Tạ Ân

Tiệm sách trong phi cảng Mỹ

Thanksgiving Meal Ticket

Please help us feed hungry people in Washington this Thanksgiving…

Phiếu Bưã Ăn Lễ Tạ Ơn

Xin giúp chúng tôi nuôi những người bị đói ở Washington trong Lễ Tạ Ân này.

Phiếu bữa ăn này cùng với ngân phiếu mừng Lễ của quí vị sẽ cung cấp bữa ăn nóng, bổ dưỡng cùng nhiều thức ăn khác cho những người đói và không nhà trong mùa Lễ Tạ Ân năm nay. Xin quí vị vui lòng quyên góp để giúp đỡ những người khốn khó trong vùng Washington.

Trên đây là lời kêu gọi của Ban Tổ Chức Bữa Ăn Thanksgiving đăng trên Nhật báo The Washington Post. Dưới đây là chi tiết về thời giá một bữa ăn Thanksgiving ở Thủ đô Hoa Thịnh Ðốn những năm 2000:

- $13.90 cung cấp 10 bữa ăn Thanksgiving.

- $ 27.80 cung cấp 20 bữa ăn Thanksgiving…

Bữa Ăn Thankgiving tặng người Mỹ Nghèo.

Chỉ 1 đô 40 xen một bữa ăn cho những người Mỹ nghèo. Ở xứ này vật chất thừa mứa, thức ăn rẻ rề, người Mỹ, người Việt, người Mễ, và gần như tất cả mọi người sống trên đất Mỹ đều rất thường ăn một nửa đổ đi một nửa. Chuyện giá một bữa ăn nóng, bổ dưỡng, chỉ có hơn một đô-la không phải là chuyện lạ. Ởû Xứ Mỹ, xứ sở của Vật Chất Dư Giả, Thực Phẩm Rẻ Mạt, Người tiêu thỵ phí phạm, mỗi niên chính phủ Mỹ cho không người thế giới không biết bao nhiêu tỷ đô-la nhưng ngay trong nước Mỹ vẫn có những người Mỹ không có mái nhà nát để ở, không có bữa ăn đàng hoàng mà ăn, đến ngày Lễ, ngày Hội, phải nhờ đến lòng thương của người cùng thời mới có được bữa ăn nóng, chuyện đó mới là chuyện đáng nói.

Những năm đen hơn mõm chó 1981, 1982 tôi sống vất vưởng trong lòng Sài Gòn, thành phố thủ đô của quốc gia tôi bị đổi tên là Thành Hồ, có những đêm cuối năm tôi trên xe đạp đi lang thang trong thành phố thương tang – đi mà không có chỗ đến, đi mà không biết mình đi đâu, đi chỉ vì ở nhà buồn quá chịu không nổi – một đêm tôi đi trên đường Hai Bà Trưng, nhìn thấy những dẫy đồng bào tôi nằm ngủ dài dài trên vỉa hè trước Nhà Thờ Tân Ðịnh – đồng bào nằm ở đây không bị Nhà Thờ đuổi, – lòng tôi đau xót, tim tôi như bị dao cưá, rồi bị xát muối.

Ðêm cuối năm, vào những tháng 11, 12 Tây như những tháng này, Sài Gòn ban đêm trời lạnh. Nằm trong nhà kín, có mền đắp còn thấy lạnh, đồng bào tôi nằm bên đường, giữa trời gió cuốn như thế này làm sao ngủ được..!

Ðất nước tôi bị tai họa chiến tranh liên miên mấy chục mùa thu chết. Bị đau khổ nặng nhất, hộc máu mồm, máu mũi nhất thế giới là dân tộc Viêt, nhân dân tôi bị thảm họa cộng sản cai trị, bóc lột, tàn phá nên chúng tôi đói khổ. Nhưng ở Xứ Mỹ giầu có nhất thế giới này tại sao vẫn có những người Mỹ đói khổ đến cái nước không có nhà ở, không có bữa ăn?

Tháng 11, đúng vào những ngày này, tháng này 17 niên trước đây, sau hai ngày, một đêm bay qua biển Thái Bình trên đôi cánh sắt United Airlines, vợ chồng tôi ngỡ ngàng, bồi hồi đặt những bước chân đầu tiên trên đất Xê Kỳ ở phi trường San Francisco – Lạc vào phi cảng Mỹ, hình ảnh đầu tiên tôi chú ý là tiệm sách báo Mỹ – tôi ngây ngất trước tiệm sách trong phi cảng, tiệm sách nhỏ thôi, sáng choang ánh điện, sách báo mới ra lò hàng hàng lớp lớp nằm chờ, mời gọi. Ðẹp cách gì. Cảm khái cách gì.

Sách, sách của tôi chỉ là những quyển tiểu thuyết tình, tiểu thuyết trinh thám, người Mỹ gọi là loại truyện , Detective, Thriller: Sách là một thứ trong mấy thứ tôi thích nhất. Tôi thường nghĩ khi tôi vào tiệm sách là tôi vào vườn hoa, ở đấy những quyển sách là những bông hoa. Chưa bao giờ tôi tưởng tượng có ngày tôi lạc bước vào một tiệm sách Mỹ trên đất Mỹ.

Chờ chuyến bay sang Washington DC, vợ chồng tôi ngồi bên nhau trên chiếc ghế dài trong phi cảng San Francisco, chúng tôi nhìn những hàng hàng, lớp lớp người Mỹ đi ngang trước mặt, người đứng mà di chuyển trên thang cuốn, tôi nghĩ tôi đã nhìn thấy cảnh này trên màn ảnh xi-nê ở Sài Gòn, nhưng khi xem xi-nê ở Sài Gòn, thấy cảnh bên trong những phi cảng Mỹ, tôi là người ở ngoài nhìn vào một ảo ảnh, nay tôi ở trong cảnh đó, cảnh bên trong phi cảng San Francisco quanh tôi bây giờ là cảnh thực. Vợ chống tôi đang ngồi trong phi cảngSan Francisco.

Ăn mày năm 2000 ở Sài Gòn

Thế rồi gió mùa thu Mỹ Quốc đưa vợ chồng tôi bay từ bờ biển miền Tây Mỹ Quốc sang bờ biển miền Ðông Mỹ Quốc, chúng tôi đến Virginia của Những Người Yêu.

Ông bạn tôi – ông bạn tên giang hồ là Ba Ðôn, một nhân vật nổi tiếng trong giới Ăn Chơi Càn Bạt ở Sài Gòn Xưa – ông bạn làm nhân viên Thông Tấn CBS ở New York lái xe Jeep xuống Washington DC đưa tôi lên New York chơi.

Xe đi từ Falls Church lúc 8 giờ sáng, khoảng 1 giờ trưa xe đưa tôi vào New York. Ông bạn đưa tôi đến ăn trưa ở một tiệm ăn Việt Nam. Tiệm nhỏ, chứng bốn, năm bàn. Bà chủ tiệm vừa nấu ăn, vừa dọn bàn. Tôi nhìn thấy ông Mẽo Ðen Cái Bang thứ nhất cầm ống lon xin tiền ở vỉa hè New York. Ông đứng, ngồi xin tiền ở xế cửa tiệm ăn Việt,

Tiệm ăn Việt  không có wine license, tức không được phép bán rượu, bia cũng không được bán. Ba Ðôn ra cưả đưa cho ông Cái Bang Mỹ mấy đồng bạc. Trở vào anh nói:

- Bảo nó đi mua cho mình 2 lon bia.

Ông Mỹ mang bia vào tiệm, Ba Ðôn cho ông vài đồng. Tiệm không được phép bán bia. Cảnh sát Mỹ bắt được khách uống bia trong tiệm là chủ tiệm bị phạt nặng. Bà chủ tiệm vì nể Ba Ðôn nên cứ để chúng tôi uống bia trong tiệm.

Xmas năm ấy vợ chồng tôi sang Cali. Chúng tôi đến Santa Ana rồi San Jose, hai nơi đông người Việt nhất nhì Mỹ Quốc. Ở San Jose tôi được mời đến phỏng vấn tại phòng thu-phát thanh của ông Ðỗ Vẫn Trọn. Ðinh Hiển, Hoạ sĩ Hĩm Con Ong năm xưa, và bạn Ngọc Toét, đến đài tìm tôi, đưa tôi đi uống bia, đấu hót.

