• Năm 25 tuổi

    hoang-hai-thuy-25-tuoi.jpg

    Hoàng Hải Thủy, năm 25 tuổi, trong căn nhà 78/5 đường Mayer, mới đổi tên là đường Hiền Vương, Tân Định, Sàigòn, Năm 1957.
  • Thể Loại

  • Được yêu thích …

  • Bài Cũ

LE COUPLE INVISIBLE

Trong bài 4 Món Ăn Chơi tuần trước, tôi viết:

Nhân chuyện Xi-la-ma, tôi có chuyện xin hỏi quí vị Lão Ông Tuổi Đời Tám Bó Trở Lên ở Chín Phương Trời, Mười Phương Đất Hải Ngoại Thương Ca.

Việc tôi hỏi quí vị Khưá Lão Tám Bó Trở Lên không có chuyện Kỳ Thị Tuổi Tác chi ráo trọi, tôi hỏi thế vì chỉ có những vị Khưá Lão Tám Bó mới có thể trả lời câu hỏi của tôi.

Số là những năm 1941, hay 1942, tôi xem bộ phim tôi nhớ tên Tây là Le Couple Invisible. Tôi không nhớ đó là phim Pháp, hay phim Mỹ, chỉ nhớ phim kể chuyện một cặp vợ chồng trẻ đi chơi bằng xe ô-tô, xe gặp nạn, cặp vợ chồng cùng chết nhưng hồn họ vẫn ở cõi đời này, chỉ có chuyện không ai nhìn thấy họ. Họ — cặp vợ chồng — lái xe ô-tô tiếp tục cuộc đi. Người ta nhìn thấy xe hơi chạy qua nhưng không nhìn thấy người lái xe và cô vợ ngồi cạnh. Cặp vợ chồng vào khách sạn, người ta thấy cửa phòng mở, đóng, thấy những đồ vật di chuyển, thấy trong phòng có người nhưng không ai nhìn thấy người. Sau một hồi chơi dzỡn vô hình ở thế gian, làm mấy việc tốt giúp người, cuối cùng cặp vợ chồng nắm tay nhau bay về Trời.

Lâu quá dzồi. Tôi chỉ nhớ có thế về phim. Từ ngày sang Kỳ Hoa, tôi tìm trong những sách báo, tài liệu Xi-nê bộ phim xưa — Le Couple Invisible — nhưng không thấy.

Vị Khưá Lão nào nhớ, hay tìm được Phim Xưa Le Couple Invisible, xin cho biết. Tôi cám ơn.

The Invisible CoupleKhi tưởng chỉ có những vị Khưá Lão tuổi đời Tám Bó mới có thể kể cho tôi nghe về phim Le Couple Invisible — vì các vị từng coi phim đó 60 năm xưa và còn nhớ về phim, — tôi đã phạm sai lầm. Tôi không biết là kể từ năm 2000, Loài Người Tiến Bộ — và Loài Người Lạc Hậu, trong số có tôi — có một Kho Dữ Liệu chứa đựng gần như tất cả, trọn vẹn những Hiểu Biết của Loài Người, những sự kiện đã xẩy ra trên Trái Đất kể từ ngày vũ trụ thành hình. Muốn biết việc gì đã xẩy ra, chuyện nào ra nàm thao, người ta chỉ việc mở máy computer tìm trong Internet. Việc tôi tưởng là rất khó, mất nhiều thì giờ là việc tìm phim Le Couple Invisible được năm, sáu bạn đọc, tìm ra ngay boong. Dzễ ợt. Dzễ hơn ăn cơm sườn nướng. Mà các bạn này tuổi đời năm nay mới Bốn Bó, Năm Bó, tức là còn rất trẻ. Cám ơn quí bạn nhiều.

Tôi có một điểm để tự khen là tôi nhớ được tên phim Le Couple Invisible. Tôi nhớ tên phim ấy từ năm tôi 10 tuổi. Nghĩ lại tôi thấy lạ: năm tôi xem phim Le Couple Invisible tôi mới 10 tuổi, tôi phải đi xem phim theo anh tôi hay theo ông cậu tôi. Năm ấy vốn liếng tiếng Pháp ủa tôi chỉ có mấy tiếng la maison, la table, le soleil, la lune. Dzậy mà tại sao tôi biết nghĩa tên phim Le Couple Invisible và tôi nhớ mãi.

Nếu không có tên phim, nếu chỉ nghe tôi kể chuyện phim dù các bạn trẻ của tôi có giỏi việc mò tìm trong các Website đến mấy cũng không thể tìm ra phim.

Le Couple Invisible là tên tiếng Pháp của phim Topper, phim Hollywood, Kép Cary Grant, Đào Constance Bennett trong hai vai chính. Phim thuộc loại comedy, phim vui, nhẹ, giải trí đặc biệt của Hollywood những năm 1940, 1960.

Từ ngày người Pháp đem phim xi-nê vào chiếu ở nước tôi, những năm đầu là phim câm, phim không có tiếng nói, người Việt Nam xem toàn những phim từ Pháp đưa qua. Người Pháp nhập phim Mỹ vào Pháp, trong hợp đồng khai thác có thêm khoản sẽ đem những phim Mỹ ấy sang chiếu ở những nước thuộc địa cuả Pháp hay được Pháp bảo hộ. Phim Mỹ vào Pháp được người Pháp chuyển âm sang nói tiếng Pháp hay phụ đề chữ Pháp. Do đó phim Topper của Mỹ được người Pháp đổi tên là Le Couple Invisible.

Từ năm 1956 Công Ty Pháp hết độc quyền nhập phim vào Việt Nam. Hai Hãng Phim Hollywood Paramount, MGM: Metro Goldwyn Mayer cho nhân viên sang mở văn phòng ở Sài Gòn, nhập phim Mỹ từ Mỹ sang Việt Nam.

Người Mỹ Hollywood làm nhiều phim xi-nê hay nhưng họ đặt tên phim rất dzở. Topper không nói lên cái gì cả. Rõ nhất là trường hợp phim Toute la ville danse.

Tên tiếng Mỹ của phim Toute la ville danseThe Great Waltz. Tôi thán phục ông người Pháp nào, 70 năm xưa, đã xem phim The Great Waltz và đặt cho phim cái tên tiếng Pháp là Toute la ville danse. Tôi thán phục ông Pháp nào xem phim Mỹ Waterloo Bridge và đặt tên tiếng Pháp cho phim là La Valse dans l’ Ombre.

Hai tên phim The Great Waltz, Waterloo Bridge không nói lên cái gì cả, không gợi cho khán giả một tưỏng tượng nào. Hai cái tên phim ấy chỉ nói lên được khả năng đặt tên phim ngớ ngẩn của người Mỹ.

NudeTôi thán phục ông người Việt nào, những năm 1950, đặt tên Việt cho phim La Valse dans l’OmbreĐiệu Vũ trong Bóng Mờ. Với tôi, ông Điệu Vũ Bóng Mờ đã tuyệt rồi nhưng ông người Việt nào đặt tên Việt cho phim Elle n’a dansé qu’un seul été còn tuyệt tài ba hơn.

Elle n’a dansé qu’un seul été là phim Suède — Thụy Điển — Phim Đen Trắng, được thực hiện năm 1950. Phim chưa đem chiếu dư luận báo chí Âu Châu đã bàn loạn nhiều đến phim. Phim bị kết tội là phim khiêu dzâm, buông thả tình dzục, đồng thời phim được ca tụng là tuyệt tác phẩm điện ảnh, có giá trị cao về nghệ thuật.

Năm 1952 Elle n’a dansé qu’un seul été đoạt Giải Thưởng Đại Hội Điện Ảnh Berlin, Đại Hội Điện Ảnh Cannes. Và năm 1952 phim đến Sài Gòn, Hà Nội.

Năm 1952 tôi đến Rạp Bonard xem phim Elle n’a dansé qu’un seul été. Rạp Cinéma Bonard ở trong bức ảnh toà nhà trên nóc có bảng quảng cáo Thuốc Lá Capstan đăng cùng bài viết này. Folk Sundquist là nam, Ulla Jacobsson là Nữ diễn viên của phim.

Phim dàn dựng đơn giản, không phải chi nhiều tiền, nhưng phim ăn khách — có nhiều khán giả — nhờ truyện phim. Mà truyện phim cũng không có gì đáng gọi là gay cấn, vô luân. Muà hè chàng sinh viên về nghỉ ở làng quê, chàng và cô thiếu nữ ở đây yêu nhau. Một chiều họ gặp nhau ở bờ sông vắng, chàng và nàng xuống sông tắm và họ làm tình với nhau.

Chuyện phim chỉ có thế và chỉ có một lần hai người yêu nhau tắm sông, làm tình, rồi nàng bệnh và nàng chết. Mùa hè chưa qua, nàng đã qua đời. Tên phim tiếng Thụy Điển là Hon dansade en sommer, sang tên tiếng Pháp Elle n’a dansé qu’un seul été dzễ thôi. Từ tên phim tiếng Pháp Elle n’a dansé qu’un seul été sang tên phim tiếng Việt là Em chỉ nhẩy có một mùa hè nghe hổng được. Nhưng tên phim Tóc Em chưa uá nắng hè.. là một cực kỳ ảo diệu.

Một ông người Việt ở Hà Nội là tác giả tên phim Tóc Em chưa uá nắng hè. Tôi không biết tên ông. Tôi vinh danh ông là Người Đặt Tên Phim Tuyệt Nhất Vệt Nam.

Chắc vì bị mang tiếng là Phim Khiêu Dzâm nên khi nhập vào Pháp, Elle n’a dansé qu’un seul été đã bị kiểm duyệt cắt đi vài cảnh, khi phim sang Đông Dương lại bị cắt đi vài phút nữa nên phim chẳng còn gì. Xem phim, tôi chỉ thấy thấp thoáng bộ lưng và đôi mông trần của Nữ diễn viên giữa những cành lau sậy cao tới đầu người ở ven sông.

Thế thôi. Nhưng Tóc Em chưa uá nắng hè, với tôi, là một phim hay tôi xem những năm tôi 20 tuổi. Bây giờ mỗi lần nhớ lại phim, tôi thấy mơ màng ẩn hiện những buổi chiều Thứ Bẩy, những sáng Chủ Nhật nắng vàng năm xưa trên vỉa hè Lê Lợi, Sài Gòn. Những chiều Thứ Bẩy, những sáng Chủ Nhật Xưa ấy, những người Người Đàn Bà Đẹp Nhất Sài Gòn xuất hiện như những Tiên Nữ trên vỉa hè Lê Lợi.

Tôi sống 6 năm trong thành phố Sài Gòn — từ 1950 đến 1956 — Sài Gòn với những tên đường là tên Tây. Nay liêu lạc xứ người, nhớ về Sài Gòn Xưa và thời hoa niên của tôi, tôi thấy thương những tên đường tiếng Pháp ở Sài Gòn Ngày Xưa: Catinat, Charner, Bonard, Galliéni, Frère Louis, Frère Denis, Miss Cawell, Duranton, Leon Combes, Taberd, Dumortier, Colonel Grimaud, Colonel Boudonnet..

Và tôi làm Thơ:

Anh nhớ Bonard, Anh nhớ Charner.
Tóc Em có bao giờ uá
Nắng Hè đâu Em.

 —————————————————————————–

Capstan Toà nhà đầu đường Lê Lợi, Sài Gòn, trước năm 1956 là đường Bonard. Bệnh Viện Sài Gòn ở đầu đường, đi tới là Tiệm Ăn Thanh Bạch rồi Rạp Chiếu Bóng Vĩnh Lợi. Năm 1952 phim Tóc Em Chưa Uá Nắng Hè chiếu ở rạp này. Năm ấy tên Rạp là Cinéma Bonard.

Trong 45 năm sống ở Sài Gòn — từ 1951 đến 1995 tôi nhìn thấy toà nhà này cả ngàn lần, vậy mà khi ở Kỳ Hoa, thấy toà nhà trong ảnh, tôi không nhớ ra.

Advertisements

7 Responses

  1. Chao Chu CTHD than men !

    Trong tam hinh toa nha dau duong Le Loi , dau duong binh vien Do Thanh hay Saigon co post canh sat Le Van Ken , khong biet tai sao goi la Le Van Ken , chu cho tui chau biet cai ten nay goc tu dau ra???. Than Men Chu .

  2. Kính quan Bác Hà-Đông Công-Tử.

    Nghe quan Bác nhắc lại những phim ngoại-quốc, những phim Âu-Mỹ được chiếu trên màn ảnh lớn, được chiếu trong những rạp “xi-nê”, rạp chớp bóng, ở Sè-Thành woa-lệ năm xưa… những tựa phim được dịch “woặc” được đặt lại tựa theo tiếng Ta ngày ấy… thiệt hay gì đâu…!

    Thưa quan Bác, như quan Bác đã dẫn… ” La valse dans l’ombre ” thành: ” Điệu vũ trong bóng mờ “… ” Elle n’a dansé qu’ un seul été ” ra là: ” Tóc em chưa úa nắng hè “… Đúng là hết sẫy gà quay, hết ý khen chê… Quan bác cho phép tui được… “Đồng thanh tương ứng” dzới quan Bác ở cái chổ này…

    Ối… mà kể sao cho xiết ba cái dụ dịch tựa, đặt tựa từ tiếng ngoại-quốc ra tiếng An-Nam hay hết ý của mấy ổng, mấy ông đặt tựa phim của VNCH thời bí giờ… Chẳng bì dzới… sau 75, mấy thằng Dziệt Cộng, mấy thằng cu trong Sở Thông-tin dzăn-wóa gì đó… mấy thằng ông nội này đặt tựa phim nghe muốn ớn lạnh… Hổng phải… “Thương thời trái ấu cũng tròn, ghét thời quả bò-hòn cũng méo ” chớ… Nói có sách, mách có chứng… Tựa phim của mấy chả… nào là: “Thép đã toi thế đấy…! “… ” Mika, em bé từ trên trời rơi xuống “… ” Trên từng cây số “… “Gấu mẹ vĩ-đại ” … nghe nó lãng xẹt, chẳng giống con giáp nào… Nội cái điều nhỏ nhặt này cũng nói lên cái trình-độ, cái dzăn-minh của người miền Nam mà giống khỉ Trường-sơn, giống ngợm Bắc-cụ khó bề sánh kịp… Phải hông quan Bác…?

    Mà chưa hết đâu… để tui kể chiện này quan Bác nghe mới dzui… Số là… bữa đó, trời nóng quá, tui ghé qua rạp Mini Rex đặng mua dzé dzô mần một giấc “La-sét ” như thường lệ… À, chổ này phải nhắc lại cho quan Bác nhớ… hồi đó, phim Cộng-sản chiếu, dân Sề-Goòng chê, hổng ai thèm xem, cho không người ta cũng hổng coi chớ ở đó mà mong họ bỏ tiền mua dé dzô cửa… có mà tết Ma-rốc đó…! Bởi dzậy, rạp hát lúc nào cũng dzắng như chùa bà Đanh… Lợi dụng sự thể này, trưa hè nóng nực, tui chơi một cái dzé đâu chừng mấy mươi xu tiền Hồ, rẽ rề hà…! Dzô trỏng nằm gác chưn lên ghế trước đánh một giấc trưa… rạp có máy lạnh… sang gì đâu…!

    Quan Bác biết hông…? Lúc đến nơi, nhìn lên tấm biển quảng-cáo tên phim nằm dọc theo mái hiên của Cafétéria Rex… mà ác-ôn một điều là… tựa phim được ráp bởi những chữ bằng tôn to tổ bố nên hổng gắn được dấu… do đó… tui chỉ thấy được tựa phim là : “SUT SUT NUA DI “… Trời đất…! Dzừa nhìn cái tựa này, tui tá wỏa… bụng bảo dạ… cha chả… bữa nay bọn Dziệt-cộng chiếu phim con heo cho dân Nam coi hén…! đã hén…! Thú thiệt cùng quan Bác chớ… sau bao ngày nắng hạn, bữa nay gặp dịp này, chẳng khác gì gặp mưa rào, tui bèn mần tới luôn đặng… trước là… xả sú-bắp, sau là… mở mang thêm phần kiến-thức phòng the… Dè đâu… mẹ kiếp…! Từ đầu phim đến cuối tuồng, chúng chỉ có đá trên sân cỏ chớ nào có đá trên nệm bông đâu…!

    À, thưa quan Bác… phim ” Elle n’a dansé qu’ un seul été ” dịch ra ” Tóc em chưa úa nắng hè” thời hay… còn bằng… dịch thành: ” Em chỉ nhảy có một mùa hè” là hổng hay… thiệt chí lý… tui đồng-ý hai tay lẫn hai chưn cùng quan Bác dzìa điểm này… Chỉ có điều, theo thiển ý cò ngu dốt của tui là… “Em chỉ nhảy có một mùa hè” mà được dịch ngược qua tiếng Phú-lăng-Sa : ” Elle n’a sauté qu’ un seul été ” thời hay hết biết nghen quan Bác… đúng ý phim gì đâu nghen quan Bác.. hế hế…!

  3. BO GIA OI.

    CON TIM DUOC PHIM NAY. Topper. BO CO THICH KHONG SE GOI CHO BO MOT CUON.

    CON CUNG BIET ANH UYEN THAO.

    TRONG KINH,
    THUY VU

  4. Trong Kinh Bac.

    Chau la Thuy Vu. Chau muon goi tang Bac DVD Topper ma muon tim. Chau rat thich BAI VIET cua Bac tren MANG.

    Trong Kinh,

    Thuy Vu

  5. TRONG KINH BAC.

    CON DA NHAN DUOC SACH. CAM ON BAC THAT NHIEU. CON MUON GOI MAY TAM HINH KEM DANH RANG HYNOS & SA BONG CO BA CHO BAC QUA E-MAIL CUA UYEN THAO DUOC KHONG?

    CON VE: Hướng Dương Em Có Như Hoa?

    ONG CHAO MIEN XOI GA ” DAI-TIEN ” DA AN GIAC NGAN THU O NAUY. ONG CO CON GAI SONG O SAN JOSE, CA. NGAY XUA NHA CON O DOI DIEN TIEM CHAO MIEN XOI GA MA BAC THUONG DUNG.

    NHO SAI-GON NAM XUA QUA BAC OI.

    TRONG KINH,
    TV

  6. xin phep Bac cho share o facebook.

  7. Tôi mới đọc đâu đó một bài viết về trường Chu văn An thủa xưa.Trong bài tg nhắc lại tên một gs Pháp văn là Thầy Nguyễn Trọng Sơn,em ruột của tiến sĩ Nguyễn Mạnh Tường.Tg cho biết ngoài việc dạy,ông thầy này còn chuyên dịch tựa phim và một trong các tựa đó là “Tóc em chưa úa nắng hè”.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: