• Năm 25 tuổi

    hoang-hai-thuy-25-tuoi.jpg

    Hoàng Hải Thủy, năm 25 tuổi, trong căn nhà 78/5 đường Mayer, mới đổi tên là đường Hiền Vương, Tân Định, Sàigòn, Năm 1957.
  • Thể Loại

  • Được yêu thích …

  • Bài Cũ

Tại Sao Tôi Không Làm Thơ?

Em có nghe mùa thu mưa giăng, lá đổ,
Em có nghe nai vàng hát khúc yêu đương ?
Và Em có nghe.. khi mùa thu tới
Mang ái ân mang Tình Yêu tới…
Em có nghe… nghe hồn thu nói:
Mình yêu nhau nhé!.

Falling LeaveMùa Thu cho Em. Nhạc và Lời Ngô Thụy Miên – Thụy Anh.

Tôi hay kể Thơ trong những bài tôi viết. Thơ tôi kể đây không phải là Thơ của tôi mà là Thơ của những Thi sĩ tôi yêu mến: Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương, Hoàng Cầm. Đã hơn một lần tôi kể trong những năm tôi muời sáu, mười bẩy tuổi tôi có mần Thơ — đa số những người viết tiểu thuyết khi tuổi đời chưa ngoài Hai Bó đều có ít nhiều mần thơ — Hai mươi tuổi tôi bước vào làng báo với chân phóng viên Nhật báo Ánh Sáng — Sài Gòn 1952 — rồi Cuộc Sống, Tình Yêu và Việc Làm cuốn tôi trôi đi trong dòng đời. Từ năm 1954 đến năm 1975, hai mươi năm tuổi trẻ và tuổi đẹp nhất đời tôi, tôi sống không có gì đáng kể là phiền muộn. Vật bất kỳ bình tắc minh. Không chỉ vật gặp bất bình mới kêu lên, người gặp bất bình kêu lớn hơn vật. Cuộc đời đãi tôi thật hậu, đời và người không làm gì để tôi phải bất bình, tôi lại không phải là thi sĩ nên tôi chẳng có lý do gì để mần thơ.

TranhNói cho đúng hơn và nói nghiêm túc hơn, một trong những nguyên nhân làm tôi không mần Thơ là tôi viết được Truyện. Có tâm tư hay có bất bình, tôi bầy tỏ, tôi kêu lên trong những bài tôi viết. Tôi không cần phải kêu lên trong Thơ.

Và cũng hơn một lần tôi viết tôi không mần Thơ vì tôi đã có sẵn Thơ — không phải là Thơ Suông mà là Thơ Rất Hay — bất cứ lúc nào trái tim tôi rung động, tôi ngất ngư đi một đường cảm khái, tôi cần Thơ, tôi có ngay những lời Thơ Tuyệt Đẹp diễn tả tâm tình tôi một cách tuyệt vời. Chẳng hạn như xa nhau mươi mấy mùa thu lá bay — Nàng theo chồng sang Mỹ Quốc trước Ngày Oan Nghiệt Ba Mươi Tháng Tư — sau cuộc biển dâu trời long, đất ngả nghiêng, một đêm buồn chúng tôi gập lại nhau ở Sài Gòn, thành phố chúng tôi yêu nhau ngày xưa, thành phố nay bị quân thù chiếm đóng, bị cưỡng bức đổi tên. Tôi không còn trong tuổi đang xoan nữa, tôi đã sống muời lăm năm u ám trong lòng thành phố thủ đô của tôi đỏ chói mầu cờ máu, tôi đã bị tù đầy hai lần, mái tóc tôi không phong sương mà bạc trắng, khuôn mặt tôi cằn cỗi in hằn những vết roi đời, tôi bồi hồi thấy Nàng vẫn trẻ, vẫn đẹp như năm xưa. Khi Nàng đi ra khỏi cuộc đời tôi, và đi xa Sài Gòn, Nàng ba mươi tuổi, thời gian đi qua không để lại dấu vết gì trên nhan sắc của Nàng, hai mươi mùa xuân qua cúng tôi gặp lại nhau, Nàng vẫn ba mươi tuổi. Tim tôi xúc động và tôi làm Thơ:

Phải chăng từ độ ấy quan san
Trời đất cùng đau nỗi hợp tan,
Chỉ có mình Ta phai áo lục,
Còn Em sau trước vẫn hồng nhan?