Ba chúng tôi đi trên đoạn đường đến tiệm bia gần đó. Buổi chiều, trời đất San Jose sám sịt. Sau bốn mươi niên sống hai mùa mưa nắng ở Sài Gòn, tôi rúm ró vì cái lạnh mùa đông năm đầu tiên tôi sống trên đất Mỹ. Buổi chiều này tôi mới sống ở Kỳ Hoa 60 ngày, nhiều lần qua một khu phố nào đó tôi cứ tưởng như tôi đang đi trong thành phố Sài Gòn, tỉnh lại, nhớ tôi đang ở Mỹ, tôi ngơ ngẩn nửa phút.

Ðang co ro đi như thế tôi thấy người thiếu phụ Trung Hoa đứng bên đường nhìn tôi. Bà ta trạc bốn mươi tuổi. Có lẽ vì Hĩm và Ngọc Toét không nhìn bà ta như tôi nên bà ta chắp tay, chào tôi:

- Nhữ hảo ma?

Việt: Ông có khoẻ không ạ?

Mỹ: Are you ok?

Nghĩ rằng bà ta tưởng tôi là người quen, bà chào tôi, tôi dừng lại để nói với bà tôi không phải là người quen của bà. Hĩm nắm cánh tay tôi, kéo đi:

- Nói với nó làm gì. Nó xin tiền đấy mà…

Tôi đi theo bạn. Và tôi ân hận mãi. Tôi bị ám ảnh  vì ánh mắt người đàn bà Trung Hoa xin tiền trên vỉa hè San José Mùa Giáng Sinh năm ấy – thấm thoắt đấy mà đã mười mấy mùa lá rụng – qua ánh mắt của bà tôi thấy  bà ta chờ đợi tôi biểu lộ chút tình thương bằng một, hai tờ giấy bạc một đô. Chỉ một, hai đô Mỹ thôi. Không nhiều. Nhưng tôi đã không đáp ứng sự chờ đợi ấy. Mới đến Kỳ Hoa vợ chồng tôi được nhiều bạn hữu cho tiền, tôi có thể nhẹ nhàng chia xẻ vài đô với người thiếu phụ da vàng ấy. Tôi ân hận vì chỉ có việc làm dễ dàng như thế thôi tôi đã không làm. Tôi ân hận mãi từ buổi chiều xưa ấy đến đêm nay khi tôi viết những dòng chữ này.

Trong gần hai mươi mùa cô hồn không cháo lá đa  mỏi mòn, não nề, tuyệt vọng trong lòng thành phố Sài Gòn bị đổi tên, vợ chồng tôi đã sống nhờ Phép Lạ, và nhờ tình thương của các bạn chúng tôi, các em chúng tôi ở nước ngoài. Trong 20 năm sống ở Sài Gòn vợ chồng tôi được nhiều bạn, nhiều người hảo tâm ở những nước dân chủ gửi đồ, gửi tiền về cứu giúp. Tôi thấy tôi không khác gì người thiếu phụ Á Ðông chờ đợi tôi chia sẻ vài đô chiều cuối năm lạnh lẽo, u ám trên vỉa hè San José gần đài phát thanh của ông Ðỗ Vẫn Trọn, nơi năm ấy có ông bạn tôi là ông Hoàng Anh Tuấn, thi sĩ kiêm đạo diễn điện ảnh, ngồi mần việc. Bà ta với tôi chỉ khác nhau ở điểm: tôi chờ đợi các bạn tôi chi cho tôi năm chục, một trăm đô Mỹ, bà ta chỉ chờ mong tôi cho bà một, hai đô Mỹ.

Ăn mày là ai ? Ăn mày là ta..
Ðói cơm, rách áo hoá ra ăn mày…

o O o

Thái Bình cổ sư thô bố y,
Tiểu nhi khiên dẫn hành giang my,
Vân thị thành ngoại lão khất tử,
Mại ca khất tiên cung thần xuy.
Lân chu thì hữu hiếu âm giả,
Khiên thủ thượng dẫn thuyền song hạ.
Thử thì thuyền trung ám vô đăng,
Khí phạn, bát thủy thùy lang tạ.
Mô sách dẫn thân hướng tọa tháp,
Tái tam cử thủ xưng đa tạ…

Thái Bình mại ca giả. Thơ chữ Hán Nguyễn Du. Thái Bình đây là Thái Bình ở bên Tầu. Nguyễn tiên sinh làm bài thơ này khi ông đi sứ sang Trung Quốc, đêm đậu thuyền ở bến Thái Bình, gập người mù hát sẩm xin tiền:

Người mù ở Thái Bình mặc áo vải thô,
Ðưá nhỏ dắt đi trên bờ sông,
Người ta bảo đó là người ăn xin ở ngoài thành,
Hát rong, xin tiền, kiếm sống.
Thuyền bên có người thích nghe hát,
Dắt tay dẫn lên thuyền, đến bên cửa sổ.
Bấy giờ trong thuyền tối không có đèn,
Cơm thừa, canh đổ bừa bãi.
Ông Mù mò mẫm đến chỗ ngồi,
Hai ba lần chắp tay nói cám ơn…

Cảnh người mù hát rong làm Thi sĩ xúc động, ông nêu lên một ngạc nhiên và ông đặt một câu hỏi:

Chỉ đạo Trung nguyên tận ôn bão,
Trung nguyên diệc hũu như thử nhân?

Chỉ nghe nói ở Trung quốc ai cũng no ấm
Trung quốc cũng có người nghèo đói như thế này sao?

Hai trăm năm mươi năm sau đêm Nguyễn Du nhìn thấy người mù hát rong ở bến sông Tầu, truớc cảnh những người Mỹ ăn xin ngoài đường, những người Mỹ không nhà, những người Mỹ nhân Lễ Tạ Ân đến nơi phát chẩn ăn bữa ăn  nóng do những người Mỹ hảo tâm đãi, tôi cũng théc méc:

Cứ tưởng ở Xê Kỳ ai cũng no ấm,
Xê Kỳ cũng có người ăn xin, người đói sao?

Hai trăm năm truớc Cao Chu Thần nhìn thấy người ăn mày:

Cái tử lập trì trù,
Cơ hàn bất cảm hô.
Y khiên song lạp phá,
Mệnh đãi nhất tiền tô…

Người ăn xin đứng ngập ngừng,
Ðói rét mà không dám nói.
Khoác cái áo làm bằng hai mê nón rách chắp lại,
Tính mạng chỉ đợi có một đồng tiền là có thể sống được…

Sài Gòn thành phố tôi có Ngã Sáu Gia Long, Ngã Bẩy Lý Thái Tổ, Ngã Ba Ông Tạ, Ngã Tư Bẩy Hiền, thành phố tôi ở nhờ trong County Fairfax, Mỹ Quốc, có Seven Corners. Xe đến cái gọi là Bẩy Góc này đều phải dừng lại vài phút vì những dàn đèn xanh đỏ chỉ đường. Ở chỗ này thường có những người hành khất Mỹ đứng ôm bảng xin tiền.

Thường người xin là những người đàn ông tàn phế, mới đây thấy có người thiếu phụ giơ tấm bảng: “Evicted, with children”.

Từ ngày bánh xe tị nạn khấp khểnh, gập ghềnh, muộn màng sang đất Kỳ Hoa, tôi biết thân, biết phận nên không dám tự nhận mình là bất cứ cái gì. Sau mấy mùa hoa anh đào nở, hoa anh đào tàn, lá rụng, tuyết rơi, nước sông Potomac cuồn cuồn chẩy về đông, hôm nay tôi nghĩ may ra tôi có thể tự nhận được cái danh hiệu này: “Vợ chồng tôi là người nghèo tiền nhất – không phải nghèo tiền nhất quận Fairfax – mà là người nghèo tiền nhất toàn Bang Virginia của Những Ngtười Yêu. Cũng xin nói thêm là tôi tự nhận thế thôi. Nếu có ai tự nhận là người nghèo nhất Virginia, tôi xuống thứ nghèo nhì. Ông bà nói ông bà nghèo thứ nhì? Chúng tôi xuống hạng nghèo là thứ ba…

Chúng tôi nghèo thật nghèo, người ta nghèo không có đất cắm dùi, chúng tôi nghèo đến cả cái dùi cũng không có để mà đem đi tìm đất cắm. Nhưng mỗi lần gập người Mỹ ngửa tay, chúng tôi đều sẵn sàng chia xẻ một, hai đô với các vị đồng nghiệp của chúng tôi.

Một, hai đô của vợ chồng tôi trị giá bằng một, hai triệu của các ông Bill Gates, Donald Trump. Nhưng chúng tôi vẫn cứ chia xẻ.

Chúng tôi được nghe bảo:

“Cho làm gì. Ngớ ngẩn. Bọn chúng nó nhiều tiền hơn anh chị…”

Và:

“Chúng nó xin tiền mua rượu với chơi sì-ke không à..”

Có thể đúng. Nhưng chúng tôi  làm theo Lời Dậy Thánh:

“Ai xin cứ cho, ai mượn đừng đòi lại..”

Riêng tôi không những tôi chỉ suốt đời cố gắng làm theo Lời Thánh dậy: ai xin tôi cái gì tôi cho được là tôi cho, ai mượn tôi cái gì không đáng giá lắm tôi không đòi lại, tôi còn siêu hơn ở điểm tôi mượn ai cái gì rất ít khi tôi trả lại.

o O o

Những năm 81, 82, đường phố Thành Hồ còn vắng người. Ðấy là thời gian Tổng Bí Thư Lê Duẩn hung hăng con bọ xít thúc đẩy miền Nam “Tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội”.

Lê Duẩn vênh váo la lối:

“Chủ nghĩa Mác Lê bách chiến bách thắng.”

“Chủ nghĩa Mác Lê vô địch muôn năm.”

“Yêu nước là yêu Chủ Nghĩa Xã Hội.”

“Phố xá Sài Gòn buồn hiu. Tất cả các cửa tiệm đều féc-mê bu tích. Nhà nhà im ỉm như nhà có tang. Mặt mũi người Sài Gòn khó đăm đăm như nguời nhà tang gia bối rối. Lúc năm, sáu giờ một chiều mùa hạ, trời Sài Gòn đã dịu nắng, tôi đạp xế trên đường Lý Thường Kiệt. Qua cửa chợ Tân Bình, một em trạc ba mươi tuổi, bận bộ đồ áo quần đồng mầu – thường được gọi là “đồ bộ” – đứng bên vỉa hè trước chợ, giơ tay vẫy tôi:

- Anh ơi…

Tôi ngừng xe. Em nói:

- Cho em nhờ anh một quãng…

Tôi hỏi:

- Cô đi đâu?

Nàng hỏi lại:

- Anh đi đâu?

- Tôi đến Cư Xá Lữ Gia.

- Anh cho em quá giang đến đó em xuống.

Nàng ngồi lên cái gọi là “boọc ba-ga” xe tôi, tôi gò lưng tôm đạp xe đưa nàng đi.

Nàng kể:

- Em đến tìm bà dì em nhưng bả dọn nhà đi mất rồi.

Tội nghiệp. Hôm nay em ế khách, gần tối em chưa bắt được khứa nào ra hồn. Khứa ít nhất phải là khứa đi xế Honda, khứa lão đi xế điếc như tôi quá nát, quá rách. Rách này phải nói là rách không còn chỗ vá. Cửa chợ Tân Bình không phải là nơi địa lợi, nhân hoà của em hôm nay. Em bắt anh già Sài Gòn vất vả, mái tóc phong sương, bộ mặt khắc khổ in hằn những vết roi đời, người ngợm gầy gò, xương sẩu, đen đủi chỉ có da với xương như con trâu già, gù lưng trên xế điếc, đưa em đổi chỗ em đứng chờ khách. Chắc em cũng chẳng chờ mong gì ở anh già thiểu não này ngoài việc nhờ anh đưa em đi một quãng đường.

Gần đến đường rẽ vào Cư Xá Lữ Gia em nói:

- Em đói, em khát nước. Có chỗ nào mình ghé vào ăn cái gì không anh?

Lúc đó xe tôi vừa đến trước một xe mì-hủ tíu vỉa hè. Chiều gần tối những xe mì vỉa hè loại này mới được dọn ra bán. Tôi tốp xe, may sao trong túi tôi chiều ấy có năm, sáu chục đồng, tôi đưa cho em tờ giấy 20 đồng có in mặt anh Già Hồ:

- Vào đây ăn gì thì ăn. Tôi phải đi thôi…

- Cám ơn anh…

Nàng cười và tôi mỉm cười. Giang hồ cả, biết nhau quá mà. Rất tiếc anh hết thời rồi, anh không thể chi em hơn. Vào đến nhà ông bạn trong cư xá tôi kể cho ông bà nghe chuyện tôi vừa gập một em đi xe nhờ từ cửa chợ Tân Bình đến ngoài kia, em gọi tôi bằng anh, tôi chi em hai chịch.

Ông bạn tôi nói với bà vợ:

- Thằng này lâu rồi không được em nào gọi là anh. Nó chi hai mươi đồng cho em là phải rồi…

Những ngày như lá, tháng như mây – Thơ Thanh Nam – 81, 82 rồi 91, 92, trong 10 năm ấy có 6 mùa thu lá bay không ăn gà xé phay, ngồi rù ngâm thơ Lăn Tăn, nằm phơi rốn trong Ðại Khách Sạn 15 sao Chí Hoà, lại rồi đến những năm 96, 97 – vèo một cái năm tháng qua nhanh hơn vó câu qua khe cửa, mười sáu, mười bẩy  niên đã trôi qua cuộc đời – vào một chiều  cuối năm trời u ám, tôi lòm khòm, lọm khọm đi qua một parking gần Trung Tâm Eden – tiếng Mỹ là Eden Center, trung tâm dịch vụ, gửi tiền về VN, uốn tóc, ăn uống của người Việt lớn nhất miền Ðông Hoa Kỳ – một thiếu phụ từ sau dẫy xe bước ra, giơ tay ra hiệu cho tôi.

Tôi đứng lại. Nàng trạc Ba Bó, ăn bận đàng hoàng, nước da hơi đen, trông có vẻ là dân Sì, người ViệtVirginia quen gọi người Mễ là Sì.

Nàng nói::

- Mít-tơ.. Ghi mi ề quác-tơ..

Là cựu sinh viên Trường Anh Ngữ Trần Ra Hiệu, có học qua Bộ English for Tonight, tôi hiểu nàng xin tôi đồng 25 xen để gọi phone. Tôi móc túi lấy tiền đưa nàng. Nàng đứng sát vào tôi, bàn tay nàng như vô ý chạm vào chỗ của tôi rồi đặt nhẹ lên chỗ của nàng:

- I am hungry…

Nàng nói nàng đói.

Có mấy đồng một đô trong túi, tôi đưa cho nàng.

Tôi nói:

- I am sorry..!

o O o

Dòng thời gian dài một ánh bay.
Những ngày như lá, tháng nnư mây.
Thời gian qua, đôi ta ở lại.
Mười bẩy năm rồi, Em có hay?

About these ads

2 Responses

  1. Trích: “Phố xá Sài Gòn buồn hiu. Tất cả các cửa tiệm đều féc-mê bu tích. Nhà nhà im ỉm như nhà có tang. Mặt mũi người Sài Gòn khó đăm đăm như nguời nhà tang gia bối rối.”… (ngưng trích).

    Thế nhưng, cả nước VN chỉ có một thằng biết cười, dù hắn đã chết nhăn răng mấy kiếp. Vẫn biết cái thằng duy nhất biết cười ấy chính là thủ phạm của biết bao nhiêu đau thuơng khốn nạn cho mình, nhân dân VN cả nước vẫn phải cho hắn ngồi vào cái chỗ trang trọng nhất trong nhà để hắn tiếp tục… cười !

    Đố biết hắn là thằng nào?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 132 other followers

%d bloggers like this: