• Năm 25 tuổi

    hoang-hai-thuy-25-tuoi.jpg

    Hoàng Hải Thủy, năm 25 tuổi, trong căn nhà 78/5 đường Mayer, mới đổi tên là đường Hiền Vương, Tân Định, Sàigòn, Năm 1957.
  • Thể Loại

  • Được yêu thích …

  • Bài Cũ

Sài Gòn Vang Bóng

vangbongsaigon.jpg

Ngày xưa..

Như mới toanh đấy thôi mà thời gian đã qua một thế kỷ, nôm na là một trăm năm..

Những năm 1900, ở thành phố Nam Định, một tên khác là Đất Vị Xuyên, xứ Bắc Kỳ, Nhà Thơ Lớn Tú Xương làm bài Thơ Tứ Tuyệt:

Một trà, một rượu, một đàn bà
Ba cái lăng nhăng nó quấy ta.
Chừa được cái nào, hay cái ấy.
Có chăng chừa rượu với chừa trà.

Sáng nay, buổi sáng 100 năm sau ngày ông Nhà Thơ làm bốn câu Thơ trên đây về ba cái ông gọi là “ba cái lăng nhăng” nó quấy ông, kẻ lưu vong biêt xứ u buồn là tôi sống ở Kỳ Hoa Đất Trích, ngồi với ly trà và tờ nhật báo Mỹ, bỗng nhớ ông và bài thơ của ông. Nhà Thơ Lớn đất Vị Xuyên qua đời sớm, ông làm bài thơ trên khi tuổi đời ông khoảng Ba Bó, nếu ông sống đến năm ông Bẩy Bó – như tôi bây giờ – rất có thể ông sẽ làm bài thơ thứ hai về “Ba cái lăng nhăng.” Lời thơ có thể sẽ như vầy;

Một trà, một rượu, một đàn bà
Ba cái lăng nhăng nó quấy ta.
Chừa được cái nào, hay cái ấy.
Có chăng chừa rượu với chừa trà.

Thơ ấy Thơ ta khi ta trẻ,
Chẳng phải Thơ ta lúc tuổi già.
Ta già ba cái ta không bỏ,
Ba cái lăng nhăng nó bỏ ta.
May lắm ta còn trà với rượu,
Bỏ ta trước nhất là đàn bà.

Tôi không thích lắm trà với rượu, đàn bà đẹp, đa tình thì tất nhiên là tôi thích, nhưng chỉ thích lơ mơ, thích trong vòng pháp luật như cả tỉ anh đàn ông sống cùng thời với tôi trên trái đất này. Tôi nhớ và tôi kể bài Thơ Ba Cái Lăng Nhăng của Nhà Thơ Tú Xương vì tôi thấy khi đi vào tuổi già, ta không cần phải bỏ cái gì cả, nhiều cái sẽ bỏ ta. Tôi không còn thích rượu nữa, cà phê tôi cũng bỏ luôn, buổi sáng, ngồi nhìn ra Rừng Phong nắng vàng hay tuyết trắng, tôi nhâm nhi ly trà nóng. Với tôi bây giờ, buổi sáng có ly trà nóng là đủ.

Và tôi đọc tờ nhật báo The Washington Post. Mỗi sáng có người mang tờ báo này đến tận cửa phòng tôi. Mười mấy trang báo không có qua một tin gì liên can đến tôi, không có chuyện gì tôi cần biết, nhưng theo thói quen mỗi sáng tôi vẫn đọc báo, dù chỉ là đọc sơ qua. Tuy vậy lâu lâu cũng có một vài tin trên báo làm tôi chú ý, xúc động, vui, buồn. Như mấy hôm nay, những ngày đầu Tháng Giêng Mỹ năm 2008, có tin một người đàn ông Việt Nam, tên là Lâm Lương, hành nghề bắt tôm biển, ở một thị trấn bang Alabama, chở 4 đứa con nhỏ của ông ta trong xe ô tô, trong số có em gái mới ra đời có 4 tháng, lên cây cầu quăng 4 em xuống sông. Cũng mới đây báo đăng chuyện xẩy ra ở gần Rừng Phong, Virginia, cảnh sát vào một nhà kia thi hành án lệnh trục xuất người ngụ trong nhà, vì không trả tiền mướn nhà. Cảnh sát tìm thấy trong nhà 4 xác em nhỏ chết từ cả mấy tháng trước. Bốn em là con người đàn bà Mỹ Đen chủ nhà. Bà này, chắc là bị điên, khai bốn đứa con bà tự nhiên chết. Cảnh sát thấy bằng chứng cả bốn em đều bị giết.

Bánh xe lãng tử đến Mỹ hơn 10 năm, năm nay, 2008, tôi mới chú ý đến cuộc tranh cử Tổng Thống Hoa Kỳ. Có hai người ra tranh cử tôi có cảm tình là bà Hillary Clinton, ông John McCain. Sau hôm bị thua phiếu bầu ở Iowa, tuần trước, trên báo, trên TiVi, tôi thấy Nữ ứng cử viên Hillary Clinton mặt buồn so, nước mắt lưng tròng, nghẹn ngào muốn khóc. Thế rồi qua cuộc bầu sau đó hai ngày ở New Hampshire, Hillary Clinton thắng phiếu Obama, tôi thấy bà Hillary tươi như hoa, tôi thấy Ứng cử viên Obama, mới mấy hôm trước thắng cử mặt tươi rói, chỉ sau mấy ngày và một đêm, như già đi cả mười tuổi.

Việc Ứng cử viên John McCain thắng phiếu làm tôi vui. Nhìn ông cười – có vẻ hiền hậu – trên màn ảnh TiVi, dáng người, khổ người ông, tuổi tác của ông, làm tôi nhớ đến Luật Sư Trương Đình Dzu, một ứng cử viên Tổng Thống của nước tôi 50 năm trước.

Dòng thời gian dài một ánh bay.. Những ngày như lá, tháng như mây.. Như mới hôm qua đây thôi mà năm tháng đã dài một nửa thế kỷ. Nhiều người Việt, ở nước ngoài, ở trong nước, năm nay tuổi đời Bốn Bó, Năm Bó, chẳng biết nhân vật Trương Đình Dzu là ai, từng làm gì. Nhưng tôi, một người Việt Bẩy Bó tuổi đời, từng sống 40 năm trong thành phố Sài Gòn, tôi biết. Tôi đang soạn tập SÀI GÒN VANG BÓNG, ghi lại nhửng sự việc đã xẩy ra ở Sài Gòn, những nhân vật đã sống ở Sài Gòn những năm từ 1950 đến 1975, như những nhà Kim Chung, Đại Thế Giới, Nhà Bình Khang, Xổ Đề, Xổ Số Quốc Gia, Khám Lớn Sài Gòn đường Gia Long, Nhà Tù Chí Hòa, Photo Stop đường Catinat, Cháo Cá Chợ Cũ, Phở Hòa Pasteur, tiệm Cơm Bà Cả Đọi, Phở Minh Casino, đường Xe Điện Sài Gòn – Chợ Lớn, Bà Trần Lệ Xuân, Ông Đạo Dừa, ông Ba Cụt, Cô Quách Thị Trang, cô Hồ Thị Qườn đốt chồng, Em Khuy Nút Thị Gần, Thầy Tướng Số Khánh Sơn, Vũ Nữ Cẩm Nhung bị tạt át-xít, Nữ nghệ sĩ Bích Hợp, Nghệ sĩ Huỳnh Thái, Phong Trần Tiến, Phúc Lai, Tư Vững, Hoàng Vĩnh Lộc, Dương Hà, Chú Tư Cầu Lê Xuyên, Kim Vá v..v.. Luật Sư Trương Đình Dzu là một người trong số những người được kể trong SÀI GÒN VANG BÓNG.

Những năm 1960 trời đất Quốc Gia Việt Nam Cộng Hòa yên bình, Sài Gòn an ninh, có hai hội quốc tế, một hội là Hội Lyons – Lyons Club – hội thứ hai là Hội Rotary – Rotary Club – Luật Sư Trương Đình Dzu là Hội Trưởng Hội Rotary Việt Nam. Có thời ông là Thống Đốc Hội Rotary Đông Nam Á. Ông ra ứng cử chức vụ Tổng Thống hai lần. Lần thứ nhất ông tranh cử với Tổng Thống Ngô Đình Diệm, lần thứ hai ông tranh cử với Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. Lần tranh cử thứ hai, liên danh của ông về nhì, ông bị Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu bắt, cho đi tù ít ngày.

Những năm 1960 chừng hai, ba tháng Rotary Club có một cuộc họp, hay làm một công việc gì đó, tin này được đăng trên tờ nhật báo Pháp Le Journal d’Extrêm Orient. Bà Bút Trà, chủ nhiệm nhật báo Sàigònmới, là thân chủ của Luật Sư Trương Đình Dzu. Mỗi lần nhật báo Le Journal d’Extrêm Orient đăng tin về hoạt động của Rotaty Club, ông Trương Đình Dzu thường gọi phone nhắc bà Bút Trà cho đăng tin ấy, bà Bút Trà bảo tôi dịch tin ấy trên báo Pháp, đăng trên báo Sàigònmới.

Một hôm bà Bút Trà bảo tôi ông Luật sư Trương Đình Dzu muốn gặp tôi. Tôi hỏi bà;

– Ông ấy cần gặp tôi có việc gì ạ? Ông ấy cần tôi làm gì, ông ấy cứ nói với bà, bà bảo tôi làm là xong.

Thấy tôi có vẻ không muốn đến gặp, bà Bút Trà nói gần như năn nỉ:

– Ông ấy nhờ anh làm việc gi đấy. Anh chịu khó đến gặp ổng đi mà.

Văn phòng Luật Sư Trương Đình Dzu ở đường Pellerin, xế cửa rạp xi-nê Casino de Saigon. Từ tòa soạn báo Sàigònmới đường Phạm Ngũ Lão đi bộ đến văn phòng Luật sư Trương Đình Dzu đường Pellerin chỉ mất chứa đầy 5 phút. Lúc 11 giờ một buổi trưa, tôi vào văn phòng ông Luật sư Trương Đình Dzu. Văn phòng kiểu Pháp, tường gắn gỗ nâu, bàn tủ toàn đồ gỗ nâu gụ, đặc biệt phòng trải thảm dầy, đèn vàng, máy lạnh. Luật sư Trương Đình Dzu com-lê xanh đậm, nói lời cám ơn tôi về những bản tin Rotary Club tôi dịch, đăng trên báo Sàigònmới, ông đưa cho tôi tập tài liệu:

– Tôi nhờ ông Thủy dịch dùm tôi.

Tôi xem qua tài liệu. Đó là bản Nội Quy, Điều Lệ Rotary Club bằng tiếng Anh, bản sơ lược tiểu sử Hội bằng tiếng Pháp. Tôn chỉ của Hội, những điều kiện để làm hội viên, thời gian họp đại hội, thể lệ bầu cử, ứng cử..v..v.. Không có gì khó dịch. Tôi dịch hai tài liệu ấy trong khoảng hai tiếng đồng hồ. Khi làm việc ấy tôi nghĩ: “Dzễ ợt. Người thư ký của Hội cũng làm được việc này. Bộ Rotary Club hay văn phòng ông ấy không có thư ký nào biết tiếng Anh, tiếng Pháp hay sao mà ông ấy phải nhờ đến mình?”

Tuần sau tôi trở lại văn phòng trải thảm dầy của Luật Sư Trương Đình Dzu, nộp ông hai bản dịch. Ông mở xem qua rồi hỏi tôi:

– Ông Thủy cho tôi biết tôi phải đưa ông bao nhiêu?

Tôi nói:

– Thưa ông.. Ông làm giúp cho bà chủ tôi nhiều việc, tôi là người làm công của bà chủ tôi, ông cho tôi bao nhiêu cũng được.

Ông nói:

– Đâu được. Công khó của ông Thủy, tôi phải đền bù xứng đáng công khó của ông.

Tôi vốn không được thông minh, kiêm không nhanh trí, có thể nói là ngu đần, nhưng có lẽ vì hiền lương nên đôi khi tôi được Thánh cho ăn lộc. Khi nghe ông Luật sư Trương Đình Dzu nói như thế, bỗng dzưng tôi nghĩ: “À thì ra ông ta muốn cho mình số tiền trả công mình dịch tin Rotary, nhưng ông ta lịch sự, không đưa thẳng tiền cho mình mà bầy ra chuyện nhờ mình làm để chi cho mình.” Tôi nói:

– Thưa ông, nếu ông nói thế, ông cho tôi 10 ngàn.

10 ngàn đồng Việt Nam năm 1960 là 2 cây vàng. Một đôi giày Trinh Shoes đường Tự Do, đắt nhất Sài Gòn, 500 đồng: một chỉ vàng. Ông Trương Đình Dzu kéo ngăn kéo bàn, lấy tiền, cho vào phong bì, đưa cho tôi.

Tôi nhắc lại: 10.000 đồng Việt Nam Cộng Hòa năm 1960 là 2 cây vàng. Công tôi dịch hai tập tài liệu mỏng dzính nếu được chi 1.000 là tôi bằng lòng. Ông Trương Đình Dzu có thể gọi tôi đến văn phòng ông, đưa cho tôi vài nghìn đồng, không cần cho tiền vào phong bì, nói ông cám ơn tôi, ông chi tôi ít tiền sài chơi, tôi cầm tiền không chút mặc cảm. Tôi là người làm công, tôi sống bằng việc làm của tôi, người ta trả tiền công tôi làm việc cho người ta. Tôi biết ơn ông Luật Sư Trương Đình Dzu vì ông đã đối xử với tôi thật tốt. Số tiền cho là quí nhưng quí hơn là cách cho tiền người nghèo, cho tiền người làm giúp việc mình việc gì. Hành động nhỏ thôi nhưng người ta phải có lòng quí trọng người, phải mất công, việc nhỏ mà ít người chịu làm hay làm được. Trong cuộc đời làm công của tôi, tôi nhận tiền trả công từ nhiều người, rất ít người làm tôi ấm lòng như Luật sư Trương Đình Dzu.

Rất tiếc tôi không tìm được ảnh Luật Sư Trương Đình Dzu. Đây là một tài liệu về ông tôi tìm được trên Internet:

During last September’s elections in South Viet Nam, Truong Dinh Dzu was a “peace candidate” for President, and he advocated a coalition government with the Communists. He came in second, after President Nguyen Van Thieu. Later he was arrested, charged with “actions which weakened the will of the people to fight against the Communists,” and last month was sentenced to five years in prison. Last week Dzu’s lovely daughter Monique Dinh Dzu, 22, a teaching aide at U.C.L.A., arrived in Chicago with an appeal for the Democratic Convention to condemn that action. In a press conference at Senator Eugene McCarthy’s headquarters, she presented a petition urging the Democrats to write a platform plank demanding her father’s release. First signer: Senator McCarthy.

Dịch đại khái: Trong cuộc bầu cử Tổng Thống Tháng Chín ở Nam Việt Nam, Trương Đình Dzu là – ứng cử viên hoà bình – Ông chủ trương thành lập chính phủ hoà hợp với Cộng sản. Ông về nhì trong cuộc tranh cử, sau Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. Sau cuộc bầu ông bị bắt, bị kết tội “có những hành động làm suy yếu tinh thần diệt Cộng sản của nhân dân”. Tháng vừa qua ông bị kết án 5 năm tù giam. Tuần trước, Monique Đình Dzu, cô con khả ái của ông, 22 tuổi, một phụ giảng viên U.C.L.A, đến Đại Hội Đảng Democrat ở Chicago, đưa ra lời phản đối việc ông thân của cô bị bắt giam. Cô yêu cầu Đại Hội lên án việc làm đó. Trong cuộc hội báo ở Trụ sở của Thượng Nghị Sĩ Eugene McCarthy, cô đưa lời kêu gọi những người Đảng Democrat lên tiếng đòi trả tự do cho ông thân của cô. Thượng Nghị Sĩ McCarthy là người đầu tiên ký vào bản yêu sách ấy.

Chuyện đã qua. Không những đã qua mà còn là qua lâu rồi. Chỉ còn vang bóng và vang tiếng. Tôi kể lại thế thôi. Khoảng chín, mười tháng sau Tháng Tư 1975, một buổi sáng tôi thấy ông bà Trương Đình Dzu, đi trên chiếc xe hơi Honda 500, đến Nhà Bưu Điện Sài Gòn. Ông bà đến đó nghe điện thoại từ nước ngoài gọi về. Tôi chờ bên cửa khi ông bà ra về để chào ông. Biết ông không nhớ tôi là ai, tôi nói ngay:

– Thưa ông Luật sư, tôi là ký giả nhà báo Sàigònmới năm 1960 có đến văn phòng ông. Tên tôi là.. ..

Ông cười, bắt tay tôi:

– Ông Thủy, ông vẫn được bình an?

– Thưa vâng.

Chỉ thế thôi. Chúng tôi không có gì để nói với nhau nhiều. Ông chúc tôi bình an, tôi chúc ông bà bình an. Chúng tôi bắt tay nhau từ biệt và vĩnh biệt. Từ ấy tôi không bao giờ gặp lại ông nữa. Nghe nói ông bà bị đưa về Bắc, ông qua đời trong yên lặng và trong quên lãng ở Hà Nội.

Như vậy là Luật sư Trương Đình Dzu trước năm 1975 có hai người con ở Hoa Kỳ: anh David Trương Đình Hùng, người dính trong vụ gián điệp VC Đinh Bá Thi, và cô Monique Trương Đình Dzu.

Một buổi chiều năm 1967, Ứng cử viên Tổng Thống Trương Đình Dzu họp báo ở Khách sạn Continental. Tôi đến dự. Tôi từng khó chịu khi thấy những ông ứng cử viên Tổng Thống ăn không nên đọi, nói không nên lời, trả lời mấy câu hỏi vẩn vương của ký giả Việt thôi mà đã ngắc ngứ. Tôi thán phục tài hùng biện của Ứng cử viên Trương Đình Dzu khi tôi thấy ông trả lời bọn phóng viên Pháp Mỹ; ông nói thao thao, đường hoàng, nói tiếng Anh xong, ông chuyển sang nói tiếng Pháp. Tôi có cảm tưởng ông nói, mà không cần nói, với bọn nhà báo Pháp, Mỹ: “Các anh hỏi tôi một, tôi nói thêm cho các anh biết hai, ba chuyện nữa. Rỏng tai lên mà nghe này.” Rõ ràng ông áp đảo thiên hạ. Buổi chiều ấy, trong phòng khách Continental, tôi đứng nghe, nhìn ông nói mà thấy tôi kiêu hãnh. Năm ấy tôi 35 tuổi, Luật Sư Trương Đình Dzu khoảng 55 tuổi.

Nói theo các nữ ca sĩ Phòng Trà Sài Gòn 1960: “Đến đây để thay đổi không khí..” Tôi nói:

– Đến đây để thay đổi không khí bài Viết ở Rừng Phong, tôi kể sang chuyện khác.

Tuần này Đại Hội Tennis Australia Open đang tranh giải, tôi thích xem thiên hạ đánh tennis, Nữ đấu thủ tôi ái mộ là Maria Sharapova. Nếu tôi còn trẻ như năm cũ, viết rõ hơn là nếu năm nay, 2008, tôi 30 tuổi, và tôi giầu như Bill Gates, tôi sẽ trang trọng mời Maria Sharapova cộng tác với tôi để làm một việc hấp dzẫn.

Tất cả những việc quí vị nghĩ tôi sẽ làm với Maria Sharapova đều không đúng. Tôi sẽ làm với Nàng việc này: tôi sẽ nói với Nàng tiền của tôi là tiền của Nàng, tôi muốn Nàng nghỉ dự những trận tranh giải để chỉ đánh tennis theo ý thích và theo ngày giờ của tôi, tôi đưa Nàng đi khắp nơi trên thế giới, tôi sẽ tổ chức những cuộc đánh tennis cho Nàng biểu diễn, Nàng trổ tài. Tôi sẽ mời người đến coi, mỗi người đến xem khi vô cửa tôi tặng tờ giấy 100 US Dollars có hàng chữ In God We Trust. Ai muốn có 2 tờ chỉ việc dzơ lên 2 ngón tay, sẽ có ngay 2 tờ. Tôi treo giải nữ đấu thủ nào thắng Maria Sharapova 3-0 tôi sẽ chi 1 triệu USD, tức 1 triệu Đô-la Mỹ. Thua Nàng tôi tặng 500,000 USD. Chi tiền mặt, tên khác là tiền tươi, ngay tại sân tennis. Và tôi sẽ nói với khán giả khắp thế giới:

– Nếu bọn Nga Cộng còn thống trị nước Nga, Maria Sharapova sẽ không bao giờ có thể là Maria Sharapova tuyệt vời hôm nay. Năm 1990 dân Nga kéo tượng Lenin, Stalin cho ra nằm ở bãi rác, nụ hoa Nữ công dân Nga Maria Sharapova bừng nở trong ánh nắng tự do, nước mát dân chủ. Maria Sharapova là hình ảnh bằng thịt, bằng dza, bằng tóc của nước Nga không Cộng sản. Muốn dân tộc quí vị có Maria Sharapova Thơm như Múi Mít, quí vị hãy thẳng tay tiêu dzịệt bọn sâu bọ tàn dzư Cộng sản.

Nếu tôi còn trẻ như năm tôi 30 đang xoan, nếu tôi có 250 tỷ đô Mỹ như Bill Gates, tôi sẽ mời Maria Sharapova làm với tôi công cuộc dziệt Cộng đó; Maria Sharapova Thơm như Múi Mít và tôi mà làm việc đó, bọn tàn dzư Cộng Sản Sâu Bọ trên thế giới chỉ có nước từ chết đến chết.

Đến đây tạm chấm dzứt Chương Trình Văn Nghệ Tạp Lục của Ban Tùm Lum.

Advertisements

2 Responses

  1. Cảm ơn ông (xin phép gọi bằng ông hoặc bác) về những tình cảm dành cho ông Dzu. Sau gần 30 năm, vẫn còn người nhắc về ông Dzu, thật sự cảm thấy ấm áp

  2. Xin cam on Bac da nhac mot ky niem dep ve cha toi.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: