Nhớ ơi, Tân Định, Bàn Cờ,
Sài Gòn Em có bao giờ nhớ Anh?
Anh đi, Em ở lại thành,
Cái dzưa thì khú, cái hành thì thâm.
Làm sao tôi không nhớ Tân Định cho được, tôi nhớ Tân Định đến những kiếp sau, kiếp sau, kiếp sau X 25.456.976.329.000. Ở đấy, ở Tân Định, ở đường Mayer Hiền Vương, năm tôi 24 tuổi — 1954 — tôi gặp TÌNH YÊU — TÌNH YÊU viết Hoa 7 chữ, Hoa cả dzấu Huyền, dzấu Mũ.
Có những đêm tha hương — Kỳ Hoa Đất Trích — tôi không ngủ được, tôi nhớ lan man, nhớ loạn cào cào, tôi nhớ Tây Thi, tôi làm Thơ :
Câu Tiễn ngồi trên ngai vàng,
Có bao giờ nhớ đến Nàng — Tây Thi.
Sang Ngô mờ vết xe đi.
Cô Tô Đài có còn gì nữa đâu!
Đêm tha hương, giấc ngủ sầu,
Trong mơ xanh biếc một mầu Tây Thi!
Mơ màng, tôi nhớ chuyện tình Truơng Chi-Mỵ Nương, qua lời thơ trong chuyện mẹ tôi kể cho tôi nghe những năm tôi bốn, năm tuổi, những đêm đông tôi nằm trong lòng mẹ tôi:
Ngày xưa có anh Trương Chi,
Người thì thậm xấu, hát thì thậm hay.
Cô Mỵ Nương vốn ở Lầu Tây,
Con quan Thưà Tướng, ngày rầy cấm cung.
Anh Trương Chi vốn ở dưới sông,
Chèo đò ngang doc đêm đông dãi dầu.
Đêm thanh vắng anh mới hát một câu,
Gió đưa văng vẳng tới lầu cô Mỵ Nương.
Cô Mỵ Nương nghe tiếng hát thì thương.
Hồ trông thấy mặt anh chường lại chê.
Anh Trương Chi tức giận ra về,
Cắm sào cho chặt, anh mới thề một câu:
- Kiếp này đã dở dang nhau,
Thì xin kiếp khác, duyên sau lại lành.
Đêm khuya, đã đêm khuya mà còn là đêm thu, xứ người — xứ người thật sự xứ người, không phải cái xứ người quanh quẩn trong nước Nam như xứ người Vuờn Thanh, xứ người Nam Kỳ, xứ người Phủ Ly, xứ người Phủ Lạng Thương của các ông Tản Đà, Ngô Tất Tố, Nguyễn Bính, Nguyễn Tuân, Vũ Hoàng Chương tám, chín chục năm xưa; xứ người của tôi ở tận bên kia biển lớn — đêm khuya không ngủ được tôi xúc động vì mối tình của anh Lái Đò Trương Chi.
Chuyện tình Trương Chi-Mỵ Nương 100/100 là chuyện Tình Việt Nam. Nhạc sĩ Văn Cao trách cô Mỵ Nương “Trách ai khinh nghèo quên nhau..” là không đúng. Cô Mỵ Nương không chê anh Trương Chi vì anh Trương Chi nghèo, cô là con quan Tể Tướng, cô cần lấy chồng giầu làm chi, cô mê tiếng hát của anh nhưng cô không thể yêu con người anh được, anh xấu trai quá. Anh Trương Chi tưởng cô Mỵ Nương yêu tiếng hát của anh là tự nhiên, tất nhiên cô yêu cả con người anh, cô phải là vợ anh, anh phải là chồng cô. Anh chết là chết oan thôi. Chuyện anh mơ kiếp sau trở lại dương trần, anh sẽ ô-tô-ma-tít vợ chồng với cô là không thể có.
Tôi thương anh, thương những người yêu mà không lấy được người yêu làm vợ trên cõi đời này, tôi mần thơ:
- Kiếp này đã dở dang nhau.
Thì xin kiếp khác, duyên sau lại lành.
Kiếp này đã chẳng Em, Anh.
Làm sao kiếp khác chúng mình thành đôi.
Kiếp này biết kiếp này thôi.
Hẹn làm chi để bồi hồi kiếp sau.
Kiếp này đã chẳng cùng nhau,
Hẹn làm chi để kiếp sau bồi hồi!
Có đêm quê người tôi mơ tôi trở về Sài Gòn, thành phố thủ đô xưa của tôi, thành phố thơ mộng thời tôi hoa niên, thành phố thương yêu tôi đã không giữ được. Tôi bồi hồi sống lại Đêm Giáng Sinh năm 1954, trong căn nhà 78/5 Mayer-Hiền Vương, sau khi đi Lễ Nhà Thờ Tân Định về, tôi ngủ, tôi mơ thấy tôi đi trên đường Duy Tân, đoạn đường sau Nhà Thờ Đức Bà, đường đầy hoa, những bông hoa vàng lên đến đầu gối tôi. Đó là một giấc mơ đẹp trong đời tôi. Năm mươi năm qua, tôi vẫn nhớ!
Tôi nhớ một buổi sáng Tháng Năm năm 1976 — Sài Gòn đau thương, tang tóc, ly tan vừa được một năm — tôi đứng trên vỉa hè bên này đường nhìn sang Chợ Tân Định bên kia đường. Lúc 10 giờ sáng, nắng vàng, mùa soài, nắng tô vàng những sạp soài vàng đẹp ơi là đẹp. Tôi xúc động trong ngậm ngùi.
Tôi mần Thơ:
Mình anh ăn trái soài này.
Năm năm soài chín, nhớ ngày Em đi.
Phải cùng chăng, tiếc làm chi!
Năm năm soài chín, chợ thì vắng Em.
Tưởng Em xa nước, Em thèm,
Còn anh soài đỏ, soài đen, quản gì!Chúng ta vùi một cơn mê.
Có bao giờ tỉnh, còn gì là ta!
Hướng dương Em có như hoa.
Vườn anh nắng đã chiều tà, Em ơi.
Có còn nhau nữa hay thôi!
Yêu nhau ta hãy hẹn lời: Kiếp sau!
Mới đấy thôi, tưởng như hôm qua.. Vậy mà đã 13 năm tôi sống ở quê người — biệt xứ, lưu vong, lưu đày, tha hương, tha phương, thất quốc, thất thổ, thất thểu, thất đủ thứ — Tháng Tám 2008, một lá thư từ Sài Gòn bay đến Rừng Phong, trong thư có tấm bản đồ Thành Phố Hồ chí Minh 2008. Đêm qua, trải tấm bản đồ trên bàn, dưới ánh đèn vàng điện Mỹ, tôi thả hồn trở về những đường xưa, lối cũ trên tấm bản đồ. Mười ba năm xa nhau, tôi ngậm ngùi tưởng tượng hình ảnh thành phố thương yêu trên những đường nét, những hàng chữ trên trang giấy.
Tôi in ở đây bản đồ vài khu phố từng được viết đến trong những bài Sài Gòn Vang Bóng, để tặng những bạn đã đóng góp những bài viết, những ý kiến về thành phố Sài Gòn Xưa của Chúng Ta.
Tôi gửi những bản đồ này đến các bạn www.hoanghaithuy.com và đến Bà Già Trầu, người tự khai là cư dân Tân Định chính cống, thuần thành, đầy thẩm quyền — Bà Già Trầu Tân Định đến không ai có thể Tân Định hơn Bà — mời Bà quá bộ, trong vài phút, trở về khu Nhà Thờ Tân Định trên bản đồ này.
Thưa Bà, nó vẽ bản đồ Khu Bà láo toét: đường Đinh Công Tráng không đi thẳng tới trước Nhà Thờ Tân Định, mà lại đi quàng sang đường Nguyễn Hữu Cầu, tức đường Trần Văn Thạch xưa. Nó cũng không đề tên đường Đinh Công Tráng. Nó láo đến thế thì thôi! Bà có thể tha tội cho nó không? Tôi thì tôi không thể.
Tôi già dzồi. Chắc tôi sẽ không được nhìn thấy cảnh nhân dân Sài Gòn lôi cổ Tượng Lão Ma Hồ Xiết Cổ Thiếu Nhi ở trước Toà Đô Chính xuống, kéo ra cho nằm ngửa ở Công Trường Chợ Bến Thành. Nhưng Bà, nhiều lắm là năm nay, năm 2008, bà Năm Bó, Bà đương xuân, Bà như các ông Hoàng Hải Hồ, Phan Sĩ Nghị, và nhiều ông thanh niên Sài Gòn khác từng ra dzô www.hoanghaithuy.com, có nhiều cơ may chứng kiến ngày cái gọi là Thành phố Hồ chí Minh trở lại là Sài Gòn. Ngày ấy, khi Bà quăng cái bảng tên đường Thạch Thị Thanh vào thùng rác, bà gắn lên cột đèn bảng tên đường Lý Trần Quán, xin Bà thầm nhớ đến tôi.
Bà thầm gọi cho một lời thì hay lắm:
- Ông Công Từ Hà Đông ở đâu? Về mà xem bảng tên đường Lý Trần Quán trở về đường Lý Trần Quán.
Bà gọi thì tôi cám ơn. Bà không gọi cũng không sao. Lúc ấy, nếu Bà để ý nhìn, Bà sẽ thấy trên vỉa hè đường Lý Trần Quán có một chàng thanh niên trạc 25 tuổi, chàng không đẹp trai chi cho lắm nhưng cũng không đến nỗi xí trai, chàng có vẻ người thanh, gầy, bụng lép, như tài tử James Dean, chàng là một thứ James Dean Giao Chỉ: sơ-mi hai túi ngực, mỗi túi dắt một bút Parker, bút mực đen, bút mực đỏ, 1 túi để gói Philip Morris Vàng, hay gói LucKy Strike, gói Pall Mall, bật lửa để ở tuí riuêng nơi cạp quần, quần mầu sám lông chuột — gris souris — giầy Trinh’s Shoes mầu nâu nhạt, giá 500 đồng, 1 chỉ vàng Sài Gòn năm 1960. Chàng thanh niên James Dean Giao Chỉ ấy từ vùng trời Đâu Xuất nào đó trở về xem cảnh bảng tên đường Thạch thị Thanh bị quăng vào thùng rác, xem cảnh bảng tên đường Lý Trần Quán lại được gắn lên trên đường Lý Trần Quán, Tân Định, vùng cư ngụ tuyệt vời của chàng khi chàng còn sống. Bảng tên đường gắn lên xong, chàng còn lần chần đứng đó, như tiếc rẻ không muốn đi ngay. Nhưng khi bà nghi, bà định hỏi:
- Công Tử Hà Đông, phải không?
Chưa kịp hỏi thì Bà chớp mắt. Khi bà nhìn lại, chàng James Dean Giao Chỉ Sài Gòn 1960 không còn đó nữa.
Từ năm 1956 đến năm 1968 Thi sĩ Đinh Hùng sống ở đường Trần Văn Thạch, trên tầng lầu nhất ở giữa con đường, khu này những năm 1955-1960 có một cô Tầu nặng ký, mỗi lần cô ục ịch qua đường là xe cộ phải dừng lại nhường đường cho cô đi, những năm 1953, 1954 trong chợ Tân Đinh có quán phở Bắc. Bà chủ quán hơi mập nên quán phở được gọi là Phở Mụ Béo. Phở Mụ Béo khi ở trong chợ thì ngon nổi tiếng, nhưng khi phấn phát, ra tiêm ngoài đường, nhà gần Ngã Tư Hai Bà Trưng-Hiền Vương, thì phở lại dở. Mở tiệm mặt tiền đướng ít lâu, tiêm Phở Mụ Béo âm thầm đóng cửa.
Những năm 1928, 1929 ông Nhà Văn Phan Khôi sống ở khu nhà trước chợ Tân Định. Ở chỗ xe búyt đậu có con đường đi vô, bên trong là một khu nhà đối mặt nhau. Bà Già Trầu Tân Định có lần nào vào khu nhà này không? Nhà Văn Phan Khôi 90 năm xưa từng ở một căn nhà trong khu nhà đó.
Thưa Bà Già Trầu. Ngày nào Bà quăng bảng tên đường Thạch Thị Thanh vào thùng rác, xin Bà nhớ gọi thằng nào vẽ, thằng nào in bản đồ này — tấm bản đồ ghi đường Đinh Công Tráng không thẳng tới đường Hai Bà Trưng mà lại quẹo sang đường Trần Văn Thạch, đường Đinh Công Tráng những năm 1960 có nhà cô Nguyệt Ho Coi Bói Bài Tây, đường Lý Trần Quán có nhà ông Diễn Viên Điện Ảnh Đoàn Châu Mậu, có tiệm Giặt Ủi ông chủ là ông thân sinh Kịch sĩ Tùng Lâm, có Nhà Chả Cá Sơn Hải, Hàng Ăn Như Ý — Bà gọi hai thằng vẽ, in bản đồ này đến, Bà đánh cho mỗi thằng hai cái bạt tai dzùm tôi. Cám ơn Bà.
Trước năm 1954, Tân Định là khu của người Bắc. Chợ Tân Định là chợ của người Bắc, bán toàn thức ăn của người Bắc. Tôi biết trước Nhà Thờ Tân Định có Tiệm Vàng của Bà Cả Bài. Gọi là tiệm vàng nhưng chỉ có một tủ kính nhỏ bán vàng bạc, nữ trang. Đặc biệt Tân Định có nhà Poste, ở cạnh tiệm Cà phê Martin, trước Nhà Thờ. Tân Định có hai rạp xi-nê, hai Pharmacie. Một nhà thuốc ở bên nhà xi-nê Moderne, một nhà ở trước rạp xi-nê Kinh Đô, nhà thuốc này tên là Thanh Quỳnh. Bà Già Trầu có nhớ nhà thuốc Tây của gia đình bà là nhà nào không?
Internet có nhiều ảnh Nhà Tù Hoả Lò Hà Nội, có cả ảnh Nhà Tù Côn Đảo, tôi không thấy có tấm ảnh nào chụp Nhà Tù Chí Hoà. Mời quí vị xem bản đồ trên: Theo tôi nhớ đường Hoà Hưng là đường từ đường Lê Văn Duyệt đi thẳng vào cổng lớn Nhà Tù Chí Hoà. Nhà Danh Ca Ngọc Long, nhà ông Vũ Tài Lục ở đường này. Trong bản đồ này, tôi không thấy Nhà Tù Chí Hoà đâu cả.
Quí vị có dzịp về thăm Sài Gòn, nếu có thể, xin quí vị đến chụp dzùm tôi vài pô cái Cổng Nhà Tù Chí Hòa. Tôi cám ơn.
Quí vị đã đọc chuyện tình Pháp Việt Thế Kỷ 19 Barbé-Thị Ba trong một bài Sài Gòn Vang Bóng trước bài này, xin quí vị đi trở lại đường Lê Quí Đôn. Chuà Khải Tường ở khu giữa đường Trần Quí Cáp (Võ văn Tần) và đường Hồng Thập Tự.
Một chiều gần tối hơn 100 năm xưa, Đại Úy Barbé một mình, một súng, trên ngựa từ Đồn Lính Tây trong Chuà Khải Tường, đầu đường Lê Quí Đôn, phóng đi cứu Người Yêu. Ông bị quân Nam phục kích, đâm chết ở đoạn đuờng Hiền Vương gần Công Trường Dân Chủ.
Có bản đồ Tân Định, ắt phải có bản đồ Bàn Cờ, không có sợ quí vị nhân sĩ Bàn Cờ buồn. Tôi in bản đồ này chỉ để thưa với quí vị Bàn Cờ là từ tiêm Bánh Mì Hoà Mã nhìn sang, Tam Tông Miếu — Miếu, không phải Chuà — ở trong khu bên kia đường Phan Đình Phùng, không phải ở trong khu Vườn Chuối ngay trước mặt tiêm Bánh Mì. Sư Ông sáng lập và chủ trì Tam Tông Miếu là Ông Ba, ông anh ruột bà Bút Trà, bà chủ báo Sàigònmới của tôi, bà chủ tôi là Bà Tư, tôi từøng được đến Miếu dự tiệc chay đôi lần. Dzì dzậy tôi biết chắc, nên tôi dám cá với quí vị: nếu tôi đúng, quí vị chi tôi 100 USD, nếu tôi sai, tôi sốt sắng, tôi vui vẻ chi quí vị cái vé máy bay từ Mỹ, từ Úùc, từ Canada, từ Pháp, từ Đức, từ Ý, từ Congo, từ Dzimbabuwe, từ bất kỳ đâu trên trái đất, về Sài Gòn, Việt Nam. Tôi lấy của quí vị 100 USD cho quí vị vui thôi, tôi biết chắc tôi ăn 1000/100, tôi lấy nhiều tiền của quí vị làm chi.
Tôi từng ngồi trong tiệm Phở Nghi Xuân nhìn sang toà nhà Cho Mướn Truyện Cảnh Hưng. Toà nhà ấy 9 tầng lầu. Chỉ cho mướn truyện thôi mà ông bà chủ tiệm lên 9 tầng lầu. Người Sài Gòn nghiện đọc truyện võ hiệp, nôm na là Truyện Chưởng, những năm 1960-1970, thường đi mướn truyện về đọc, đọc xong mang trả đổi bộ truyện khác, ít người mua cả bộ truyện mới, vì không cần thiết, truyên võ hiệp đọc qua là bỏ, là quên. Mà truyện võ hiệp thường dài 6 tập, 8 tập, 10 tập, ngắn nhất cũng 4 tập. Sài Gòn lại có quá nhiều bộ truyện võ hiệp. Nhà Cảnh Hưng mua từ 20 đến 30 bộ tiểu thuyết mới ra lò, để dành thay thế những bộ cho mướn lâu ngày bị rách, nát, bị xé mất trang. Nhà Cảnh Hưng không chỉ có sách truyện võ hiệp mà có cả những sách văn học đàng hoàng, những ông Nhà Văn như ông Nguyễn Mạnh Côn đôi khi cần đến quyển sách cũ của ông có thể đến tìm mua lại bản mới toanh được lưu trữ trong kho sách Cảnh Hưng. .
Cảnh Hưng là nhà cho muớn Truyện lớn nhất, nhiều sách nhất Đông Dương kể từ ngày 3 nước Đông Dương Việt-Miên-Lào có nhà cho muớn truyện. Không biết sau Ngày 30 Tháng Tư 1975 ông bà chủ tiệm Cảnh Hưng làm cách nào tiêu hủy số sách trong tiệm. Bao nhiêu chuyến xe cam-nhông chở sách đi, xe ba bánh chở đi mấy tháng cho hết sách, đem đi đốt ở đâu, hay giao nộp ở đâu?
Bà chủ Cảnh Hưng son phấn, ông Chủ Cảnh Hưng hít tô phe, ông chuyên bận pijama khi xuống cửa tiệm. 33 năm rồi, không biết năm nay — 2008 — sau cơn dâu biển, ông bà có còn ở trong toà nhà 9 tầng đó không.
Tôi nhớ ông chủ Tiệm Xôi-Miến Gà đường Lê Văn Duyệt, trước cửa Nhà Dây Thép Gió, trước lối vào khu Bắc Hải. Ông là dân Bắc Kỳ Di Cư chân chính. Tôi nghe nói ông vượt biên sang nước nào đó ở Bắc Âu: Thụy Điển, Na Uy hay Đan Mạch, Phần Lan. Nhà ông bị nó lấy làm Cửa Hàng Ăn Uống. Ông làm gì ở Bắc Âu? Phải chi ông sang Mỹ, ông mở tiệm Xôi-Miến Gà ở Bolsa. Số Dzách. Tôi không có điều kiện ghé Cali nhiều, nhưng nếu có tiệm của ông ở đó, lần nào đến Cali tôi cũng phải đến tiệm ông, trước là thăm ông, người cùng quê Ngã Ba Ông Tạ-Nhà Dây Thép Gió, sau là để thưởng thức món Xôi-Miến Gà độc đáo của ông, vưà ăn vừa nhớ lại những ngày tôi hãy còn tóc xanh, chỉ mới lấm tấm muối tiêu, ở Sài Gòn Xanh Xưa.
Tôi nhớ Sài Gòn trong những cơn mưa lớn. Những trận mưa đầu muà gọi là những Cây Mưa. Đẹp nhất là những trận mưa đêm. Mua ào ào đổ xuống trong khoảng một giờ. Mưa đi qua, trăng lên trên thành phố, trời trong, mát dịu. Nhiều đêm đi chơi khuya về sau cơn mưa, tôi thấy Sài Gòn sạch như người đàn bà đẹp vừa mới tắm xong.
Nhưng đấy là Sài Gòn sau Mưa những năm trước năm 1960.
Tôi nhớ, tôi buồn. Tôi tạm biệt quí vị.
CÔNG TỬ HÀ ĐÔNG
.
.
.
Nhắn tin: Thầy HHH. Vancouver. Ngày 15 Tháng Tám, tôi đến Toronto. Tôi sẽ ở đấy 5 ngày. CTHĐ
Đăng trong: Sài Gòn Vang Bóng
Nhìn thấy bản đồ khu Lê Quý Đôn gợi tôi nhớ đến một chuyện xưa thật đau lòng,tôi xin kể ra đây cho ông cùng nghe nhé:
“Vì thời thế, vì công việc… đã đưa đẩy tôi (Topa) đến với gia đình của ông Tôn Ngọc Chắc. Ông Tôn Ngọc Chắc là cựu cảnh sát cao cấp dưới thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm. Ông đã giải ngũ từ lâu trước ngày đại biến 30/04/1975. Ông Tôn Ngọc Chắc là chủ nhân rạp hát Quốc Thanh và chung cư Quốc Thanh. Ngày tôi đến với gia đình ông là tại căn biệt thự số 41 đường Lê Quý Đôn quận ba SàiGòn.
Vài năm trước ngày 30/04/1975, có một bọn cướp đột nhập vào chính căn biệt thự này và đã cướp đi mạng sống người vợ yêu quý của ông.Thời đó báo chí SàiGòn đã đưa tin hàng ngày và kéo dài đến nhiều tháng.
Sau ngày bi thương của đất nước, ông Tôn Ngọc Chắc,lúc đó vì quá già và bệnh hoạn nên chỉ bị giam giữ hơn một năm tại Tổng nha cảnh sát trên đường Trần Hưng Đạo.
Ngày ông bị bắt, nhà cầm quyền Quân Quản đã cho một trung đội bộ đội đến chiếm đóng trong căn biệt thự số 41 đường Lê Quý Đôn của ông. Những người bộ đội đó đã bới tung lên từng viên gạch và cạy phá nhiều mảng tường,trần nhà,để tìm tài liệu và tài sản.
Khi tôi đến với gia đình ông, tại căn biệt thự của ông, tôi phải cho sửa sang lại phần lớn mới có thể tạm ở được và,trong một lần tôi đứng trên ban-công tôi đã thấy Lê Duẫn đến thăm bà Hai,tức là bà nhỏ, tức phòng nhì hay phòng ba phòng bốn phòng năm gì đó ở đối diện với căn biệt thự số 41 Lê Quý Đôn.
Ông Tôn Ngọc Chắc có tất cả bốn người con gồm hai trai hai gái, người con gái lớn tên là Tôn Thị Ngọc Phú có người chồng đang bị tập trung trong trại cải tạo. Người con gái kế thì nửa tỉnh nửa mê vì bị tình phụ. Còn hai người con trai thì một người hoàn toàn bị mất trí. Cuộc sống của gia đình ông quá đỗi bi đát và túng quẫn. Ông Chắc không muốn tiếp xúc với bất cứ một ai. Ngày ngày ông thả bộ đi trên các con đường xung quanh căn biệt thự như để suy ngẫm về những đổi thay của cuộc đời và sự đổi thay của lòng người. Người quản lý rạp hát Quốc Thanh và chung cư Quốc Thanh là tên cộng sản nằm vùng. Người con trai lớn của tên cs nằm vùng này tên là Hoàng tự là Hoàng Cao, là bạn thân của tôi trước ngày đau thương.
Kính gởi chú Hoàng Hải Thủy
Cháu biết có link này có hình của Sài Gòn hồi thời của chú. Có cả bản đồ với tên đường hồi đó nữa.
Cháu xin post link lên đây, nếu chú chưa xem thì xem chơi, có khi chú nhận ra chú ngày xưa trong mấy tấm hình đó.
http://www.flickr.com/photos/9854423@N08/show/
Cháu
Một độc giả nhỏ tuổi hơn chú
Kính bác HHảiT,
Bác nhắc lại những cái tên thân thuộc của vùng nhà thờ Tân Định làm bà già trầu cháu đọc đến đâu là cứ thấy lòng bổi hổi bồi hồi đến đấy. Cảm ơn Bác đã bỏ công giắt bgt cháu về thăm lại Tân Định.
Bác hỏi “có nhớ nhà thuốc Tây của gia đình bà là nhà nào không” ư? bgt cháu xin thưa là ở ngay trước cửa nhà thờ Tân Định ạ. Đứng ngay cổng chính và to của nhà thờ, nhìn thẳng (hơi hơi) tắp 178° là cửa hàng thuốc Tây nhà cháu; chính vì thế nên cứ hễ nghe ai nhắc đến nhà thờ Tân Định là lại có cảm tưởng như nghe nhắc đến nhà mình. Nhưng nếu nhìn thẳng tắp 180° thì cũng lại đúng là cái ngõ của gia đình bgt cháu có một căn (cuối ngõ) dành riêng cho các bà u già ở, và chỗ để xe gắn máy, và cũng để cả nhà ngày hai bữa vào ăn cơm. Sau 75 thì nhà cháu vào ở hẳn trong ngõ, còn Pharmacie thì đóng cửa rồi bị trưng dụng (ngang xương) làm Nhà May Đo.
Tiệm thuốc ngay sát nách rạp ciné Mô-Đẹc mà Bác nhắc tới là Pharmacie-de-garde ạ. Từ đó đi quá lên chừng chục bước nữa có ngõ hẻm của ông Sáu Hộ chuyên chữa trặc chân, trặc tay hoặc gẫy xương bằng cách phun phì phì rượu thuốc vào chỗ đau rồi bó lại bằng xương gà. Chả hiểu ông Sáu Hộ mát tay hay đọc bùa đọc chú linh nghiệm thế nào đó mà ngày xưa thằng nhóc nhà cháu chơi đá bóng bị gẫy tay, mang lại ông Sáu Hộ bó xương gà, thế mà một tuần sau là khỏi đau tay mới kỳ quái chứ.
- Bà Béo bán phở béo lắm ạ, chứ chả phải hơi mập như Bác tả. Nhưng phở khi dời ra mặt đường Hai Bà Trưng, giáp vách với cà-phê Thu Hương thì đúng là dở (ẹc) hẳn, sánh sao bằng hàng loạt hàng phở từ từ mọc lên lúc ấy bên đường Hiền Vương của Bác. Con gái của Bà Phở Béo lấy một ông chàng trong ngõ 250 của bgt cháu, trở nên hàng xóm nên bgt cháu quen thân và từ đó giữ mồm giữ miệng, thế là Mụ Béo trở thành Bà Béo. Tội nghiệp, ông chồng cô con gái Bà Béo chết trận năm 72 và đến năm 78 thì hai mẹ con bồng bế nhau đi vượt biên, đến nay vẫn chẳng có tin tức gì.
- Nữ sĩ Nguyệt Hồ ở Đinh Công Tráng thì chắc lúc xưa Bác quen biết nhiều, phải không ạ, vì ngoài sở trường bói bài tây, bà Nguyệt Hồ còn hành nghề chính là viết báo nữa. Hiện nay bà Ng.Hồ định cư ở bên Pháp.
- Thưa Bác, bgt cháu còn nhớ mang máng hai tiệm bán café Martin ở gần đầu đường HBT & Hiền Vương tên là Kỳ Sanh và Hoà Sanh. Vì cả hai tiệm đều có chữ SANH nên cứ mua nhầm tiệm hoài, vì Kỳ Sanh bán cà-phê ngon hơn (nghe thiên hạ phê bình thế, chứ bgt cháu chả mấy khi uống cà-phê và cũng chỉ uống mỗi khi đi quán tiệm để nghe nhạc thôi ạ).
- Tiệm giặt ủi trên đường Lý Trần Quán, nếu trí nhớ của bgt cháu chưa đến nỗi rệu, thì có tên là Long Thành. Thế ạ, ông chủ là ông thân sinh của kịch sĩ Tùng Lâm ạ? bgt cháu không biết, chỉ biết nhà của Tùng Lâm ở gần đấy, trong ngõ hẻm trên đường Đinh Công Tráng; quán bánh xèo đi lên một tí rồi quẹo trái, ngay đầu ngõ có anh Hai sửa xe đạp, người đâu mà hiền lành và tốt bụng. Bác ạ, sửa xe mà cho thiếu nợ, trả cũng được mà ai túng quá không trả cũng chẳng bao giờ đòi! Hiếm, Bác nhỉ. Những năm sau 75, hầu như tất cả mọi người đều đi xe đạp, mà đạp lắm thì hỏng nhiều, lúc ấy chạy cái ăn cũng đủ khướt, lấy tiền đâu mà sửa xe mãi, phải không ạ, thưa Bác.
Vâng ạ, bgt cháu cũng mơ có một ngày được phép reo (không dấu = sans accent mà cũng sans cacher) gọi Bác thật to và huyên thuyên, chỉ trỏ không kịp thở, cả hàng chục câu chứ chẳng thầm thì một lời đâu ạ.
Bà già trầu cháu,
Bác HHảiT play mots khi chìa cái bản đồ Tân Định ra cho bgt cháu xem nhé … Lại ca frappe à mes yeux liền tút xuỵt, eo ơi kinh quá (lườm và hứ 3 cái rõ to !!!!)
Kính Bà Già Trầu,
Thư BGT gửi CTHĐ đã gần cả năm nay nhưng hôm nay tình cờ viếng nhà CTHĐ đọc được vài giòng của BGT, người cùng làng Tân Định, nên Dự tôi trước là có vài lời chào hỏi đồng hương, kế đến mạn phép BGT xin được bổ túc đôi điều để sống lại vài phút năm xưa của Sài Gòn Vang Bóng, có được không ạ?
Phở Bà Béo giáp vách cà phê Thu Hương có tên là Phở Nghĩa Lợi, Dự tôi rành lắm vì thời mới lớn ngày nào lại không bước vài bước (đúng nghĩa đen) đến nhâm nhi cà phê hay da-ua đá ở Thu Hương, thả hồn thưởng thức Duy Quang với “Năm năm rồi không gặp …” hoặc “Quán Bên Đường”, Lệ Thu với “Chiều tím chiều nhớ thương ai …” hay chính gốc “You’re So Vain” với Carly Simon, … còn nhiều lắm không kể hết BGT ạ!!
Rạp Kinh Đô trên đường Hai Bà Trưng của CTHĐ, từ nhà thờ Tân Định chạy qua khỏi đường Nguyễn Đình Chiểu (nay là Trần Quốc Toản) về hướng Phú Nhuận, nằm bên tay trái, thời Dự tôi có tên là rạp Kinh Thành. Rạp này có món cà rem sữa nho hợp với khẩu vị của Dự tôi lắm.
Theo như chỉ dẫn của BGT thì nhà thuốc tây trên đường HBT của bà gần như sát vách một tiệm sách nhỏ chuyên bán những tạp chí Pháp mà Dự tôi tháng nào lại chẳng đảo qua lại vài lần thấp thỏm chờ mua Salut Les Copains … mua để xem hình thôi, vốn liếng tiếng Tây của Dự tôi chỉ đủ ăn đong từng bữa một, hoặc xem hình để đoán biết mình sắp được xem Alain Delon đóng chung với Charles Bronson trong Soleil Rouge.
Thư đầu chẳng dám dài giòng, Dự tôi mong được BGT chính gốc Tân Định kể thêm vài mẩu chuyện nhỏ về Tân Định để Dự tôi thỉnh thoảng lại được thả hồn hoài niệm về cố hương.
Kính thư.
Dự
Toi thay CTHD nhac toi tiem xoi-mien ga tren duong Le van Duyet gan loi vao cu Xa Bac Hai ma toi them qua.Toi rat thuong ghe tiem nay tren duong di lam ve,dan di la toi o khu Cao The trong cu xa.Nhin tu ngoai,tiem co tu kieng treo lung lang may con ga luoc da tuom mo. Co ca may chai mo ga nua,co le de ban ? Toi thi khoai nhat goi long ga co trung non.Keu mot to chao nong hoi,cho vao mot muong sate,gap vai mieng huyet,tim,gan cho vao chao,the la co mot to chao long ga hap dan.Phan goi con lai thi di kem voi mot chai bia lon. Qua da !!.Toi nho mot lan co mot ong ong Tay(hay My) vao an,co cach tra tien dac biet la ven ong quan len va moc tien ra tu bit tat ! chac de phong bon moc tui.Xin cam on Cong tu Ha dong .
Kinh Bac CTHD,
Bac co the vao cai dia chi sao day http://www.hungviet.org/vinhkhanh/vinhkhanh0406-0.html hay http://www.hungviet.org/vinhkhanh/images/vinhkhanh0406-0-1.jpg . Co hinh nha tu Chi Hoa trong bai Hoi ky Chi Hoi. Nam 1980 chau cung o trong khu ED . Mong bac xem duoc buc anh nay .
Than Bac
Bac Thuy oi,
Mot nguoi ban cua chau bao la vao doc bai trong trang nha HHT, o mot bai nao do thay bac than phien la 2 ong PHAM DINH TOAI va LE NGO CAT cung noi tieng nhu nhau mà chi co moi ong Pham Dinh Toai co ten duong, con ong LNC bi bo quen. That ra duong LNC nam gan ke duong PDT.
Chau tim tren net khuc ban do nay co in ten duong Le Ngo Cat, gui bac xem. Hinh nhu duong nay nho toan biet thu gan duong NGUYEN THONG.
Tham bac va co Alice vui khoe.
Thuong kinh,
Thua bac,
Chau gui them ban do nay cho ro . Hom qua chau vao trang HHT, doc duoc 2 bai viet tuong niem Solzhenitsyn hay qua . Nho hoi di hoc ham doc sach ngoi om cuon truyen TANG DAU DIA NGUC doc say me . Cam on bac da dich cuon sach nay. Cam on 2 bai viet that y nghia, doc ma bui ngui .
Chuc bac va co Alice cuoi tuan vui ve . Mau qua lai cuoi tuan roi !
Kính quan Bác,
Tui mày mò moi móc được cái địa đồ thành-phố Sè-Gòn chụp bằng dzẹ-tinh… thấy hay hay… gởi cho quan Bác cùng mấy Thầy, mấy Cô “siêu”-tầm thêm… À… thưa quan Bác… ở trỏng có hình khách-sạn ngàn sao Phan-đăng-Lưu dzới lại… Bát-Giác-Đài Wòa-Hưng… hai nơi mà quan Bác đã từng ghé chưn… hế hế…!
http://wikimapia.org/
Ông viết về Tân-Định mà tôi không thấy Ông nhắc gì tới nhà hòm Tobia vậy ….
xoxoxoxoxo
Ong Hoang hải Thuỷ ơi, đọc bài phóng bút của ông mà tôi cũng cảm thấy bồi hồi tất dạ, vì tôi cũng đã từng yêu thương khắc khoải một thành phố như ông. Chúc ông mạnh khoẻ dài dài để viết tiếp.
Chào bác Hải Thủy,
Xin thưa bác là cháu nhỏ hơn bác rất nhiều tuổi. Ngày chúng ta mất Sài Gòn, cháu còn chưa ra đời. Nhà cháu nằm trên đường Yên Đỗ (bây giờ nó đổi thành đường Lý Chính Thắng – cái tên lạ quắc!), cũng gần khu Tân Định. Ngày nào đi làm, cháu cũng đi ngang nhà thờ Tân Định và nghe tiếng chuông nhà thờ đổ lúc 8 giờ. Cháu nhớ Sài Gòn xưa lắm bác ạ. Nhớ cái Sài Gòn của ba mẹ cháu ngày xưa, ngày gia đình còn sung túc, với các cậu cháu đều là sĩ quan Quân lực VNCH.
Viết vội vài dòng, bây giờ tới giờ cháu đi làm rồi ạ. Kính chào bác.
Kính thưa ông C-T-hà đông.
Con đường Mayer của ông ngày xưa cháu còn nhớ rõ mồn một tuy đã non nửa thế kỷ sắp trôi qua. Khi còn bé, sáng cháu qua lại Parteur đến sạp báo nhỏ tí tẹo ở góc đường Hiền Vương (Mayer cũ) mua tớ báo Tự Do hay báo Măng xanh (?). Dọc theo đường Hiền Vương (Mayer cũ) quãng trước hẻm vào trường Đức Minh (Duy-Tân nhìn qua) có nhiều xe hủ tíu, phở mà cháu được ngồi ăn. Một thời đã qua, một đời sắp hết. Chóng quá ! Cám ơn ông CTH-Đ đã cho đọc giả thưởng thức bài viết xuất sắc này.
NYSM.
fantastic