Thơ diễn tả tâm tình tôi tàn khốc đến như thế thì đích thị là Thơ của Tôi rồi chứ còn gì nữa! Nhìn người yêu xưa môt thời hoa niên, nhớ lại những ngày xưa thành phố thân thương của ta, quân đội của ta, cảnh sát anh em ta, xa lộ của ta, mặt trời, trăng sao, mây trắng, nước trong, trời xanh, những hàng dừa bên cầu xa lộ của ta. Của ta tất cả…! Không khí của ta..! Em nhớ không Em?

Em có nhớ những chiều thu xa lộ
Tuổi hoa niên anh lót áo —

áo đi mưa xanh Không quân Mỹ viện trợ

— Em nằm ?

Tôi thương tiếc Tuổi Trẻ, Tình Yêu của chúng tôi và tôi mần Thơ:

Mắt lặng nhìn nhau từ dĩ vãng,
Chợt xanh mầu áo nhớ thương xưa.
Bóng Em khoảnh khắc thành hư ảo,
Buồn lướt hàng mi thấp thoáng mưa…

Từng nhớ, từng thương, từng chụm đầu,
Từng chung dòng lệ thấm vai nhau.
Mà trong mắt liếc ngờ quan ải,
Nhịp thở ân tình cũng biển dâu.

Thơ Đinh Hùng. Lẽ ra tôi không cần viết Thơ Đinh Hùng, bạn phải biết đó là Thơ Đinh Hùng, bạn không biết là bạn có lỗi. Tôi chắc bạn đồng ý với tôi: đã có sẵn Thơ và Thơ đã hay đến như vậy tôi còn vất vả, ì ạch mần Thơ làm chi nữa? Đó là một trong những lý do làm tôi không làm thơ. Nếu bạn từng đọc những bài tôi viết, chắc bạn thấy một chuyện: tôi hay kể Thơ nhưng tôi ít kể những Lời Nhạc trong những bài tôi viết.

Có những bản Nhạc Tình nhạc sĩ đặt lời tuyệt vời như Thơ, như lời Thơ Nhạc của Đoàn Chuẩn, như lời bản Mùa Thu Cho Em của Ngô Thụy Miên – Thụy Anh tôi kể trên đầu bài viết này. Mùa Thu đến, mùa Thu đang ở, mùa Thu sắp đi qua Rừng Phong của tôi, trái tim tôi bồi hồi đi một đường cảm khái, tôi muốn thốt lên Thơ và nhạc sĩ làm Thơ dùm tôi:

Em có hay… hay mùa thu tới…
Hồn Anh ngất ngây…
Nắng úa dệt mi Em
Và mây xanh thay tóc rối
Nhạt môi môi Em thơm nồng
Tình yêu vương vương má hồng..
Sẽ hát bài cho Em
Và ru em yên giấc tối.
Ngày mai khi mưa ngang lưng đồi
Chờ Em Anh nghe mùa thu tới…

Tôi không kể Lời Nhạc nhiều như tôi kể Lời Thơ vì một lý do giản dị là tôi không nhớ Lời Nhạc bằng tôi nhớ Lời Thơ, và trong Tàng Kinh Các của tôi ở Rừng Phong không có nhiều bản nhạc.

Tháng 11 năm 1994 khi bánh xe lãng tử muộn màng, khấp khểnh đưa vợ chồng tôi đến Xứ Tình Nhân này mùa Thu đẹp vừa đi qua Rừng Phong, rừng lá phong vàng đỏ không còn nữa. Nhưng năm nay khi tôi viết những dòng này mùa Thu đang rất đẹp ở đồng đất Virginia của Những Người Yêu. Và những ngày như lá, tháng như mây, Thơ Thanh Nam, thấm thoắt vậy mà vợ chồng tôi đã sống mười niên ở Rừng Phong lòng vòng Hoa Thịnh Đốn. Tôi kể Thơ của Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn để tả cảnh Rừng Phong thu đã.. của tôi:

Với bao tà áo xanh đây mùa Thu
Hoa lá tàn hàng cây đứng hững hờ
Lá vàng từng cánh rơi từng cánh
Rơi xuống âm thầm trên đất xưa.
Gửi gió cho mây ngàn bay
Gửi bướm muôn mầu về hoa
Gửi thêm ánh trăng,
Mầu xanh lá thư
Về đây với Thu trần gian…

Các thi sĩ của ta thường mù tịt về Nhạc, nhưng ta có một số nhạc sĩ làm Thơ rất hay. Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn là một trong những nhạc sĩ làm Thơ Hay ấy. Với tôi Đoàn Chuẩn là nhạc sĩ làm Thơ Hay Nhất. Thơ trong Nhạc Đoàn Chuẩn, cũng như Thơ trong Nhạc của nhiều nhạc sĩ khác, không bị gò bó niêm luật, không bị hạn chế số chữ như Thơ trong những bài thơ. Không bị lệ thuộc niêm luật nhưng Thơ Nhạc vẫn không phải là loại Thơ viết như văn xuôi, nhạt huyếch, vô duyên, rời rã, tối om, không chấm phết, gọi là thơ tự do, thơ mới. Thơ trong Nhạc của nhiều nhạc sĩ hay hơn thơ trong thơ của nhiều thi sĩ.

Ơi…! Người bạn Hát Ô Sáu Bó, Bẩy Bó đang đọc những dzòng này, tôi chắc dù khó tánh đến mấy ông cũng đồng ý mí tôi rằng khi tôi đã có những lời Thơ Đẹp đến như vầy để tả cảnh Thu Vàng tôi còn nhăn nhó nặn ra những lời thơ dở ẹt để tả cảnh Thu Vàng làm chi nữa:

Thu đi cho lá vàng bay…
Lá rơi cho đám cưới về
Ngày mai người em nhỏ bé
Ngồi trong thuyền hoa
Tình duyên đành dứt…
Có những đêm về sáng
Đời sao buồn chi mấy cố nhân ơi…
Đã vội chi men rượu nhấp đôi môi
Mà phung phí đời Em không tiếc nhớ…

Mèn ơi.! Thơ đến như dzậy chắc tôi chít mất, bạn ơi, người bạn ở chín phương trời, mười phương đất. Nàng lên xe bông về nhà chồng tôi đã đứt ruột, nàng lên thuyền hoa về nhà người ta, tình duyên đành dứt..! Làm sao tôi sống được! Tim tôi vỡ ra làm năm mươi mấy mảnh! Ruột đứt may ra còn vá được, tim vỡ thì không thể chắp lại. Vô phương. Chết là cái chắc. Tôi chẳng nói ra bạn cũng biết: tôi là thành viên Hội Cơm Nhà, Quà Vợ, trung kiên, thuần thành, gương mẫu. Nói huỵch toẹt ra là cả đời tôi chẳng có và chẳng biết nhân tình, nhân bánh là cái khỉ khô gì, người đàn bà kiếp trước mắc nợ tôi nên kiếp này làm vợ tôi để trả nợ thì sống liền tù tì bên tôi suốt đêm, suốt ngày, tức “chăm phần chăm”, vảnh-cát suyệc vảnh-cát, vingt quatre sur vingt quatre, 24/24. Đọc những bài tôi viết đôi khi bạn thấy tôi vi vút phóng bút loạn cào cào, châu chấu về một vài hình ảnh đàn bà đã tha thướt đi qua đời tôi rồi đi mất hút, những nàng “Em vẫn Kiều Thu tròn tuổi nguyệt,” tôi chắc bạn dư biết đó toàn là những chuyện tôi bịa ra, chuyện hổng có thật. Đúng dzậy đó, thưa bạn. Tôi chân chỉ hạt bột chuyên nghiệp dzậy mà bạn ơi, đôi khi tim tôi vẫn cứ thổn thức:

Có những đêm về sáng
Đời sao buồn chi mấy cố nhân ơí!
Đã vộâi chi men rượu nhắp đôi môi
Mà phung phí đời nhau không tiếc nhớ!
Lá đổ muôn chiều.. ôi lá uá
Phải chăng là nước mắt người đi?
Em ơi.. đừng dối lòng
Dù sao chăng nữa không nhớ đến tình đôi ta…

Nhưng mà tôi nghĩ… Cơm nhà, quà vợ, chân chỉ hạt bột, cả đời chỉ biết có một cái.. Mình đâu có tội gì. Cả đời chỉ biết có một cái cũng đâu có gì là xấu. Biết năm bẩy cái hay biết một, hai cái cũng sập xí, sập ngầu như nhau thôi. Mình tưởng tượng mình yêu đương ra rít, mình Tình chỉ đẹp những khi Tình dzang dzở, mình tiếc nuối, mình thương khóc, mình cũng đâu có tội tình gì. Cơm nhà, quà vợ là một chuyện, tiếc thương nhân tình, nhân bánh là một chuyện khác. Ai cơm nhà, quà vợ hơn tôi, dzậy mà nhờ thiên tài của Nhạc sĩ tôi vẫn rất ư là hào hoa phong nhã gửi tới Nàng — NÀNG viết hoa cả bốn chữ, hoa luôn dấu huyền:

Gió bay từ muôn phía, tới đây ngập hồn anh, rồi tình lên chơi vơi,
Thuyền anh một lá ra khơi…
Về em phong kín như mây trời…
đêm đêm ngồi chờ sáng mơ ai.
Mộng nữa cũng là không..
Ta quen nhau mùa thu,
ta thương nhau mùa đông,
ta yêu nhau mùa xuân,
để rồi tàn theo mùa xuân..
Người về lặng lẽ sao đành!

Thu Vàng ở Rừng Phong, đọc lại những lời thơ nhạc vợ chồng tôi yêu từ những năm mươi mấy mùa thu trước, tôi nói với Alice:

Nhớ nhau từng phút, yêu từng giây..! Thơ đến như vầy thì.. chặc chệt, chặc chệt.. em ơi..! Anh sẽ viết bài “Nhớ nhau từng phút, yêu từng giây” tặng Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn. Anh cám ơn ông ấy đã làm dzùm anh những lời Thơ Tả Tình Anh Tuyệt Cú Mèo. Em có thấy kỳ diệu không em ? Năm1954 .. Ta quen nhau mùa thu.. Ta thương nhau mùa đông.. Ta yêu nhau mùa xuân rồi ta yêu nhau liền tù tì sáu, bẩy chục mùa xuân, mùa thu, mùa đông.. Ta yêu nhau luôn cả mùa hạ.. Khi anh gập em, em đã biết, em đã nghe, em đã yêu Tà Áo Xanh, Thu Quyến Rũ, Chuyển Bến. Ta yêu Thơ Nhạc Đoàn Chuẩn năm đời ta Hai Bó lẻ Hai, Ba Que.. Năm mươi mùa lá rụng đến và đi, đôi ta ba chìm, bẩy nổi, chín lênh đênh, tuổi đời đôi ta cộng lại sỉu sỉu gần Mười Lăm Bó. Em vẫn còn xoan, dự thi Hoa Hậu Lão Bà tuổi đời Sáu Bó Gập lên đến Chín Bó, Hoa Hậu thì không chắc lắm song chắc như bắp là em sẽ dzô chung kết, tức em là fi-nan-lít: Em Á Hậu. Anh thì nhan sắc tàn phai, mái tóc phong sương, khuôn mặt cằn cỗi in hằn những vết roi đời, chẳng nói làm chi. Chỉ cần nói có biết bao nhiêu cái ta yêu mê thời ta Hai Bó nay ta coi rẻ hơn cái bí-tất rách, nhưng ta vẫn yêu Nhạc Đoàn Chuẩn y như năm xưa. Em thấy hay không Em? Nhớ nhau từng phút, yêu từng giây.. Mèn ơi.. Chặc chệt.. Chặc chệt…!

Advertisements

2 Responses

  1. Nhà văn ơi,

    Nếu cháu cần nịnh vợ cháu cũng sẽ không “vất vả, ì ạch” mà ngồi viết gì nữa, dù chỉ vài dòng văn xuôi. Cháu cứ vào đây, gõ vài tiếng xin phép và thế là ta bê nguyên xi gửi cho vợ. Đảm bảo tháng đó “phủ phê” !

    Chặc chệt … chặc chệt …!

  2. Công Tử Hà Đông kể chuyện lời trong ca khúc của Đoàn Chuẩn là thơ

    Đúng ra là lời của Từ Linh, người tài xế lái xe cho Đoàn Chuẩn. Lý do, Đoàn Chuẩn chỉ viết nhạc và Từ Linh đặt lời

    Chuyện này, do bà Đoàn Chuẩn kể lại

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: