CHỈ LÀ PHÙ VÂN

Phù vân, tất cả chỉ là phù vân. Lợi lộc gì đâu khi con người phải chịu đựng bao gian lao vất vả dưới ánh mặt trời? Thế hệ này đi, thế hệ kia đến, trái đất mãi mãi trường tồn. Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trời vội vã ngả xuống nơi nó  mọc lên. Gió thổi xuống phía nam rồi xoay về phía bắc: gió xoay lui xoay tới rồi gió đi; gió trở qua trở lại lòng vòng. Mọi khúc sông đều xuôi ra biển nhưng biển cũng chẳng đầy. Sông chẩy tới đâu thì từ đó sông lại tiếp tục. Chuyện gì cũng nhàm chán, chẳng thể nói gì hơn. Mắt có nhìn bao nhiêu cũng chẳng thấy có gì lạ, tai có nghe đến mấy cũng chẳng thấy gì mới.

Ðiều đã có rồi ra sẽ có, chuyện đã làm  rồi sẽ lại làm ra: dưới ánh mặt trời nào có chi mới lạ?

Nếu có điều gì đáng cho người ta nói: “Coi đây, cái này mới!” thì điều ấy đã có trước chúng ta từ bao thế hệ rồi. Chẳng ai còn nhớ đến người xưa,  những người đến sau thì cũng thế, các thế hệ mai sau chẳng còn nhớ đến họ.

o O o

Căn nhà Công Tử Hà Ðông vào đời ở Thị Xã Hà Ðông. Căn nhà này còn ở đó nhiều năm sau khi CT đã từ lâu trở thành bụi đất. Xây lên năm 1933, căn nhà này năm 2012 bằng tuổi CTHÐ. Tám Bó không thiếu, không lẻ Que nào. Bẩy mươi năm xưa CTHÐ từng đứng trên ban-công nhà này nhìn trời. Tám giờ một buổi sáng Tháng 12, 1946, CT Hà Ðông ra khỏi căn nhà này và không một lần trở lại. Ảnh này ghi năm 2000.

Càng nhiều khôn ngoan, càng nhiều phiền muộn, càng thêm hiểu biết, càng thêm khổ đau.

Bây giờ nhìn vào hết mọi việc do chính tôi làm, và bao gian lao vất vả tôi phải chịu, tôi thấy: tất cả chỉ là phù vân, chỉ là công dã tràng xe cát; dưới bầu trời có lợi lộc gì đâu. Rồi tôi để tâm suy nghĩ về cái Khôn, cái Ðiên và cái Dại. Tôi thấy cái Khôn lợi hơn cái Dại, ánh sáng tốt hơn bóng tối.

Người khôn biết mở mắt nhìn.

Kẻ dại bước đi trong tăm tối.

Còn tôi, tôi biết: cả hai cùng chung một số phận.

Tôi tự nhủ: “Số phận của kẻ dại làm sao thì số phận của  người khôn cũng như thế. Vậy tôi khôn cho lắm để làm gì? Chỉ là phù vân. Ðời đời nhớ người dại, mãi mãi nhớ người khôn: làm gì có chuyện đó. Tất cả đều rơi vào quên lãng. Tất cả đều chết, người khôn cũng như kẻ dại.

Tất cả chỉ là phù vân, chỉ là công dã tràng xe cát.

Dưới bầu trời này

Mọi sự đều có lúc, mọi việc đều có thời

Một thời để chào đời, một thời để lìa thế

Một thời để trồng cây, một thời để nhổ cây

Một thời để giết chết, một thời để chữa lành

Một thời để phá đổ, một thời để xây dựng

Một thời để khóc, một thời để cười

Một thời để than vãn, một thời để múa nhẩy

Một thời để quăng đá, một thời để lượm đá

Một thời để ôm hôn, một thời để tránh hôn

Một thời để kiếm tìm, một thời để đánh mất

Một thời để giữ lại, một thời để vứt đi

Một thời để xé rách, một thời để vá khâu

Một thời để làm thinh, một thời để lên tiếng

Một thời để yêu thương, một thời để thù ghét

Một thời để gây chiến, một thời để làm hoà.

o O o

Của càng nhiều, tiêu pha càng lắm. Người có của được lợi lộc gì, ngoài thú vui được nhìn thấy của cải? Làm việc vất vả thì ngủ ngon, ăn ít hay ăn nhiều thì cũng vậy; lắm bạc, nhiều tiền đâu được ngủ ngon?

Dưới ánh mặt trời, tôi thấy sự dữ làm tôi đau xót, đó là người giữ của mang họa vào thân. Của cải mất sạch khi thất bại trong việc làm ăn, đến lúc sinh con chỉ còn tay trắng. Lọt lòng mẹ, trần truồng làm sao, thì cũng sẽ ra đi như vậy. Chịu đựng bao gian lao vất vả để rồi không mang theo được gì. Ðến làm sao, ra đi làm vậy.

Ðời người trôi qua trong tang tóc, trong khổ đau, trong chán chường.

o O o

Giữa tuổi thanh xuân, bạn hãy tưởng nhớ đến Ðấng đã dựng nên mình.

Ðừng chờ đến ngày tai ương ập tới.

Ðừng chờ cho năm tháng qua đi, những năm tháng mà bạn phải nói:

“Tôi chẳng còn có niềm vui nào.”

Ðừng chờ đến khi mặt trời với ánh sáng, mặt trăng cùng các ngôi sao đều trở thành tối tăm, và mây đen tụ lại khi cơn mưa đã dứt,

Ngày ấy người giữ nhà sẽ run lẩy bay, chàng trai vạm vỡ phải khòm lưng,

Các cô xay bột không còn xay nữa, các bà nhìn qua cửa sổ chỉ thấy cảnh sắc lờ mờ.

Ngày ấy cánh cửa ngó ra đường đóng lại, tiếng cối xay từ từ nhỏ đi, người ta trổi dậy khi nghe tiếng chim hót, những cô ca sĩ sẽ im tiếng hát.

Ngày ấy, đường hơi dốc cũng làm người ta sợ, chân bước đi mà lòng kinh hãi.

Ngày ấy, hoa hạnh đào nở ra trắng xóa, loài châu chấu trở nên chậm chạp, nặng nề, trái bạch hoa hết còn hương vị.

Vì con người đi đến nơi ở ngàn thu, bên đường đầy những người khóc than ai oán.

Ðừng chờ đến khi dây chỉ bạc đứt, bình vàng vỡ, vò nước bể tại hồ nước, ròng rọc gẫy rơi xuống giếng sâu.

Ðừng chờ đến khi bụi đất lại trở về bụi đất,

Khi phàm nhân trả lại Thiên Chúa hơi thở Người đã ban cho mình.

o O o

CTHÐ: Những năm 1981, 1982, sau 24 tháng nằm trong nhà tù cộng sản – lần tù thứ nhất, 24 tháng kéo dài qua 3 năm: 1976, 1977, 1978 – tôi trở về mái nhà xưa dột nát và vòng tay gầy của người vợ hiền – nằm phơi rốn trong tù tôi chỉ mong được ra khỏi tù. Ra khỏi tù tôi sẽ sống khác trước khi tôi vào tù: tôi sẽ cam phận, sẽ không uất hận, sẽ không nghĩ chuyện tôi phải làm việc gì đó để giải tỏa nỗi phẫn hận trong tim tôi, tôi sẽ khiêm tốn sống với vợ con tôi trong đói khổ, trong nhục nhằn, cơ cực, tôi sẽ không diễn tả nỗi buồn sầu, sự tuyệt vọng của tôi bằng thơ, bằng những bài viết gửi ra nước ngoài: tôi sẽ sống như một người dân tầm thường nhất của thành phố Sài Gòn, thành phố bị đổi tên.

Nằm trong tù tôi nghĩ ra tù tôi sẽ sống như thế, tôi sẽ sống được như thế, nhưng ra khỏi tù không lâu – chưa đầy ba bẩy hai mươi mốt ngày – tôi lại thấy tôi sầu buồn, tôi uất hận, tôi phải làm những việc gì đó. Tôi cố quên sầu muộn, uất hận bằng cách đọc sách. Trong căn gác nhỏ tôi dịch đoạn sách Ecclesiastes trong Kinh Thánh ra tiếng Việt.

Cái máy chữ của tôi bị bọn Công An Thành Hồ lấy mất trong lần chúng đến nhà tôi bắt tôi đi tù hai năm trước, tôi viết lại bằng bút. Nhiều năm quen viết bằng máy chữ, chữ tôi viết bằng bút rất xấu. Nhưng nay bị bắt buộc phải viết bằng bút, tôi viết cẩn thận, nắn nót, tập Truyền Ðạo tôi viết chữ khá đẹp. Tôi đóng những trang viết thành những tập sách nhỏ, đem đến tặng các bạn tôi ở nhà thờ. Ai cũng quí. Những năm ấy Sài Gòn có rất ít Kinh Thánh. Những kho sách Kinh Thánh bị bọn Công An lấy sách mang đi hết. Có tiền nhưng người cần không thể tìm mua Kinh Thánh những năm 1980 ấy ở Sài Gòn.

Lời văn Truyền Ðạo hấp dẫn tôi. Rồi tôi lần thứ hai từ biệt vòng tay gầy của người vợ hiền và ngôi nhà dột nát để đi tù lần thứ hai.

Dòng thời gian dài một ánh bay.. Những ngày như lá tháng như mây.. Năm năm sau ngày tôi ra khỏi nhà tù cộng sản lần thứ hai, vợ chồng tôi sang Hoa Kỳ. Trong căn phòng chúng tôi sống những ngày cuối đời  chúng tôi có đến 4 quyển Kinh Thánh.

Ðoạn Sách Truyền Ðạo trên đầu bài này được tôi trích trong quyển Kinh Thánh do Toà Tổng Giám Mục Sài Gòn xuất bản năm 1998. Trong ban biên dịch có Linh mục Nguyễn Công Ðoan. Tôi được ở tù chung trại Tù Khổ Sai  Z 30 A với Linh mục Nguyễn Công Ðoan. Khi Linh mục nằm tù trong Nhà Tù Chí Hoà, tôi tù trong Khu ED với ông nhưng không cùng phòng giam với ông.

Hôm nay, một ngày cuối năm 2012, ở Xứ Kỳ Hoa,đến Lễ Thanksgiving của người Mỹ, tôi mở Kinh Thánh đọc lại những đoạn văn xưa, những đoạn văn làm tôi cảm động ba mươi năm trước, tôi bồi hồi thấy:

Giữa tuổi thanh xuân, tôi sống, tôi ăn chơi, tôi chẳng bao giờ  tưởng nhớ đến Ðấng đã dựng nên tôi. Tôi chẳng lúc nào nghĩ có ngày tai ương đến đời tôi, tôi cứ tưởng cuộc đời tôi sẽ phơi phới sung sướng mãi.

Năm tháng qua đi, nay tôi phải nói:

“Tôi chẳng còn có niềm vui nào.”

Ngày nay với tôi  mặt trời với ánh sáng, mặt trăng cùng các ngôi sao sắp trở thành tối tăm, mây đen tụ lại trong hồn tôi khi cơn mưa chưa dứt,

Nay tôi có những lúc run lẩy bẩy, nay lưng tôi khòm, nay răng tôi không còn cái nào, nay tóc tôi rụng gần hết, nay tôi đi không vững, nay tôi sợ lên cao, tôi chóng mặt khi tôi cúi xuống.

Nay những nữ ca sĩ không còn hát cho tôi nghe nưã – các cô có hát, tôi không nghe được – nhìn qua cửa sổ ra Rừng Phong, tôi chỉ thấy lờ mờ cảnh sắc, mắt tôi nay mang kính lão nặng số nhất nhiều chữ tôi cũng không còn đọc được.

Ngày hôm nay cánh cửa đời tôi sắp đóng lại, tiếng đời nhỏ đi với tôi. Tai tôi sắp không còn nghe được tiếng nữa. Vợ tôi nói, tôi thường phải hỏi:

“Em nói gì?”

Tôi quên tên người.

Ngày nay  đoạn đường hơi dốc, năm bẩy bậc thang cũng làm tôi sợ, chân bước đi mà lòng tôi kinh hãi. Không còn ngồi xổm được, tôi phải ngồi bệt, tôi phải chống hai tay bò lên mới đứng dậy được.

Ngày nay hoa hạnh đào nở trắng trên đầu tôi, cử động của tôi trở nên chậm chạp, nặng nề, vụng về,  tôi nghe, tôi nói khó khăn, hoa trái cuộc đời với tôi hết còn hương vị.

Tôi đang đi đến nơi ở ngàn thu, bên đường tôi đi chẳng có ai than khóc.

Phù vân. Chỉ là phù vân.

Nhìn lại đường đời tôi đã đi, tôi thấy cho tới nay, khi tôi sắp lìa đời,  tôi có nhiều hạnh phúc hơn tai họa, tôi được yêu thương nhiều hơn tôi bị thù ghét, những tai họa đến với tôi nhẹ hơn những tai họa đến với nhiều người khác.

Chiều nay tôi đinh viết bài Tạ Ân, nhưng trái tim tôi bồi hồi, xin hẹn tôi sẽ viết.

Mời bạn đọc vài bài Thơ

REQUIEM

Thơ Robert Louis Stevenson

Under the wide an starry sky
Dig the grave and let me lie:
Glad did I live and gladly die
And I let me down with a will.

This be the verse you grave for me:
“Here he lies where he long ‘d to be.
“Home is the sailor, home from the sea
“And the hunter from the hill.”

Thơ CTHÐ:

Kinh cầu

Dưới trời cao, dưới trời sao
Xin đào huyệt, đặt tôi vào.
Tôi sống vui, tôi chết vui.
Tôi nằm yên, tôi mỉm cười.

Ðây lời thơ trên mộ bia:
“Nơi này người mong trở về,
“Thủy thủ về nhà từ biển,
“Thợ săn về từ đồi kia.”

Z 30 A Tháng Tám 1989.

Thơ Edmund Valler

OLD AGE

The seas are quiet when the winds give o’er
So calm are we when passion are no more.
For then we know how vain it was to boast
Of fleeting things, so certain be lost.
Clouds of affection from our younger eyes
Conceal that emptiness which age decries.

The soul’s dark cottage, batter’d and decay’d
Lets in new light through chinks that Time hath made:
Stronger by weakness, wiser men become
As they draw near to their eternal home,
Leaving the old, both world at once they view
That stand upon the threshold of the new.

Thơ CTHÐ

ÐỜI BÊN KIA TÌNH ÐỢI

Biển yên lặng khi gió trời ngừng thổi,
Ta thản nhiên khi mê đắm dịu rồi.
Vì Ta đã biết những gì sôi nổi
Chỉ thoảng qua đời, thấp thoáng mà thôi.
Bão tố đam mê khi Ta trẻ tuổi
Phù vân bay – khi Ta đến cuối đời.

Tâm hồn già nua, rã rời, mệt mỏi
Vết thời gian để lại những khung trời
Dù tang thương, dù u ám, tả tơi
Ánh sáng mới vào hồn cùng với tuổi.
Mạnh hơn, khôn hơn, mặc dù yếu đuối,
Người đi xa về đến cửa nhà rồi.
Thế giới cũ giã từ không tiếc nuối,
Ngưỡng cửa đời chân dạo với niềm vui.
Ta gửi lại đời mấy hơi thở cuối,
Một đôi Tình hoài niệm tuổi hai mươi.
Thế giới mới đang chờ ta bước tới
Ðời bên kia Tình đợi đấy, Em ơi.

Tháng 12, 1989, Z 30 A.

Năm 2000, ở Atlanta, ông HO Già cầm tay, nói:

“Viết nữa. Viết cho chúng tôi đọc. Viết đến năm Tám mươi.”

Năm nay – 2012 – ông bạn còn ở Atlanta không ông? Thưa ông, tôi đã viết đến năm tôi Tám mươi tuổi.”

CÔNG TỬ HÀ ÐÔNG

Rừng Phong, Xứ Tình Nhân, Kỳ Hoa Ðất Trích.

Sáu giờ Tối Thứ Bẩy 17 Tháng Mười Một, Năm 2012.

About these ads

3 Responses

  1. Bố Già CTHĐ cho rằng đời mình chỉ là “phù vân” ? Tôi thiết nghĩ, dẫu đời có thật sự là “phù vân” như Bố đã nói thì sống kiếp “phù vân” như CTHĐ vẫn là đáng sống!

    “Le style, c’est l’homme!”. Văn quả là người! Bên cạnh một sự nghiệp văn chương để đời, nhân cách của HHT sẽ được lưu danh muôn thuở!

  2. coi nhà của công tử không bằng một phần nhà dưới của nhà tôi ở Bát Đàn ; Phúc Kiến… Mà chúng “trưng thu, trưng dụng” để “phân phối” lại cho mấy đứa ở trên “B…,L…” về để “giải phóng” Hà Nội , sau 1954.
    Cha lão Ké

  3. Than chao CTHD ,
    Toi rat thich bai viet cua CTHD ve quyen sach Truyen Dao trong KinhThanh.
    Quyen sach nay cua Vua Salomom con Vua David viet .Tuy rat kho de co the hieu duoc toan bo nhung gi trinh bay trong cuon sach nay nhung o chuong cuoi cua quyen sach (chuong thu 12) da dua ra mot ket luan rat sau sac nhu sau
    13 Chúng ta hãy nghe lời kết của lý thuyết nầy: Khá kính sợ Đức Chúa Trời và giữ các điều răn Ngài; ấy là trọn phận sự của ngươi.
    13 `This is’ the end of the matter; all hath been heard: fear God, and keep his commandments; for this is the whole `duty’ of man.
    14 Vì Đức Chúa Trời sẽ đem đoán xét các công việc, đến đỗi việc kín nhiệm hơn hết, hoặc thiện hoặc ác cũng vậy.
    14 For God will bring every work into judgment, with every hidden thing, whether it be good, or whether it be evil.
    Kinh chuc CTHD va gia dinh mot mua Giang Sinh An Binh va suc khoe doi dao.
    TVD

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 132 other followers

%d bloggers like this: