• Năm 25 tuổi

    hoang-hai-thuy-25-tuoi.jpg

    Hoàng Hải Thủy, năm 25 tuổi, trong căn nhà 78/5 đường Mayer, mới đổi tên là đường Hiền Vương, Tân Định, Sàigòn, Năm 1957.
  • Thể Loại

  • Được yêu thích …

  • Bài Cũ

PHƯỢNG HOÀNG, THẦN MÃ

Cua-rơ Vô Ðịch NGUYỄN THÀNH PHƯƠNG đứng với Thần Mã VŨ VĂN THÂN. Ảnh tại Phan Thiết năm 1943.

Tuổi già hạt lệ như sương
Hơi đâu chuộc lấy mấy đường xót sa..!

Thơ Thi sĩ Yên Ðổ khóc bạn – Không nhớ là “xót sa” hay “đắng cay..” Hai câu Thơ Xưa đến với tôi – CTHÐ – khi tôi ngồi xem trên TiVi những cuộc tranh tài của Ðoàn Lực Sĩ Kỳ Hoa ở Thế Vận Hội London 2012.

Ăn cây nào rào cây ấy. Tôi là người Việt chính cống Bà Lang Trọc, người Việt 5000/100, nhưng vì tôi sống nhờ nuớc Kỳ Hoa, sống nhờ người Kỳ Hoa nên xem Lực Sĩ Hội Tuyển Kỳ Hoa tranh tài trong Thế Vận Hội, tôi muốn cho Tuyển Thủ Kỳ Hoa thắng. Tôi muốn Tuyển Thủ Kỳ Hoa trận nào cũng thắng. Vì vậy tôi hồi hộp theo dõi trận đấu. Tôi sợ Ðội Mỹ thua. Tim tôi đập không đều vì tinh thấn tôi căng thẳng. Cho nên tôi thương trái tim già yếu của tôi. Trái tim tôi nó có tội tình gì mà tôi làm nó vất vả.

Toàn Quyền JEAN DECOUX giữa hai vị Tướng Nhật, ảnh năm 1942.

Chuyện tôi cần viết ra là tuy tôi là người Việt chính cống Bà Lang Trọc, tôi chỉ muốn thấy bọn lực sĩ Việt Cộng thảm bại. Thương nhau thương cả đường đi. Ghét nhau ghét cả tông chi họ hàng. Tôi thù ghét bọn Việt Cộng, tôi có ác cảm cả với những lực sĩ Việt Nam sống trong nước dưới ách bọn Cộng sản. Lực sĩ Việt Nam có tội gì đâu mà tôi ghét họ, tôi muốn họ thảm bại.

Không nhớ đúng năm bao nhiêu – 1986 hay 1987 – tôi nằm phơi rốn trong Nhà Tù Chí Hòa. Năm ấy có trận Tranh Cúp Bóng Tròn Âu Châu. Hội tuyển Bóng Tròn Hà Lan vào chung kết với Hội tuyển Bóng Tròn Liên Xô. Phòng Giam Số 20 Khu FG Nhà Tù Chí Hoà có máy TiVi. Phòng 20 FG được coi là Phòng Tù Quí Tộc của Nhà Tù Chí Hoà. Phòng này toàn là những người tù làm ở Nhà Bếp, và làm những công vụ trong nhà tù. Ðêm hôm ấy những ông Tù Phòng 20 FG xem trên TiVi trận đá chung kết Giải Bóng Tròn Âu Châu. Mỗi lần có đội ghi bàn thắng, một người tù 20 FG đứng sau song sắt của phòng nói thật lớn cho tù tất cả các phòng tù nghe biết.

Năm ấy tôi có anh con dzởm tên là Cường. Cường thuộc gia đình công giáo Bắc Kỳ Di Cư năm 1954, ông bố của Cường lập nghiệp ở Cái Sắn. Nhà Cường có nhà máy xay luá. Cường  về Sài Gòn để vượt biên. Cả bọn bị bắt. Cường nhận tôi là Bố Dzởm. Cường thức nghe kết quả trận banh chung kết. Ðêm khuya, anh bạn Tù Phòng 20 KG loan báo kết quả, Cường,  nằm cạnh tôi, nói nhỏ:

“Bố còn thức không? Hà Lan thắng. Hà Lan Vô Ðịch.”

Tôi xem hai cuộc Ðua Xe Ðạp Nam Nữ Thế Vận London. Cuộc Ðua thật Ðẹp. Tôi nhớ những năm 1942, 1943 tôi mười tuổi ở tỉnh Hà Ðông. Ông bố tôi làm Thông Phán trong Dinh Tổng Ðốc Hà Ðông. Hà Ðông những năm xưa ấy – 70 mùa xuân thắm, thu xanh ngày xưa – có ít người đọc báo nên không có nhà bán báo. Người Hà Ðông muốn đọc báo phải đặt mua năm, ngày ngày có người từ Hà Nội đi xe đạp mang báo vào Hà Ðông giao cho khách đặt mua. Trưa 12 giờ tôi đón ông bố tôi từ Dinh về lấy tờ nhật báo ông đem về – 70 mùa thu lá bay đã qua đời tôi, tôi nhớ tên tờ báo là Nhật báo Việt Cường – hôm nào Cua Rơ Vũ Văn Thân của Ðội Cua rơ Bắc Kỳ về Nhất là tôi vui, tôi ăn cơm ngon.

Cua rơ Vũ Văn Thân, người làng Cự Ðà, tỉnh Hà Ðông, được các báo gọi là Thần Mã Vũ Văn Thân. Ðội Tuyển Nam Kỳ có Lê Thành Các. Anh có biệt tài leo núi nên thường về Nhất những đọan đường đua qua đèo, nên anh được gọi là Phượng Hoàng Lê Thành Các. Nhưng Thần Mã Vũ Văn Thân và Phượng Hoàng Lê Thành Các không phải là Cua rơ Vô Ðịch trong những Vòng Ðua Xe Ðạp Vòng Quanh Ðông Dương. Cua rô Vô Ðịch là Nguyễn Thành Phương. Vô Ðịch và được gọi là Vua Nước Rút. Nguyễn Thành Phương là Cua rơ Ðội Tuyển Nam Kỳ.

Tìm trong Internet tôi thấy mấy tài liệu về Những Vòng Ðua Xe Ðạp Vòng Quanh Ðông Dương 70 năm xưa:

Internet: Trong khuôn khổ những chính sách văn hóa của thực dân nhằm lôi kéo quần chúng ra khỏi hiện thực của cuộc chiến tranh và phong trào cách mạng, cuộc đua xe đạp quanh Ðông Dương được tổ chức và được bộ máy tuyên truyền của thực dân coi như một sự kiện lớn trong đời sống xã hội Ðông Dương.

Theo thể thức như cuộc đua “Tour de France: Vòng quanh nước Pháp” Cuộc Ðua Xe Ðạp Vòng Quanh Ðông Dương diễn ra khởi đầu từ Hà Nội – đến Sài Gòn – sang Phnôm Pênh.  Ðường Ðua chia làm 15 chặng :

Phương Hoàng LÊ THÀNH CÁC, Vua Leo Núi trong ba Cuộc Ðua Xe Ðạp Vòng Quanh Ðông Dương những năm 1942, 1943, 1944.

Hà Hội – Thanh Hóa

Vinh – Ðồng Hới

Huế – Ðà Nẵng

Quảng Ngãi – Quy Nhơn

Nha Trang – Phan Rang

Ðà Lạt – Blao

Sài Gòn – Cần Thơ

Châu Ðốc – Phnôm Pênh.

Cuộc Ðua Thứ Nhất kết thúc vào ngày 18-1-1942.

Cuộc Ðua Thứ Hai bắt đầu từ 29-12-1942 đến 4-2-1943.

Cuộc Ðua Thứ Ba được tổ chức cuối năm 1943, đầu 1944.

“Vua Nước Rút” Nguyễn Thành Phương

Vào đầu những năm 40, trong làng đua xe đạp Việt Nam không ai không biết đến “Vua Nước Rút” Nguyễn Thành Phương. Tên tuổi của ông không những được cả nước biết đến mà cả trong khu vực Ðông Dương tên tuổi của ông cũng nổi như cồn.

Nguyễn Thành Phương đến với thể thao trong môn bóng tròn, nhưng vì vóc người nhỏ con, cảm thấy không thích hợp, ông chuyển sang chơi tennis. Vào thời bấy giờ, tennis được xem là môn thể thao quý tộc. Vì tốn tiền, không đủ tiền chơi tennis ông đành phải rời bỏ môn tennis. Ðược ông chú  cho chiếc xe đạp đua, thời đó gọi là Xe Cuốc. Từ đó cuộc đời chàng thanh niên Nguyễn Thành Phượng  gắn liền với con ngựa sắt.

Vào năm 1939, khi vừa tròn 17 tuổi, Nguyễn Thành Phương đã tham dự cuộc đua xe đạp gồm những tay đua nổi tiếng của Nam Kỳ. Trong cuộc đua này Nguyễn Thành Phương đã rút thắng Cua rơ kỳ cựu người Campuchia gốc Việt tên là Nguyễn Gia Phát. Tên tuổi Nguyễn Thành Phương nổi lên từ đó. Năm 1942, ông qua mặt các đàn anh Nguyễn Văn Giáp, Phan Nhựt Sâm để trở thành Cua rơ Vô Ðịch Nam Kỳ ở tuổi 20.

Năm 1942 là thời gian quan trọng nhất trong đời Cua rơ Nguyễn Thành Phương. Tham dự cuộc đua xe đạp Vòng Quanh Ðông Dương lần thứ nhất cùng các tay đua kỳ cựu của ba miền Bắc, Trung, Nam như “Phượng hoàng” Lê Thành Các, “Thần Mã” Vũ Văn Thân… Sau 25 chặng đua đầy gian khổ, “Vua Nước Rút” Xe Ðạp Nam Kỳ trở thành “VuaNước Rút”  Ðông Dương khi về nhất 7 chặng đua và trở thành người thắng nhiều chặng nhất tại cuộc đua này. Báo chí mến mộ  trao tặng cho ông thêm một biệt hiệu là “Tiểu tướng” Nguyễn Thành Phương.

Tháng 4/1943, Cua rơ Nguyễn Thành Phương chứng tỏ  tài năng khi tham gia tranh tài ở cuộc đua lòng chảo tổ chức tại Kinh đô Huế. Ðây là cuộc đua chỉ giành cho 8 hảo thủ thuộc 3 miền Nam, Trung, Bắc và Campuchia. Nguyễn Thành Phương về đích chỉ hơn “Phượng Hoàng” Lê Thành Cát nửa bánh xe, Nguyễn Thành Phương lại một lần nữa chứng tỏ xứng đáng với danh hiệu “Vua Nước Rút.”

Khi mới tròn 17 tuổi, Nguyễn Thành Phương đã là một “ngôi sao” có cỡ trong làng đua xe đạp Việt Nam vào những năm 1940. Ở vòng đua Ðông Dương lần thứ nhất (29.12.1942 đến 4.2.1943) dài hơn 4.000km với 25 chặng, chàng thanh niên 17 tuổi Nguyễn Thành Phương đã gặt hái được một thành tích vang dội: về Nhất  bảy chặng: Sài Gòn-Cần Thơ, Nam Vang-Công Pông Chàm, Savanakhet-Thakhet, Vinh-Thanh Hoá, Thanh Hoá-Hà Nội, Tourane-Quảng Ngãi, Phan Rang-Phan Thiết.

o O o

Jean Decoux, Toàn Quyền Ðông Dương là người có công với Thể Thao Việt Nam. Ông là người tổ chức Ba Cuộc Ðua Xe Ðạp Vòng Quang Ðông Dương. Những Cuộc Ðua này thành công thật đẹp. Ông mở những khoá đào tạo huấn luyện viên Thể Dục ở Nha Trang, những khoá ngày ấy gọi là Moniteur, Monitrice – Trường đào tạo nhiều Nữ Huấn Luyện Viên. Tôi – một người Việt Nam tầm thường – hôm nay, sau ngày ông đến nước tôi 70 năm, nói lời Ghi Công và Biết Ơn Toàn Quyền Jean Decoux .

Tháng Ba năm 1945, Toàn Quyền Decoux bị quân Nhật bắt, đưa lên giam trong một Ðồn diền Trồng Cây Cao su ở Lộc Ninh.

Toàn Quyền Decoux đến Sài Gòn- Hà Nội năm 1940 gặp ngay nạn Quân Ðội Nhật đánh vào Lạng Sơn rồi kéo quân vào lãnh thổ Ðông Dương. Ðức Hitler xâm lăng nước Pháp. Pháp đầu hàng Ðức. Thống chế Pétain làm Quốc Trưởng Pháp quốc, Ở Ðông Dương, Toàn Quyền Decoux mở cuộc tuyên truyền đề cao Thống Chế Pétain.

Thanh niên, học sinh Việt những năm 1940-1945 quen thuộc với lời ca:

Maréchal… Nous voilà

Devant Toi, Le Sauveur de la France..

Mà-rề-san….. Nú voa là

Ðớ-văng Toà, Lớ Sô vơ đờ la Phắng sờ..

Những tấm ảnh Maréchal Pétain đuợc in và dán ở khắp nơi. Trong lớp học có tôi là học sinh ở Trường Tự Ðức, Hà Ðông có trưng tấm ảnh Maréchal Pétain trên tường. Mấy tên học trò, trong có tôi, dùng những ống thổi bắn những viên đạn đất thó lên ảnh. Mặt Thống Chế dính những bi đất như mặt rỗ. Thầy Hiệu Trưởng trông thấy, gọi vội ông gác đến dùng chổi quét đi những viên đất thó trên ảnh.

Tôi là chú nhi đồng những năm 1942, 1943 hát “Mà-rề-san.. Nú voa là..

Những năm 1945, 1946 tôi là chú thiếu niên hát “Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn chúng em nhi đồng..”

Những năm 1960 tôi 30 tuổi, tôi không hát “Toàn dân Việt Nam nhớ ơn Ngô Tổng Thống.. Ngô Tổng Thống.. Ngô Tổng Thống muôn năm..”

Tâm viên, ý mã.. Bẩy mươi năm vèo qua cuộc đời. Hôm nay người viết già lão, khuôn mặt cằn cỗi in hằn những vết roi đời, ngồi viết chuyện xưa ở xứ người. Nhân chuyện người đời suy tôn Lãnh tụ, hạ nhục Lãnh Tụ, dựng tượng Lãnh Tụ, kéo đổ Tượng Lãnh Tụ, lôi Tượng Lãnh Tụ ra bỏ nằm ở bãi rác, treo Tranh Lãnh Tụ, bôi bẩn lên mặt Lãnh Tụ, tôi nhớ một chuyện xưa….

Chuyện xẩy ra khoảng những năm 1977, 1978 trong Làng Báo Chí Việt Nam. Trong những năm tháng toàn dân, toàn quốc đói rách ấy, có một số em trong Làng Báo Chí tháo gỡ tôn trên mái những nhà không có người ở, đem đi bán. Cùng thời gian ấy có những em lấy cứt bôi lên mặt Chủ Tịt Hồ Chí Minh trên bức ảnh dán trên tường Nhà Hội của Làng.

Quí vị cư dân trong làng – toàn là ký giả Sài Gòn – họp lại, trách một ông ký giả có con nhiều lần bị bắt tháo gỡ trộm tôn, doạ:

“Ông không ngăn con ông, chúng tôi sẽ báo công an..”

Ông ký giả bị doạ trả lời:

“Các ông, các bà cứ tố con tôi ăn trộm đi, tôi sẽ tố với công an con các ông, các bà bôi cứt lên mặt Hồ Chủ Tịch.”

Tôi – CTHÐ – tôi không có nhà trong Làng Báo Chí, tôi không sống trong Làng Báo Chí lần nào cả ngày và đêm, chuyện con các ông, các bà ký giả Sài Gòn bôi cứt lên mặt Hồ Chủ Tịt là chuyện tôi nghe được.

Như thị ngã văn. Tôi nghe chuyện, tôi kể lại chuyện với quí vị.

Advertisements

9 Responses

  1. đọc xong bài của bác Hoàng, tôi nhớ khoảng tháng 5/75, mấy em nhỏ bán bánh bò bánh tiêu ban đêm đi ngang qua khu tôi ở, có em rao lớn “ai ăn bánh bò bánh tiêu hơn … chúng em nhi đồng…” cả xóm được dịp cười ồ lên vui vẻ … trong một buổi họp cấp phường của các tổ dân phố, lúc đó gọi là tổ đoàn kết, họp tại đình … sau khi các cán bộ … trả bài học thuộc lòng cho dân nghe, các cán bộ ép nhân dân lên phát biểu cảm tưởng, có một chị trung niên, có lẽ là người bán hàng rong nào đó, bị ép mãi chị buộc lòng lên sân khấu cầm micro nói: “tôi cám ơn cách mạng, nhờ cách mạng vào đây mới được yên ổn, chứ mấy đêm trước ngủ không được, cứ sợ bị Việt công pháo kích…”

  2. 3 Tháng 8, 1992 – 3 Tháng 8, 2012

    Tác giả : Diamond Bích-Ngọc.

    (Trích từ vietbao.com số ra ngày 3 tháng 8, 2012)

     

    “…Ta phải khổ cho đời ta chết trẻ
    Phải ê chề cho tóc bạc với thời-gian
    Phải đau theo từng hớp rượu tàn
    Phải khép mắt sớm hơn giờ thiên định…” (Trích trong bài: “Giữa Trần Gian Tuyệt Vọng” – 1972).
    *
    Phải chăng là một điềm báo khi thi-sĩ họa bút viết bài thơ này lúc tròn 20 tuổi?  Đúng 20 năm sau anh ra đi từ giã cõi hồng trần: ngày 3 tháng 8, năm 1992… Hưởng dương 40 tuổi. Và hôm nay: 3 tháng 8, năm 2012 ngày giỗ thứ 20 của Nguyễn-Tất-Nhiên đa tài – bạc mệnh; tôi có duyên may viết về anh thay cho lời tạ-ơn thống-thiết; vì thi-sĩ đã để lại cho hàng triệu nhân-sinh những bài thơ tình tuyệt-tác, những dấu ấn thời-gian không bao giờ phai nhạt của một đời người.  Từ những ngày khoác áo trắng Trưng-Vương, chúng tôi đã len-lén thầy-cô truyền tay nhau trong giờ học những vần thơ:
    “…Em hãy ra bờ sông nhìn nắng trải
    Nhớ cho mình dáng dấp một người yêu
    (Lỡ dòng đời tóc có điểm muối tiêu
    Còn giây phút chạnh lòng như … mới lớn)

    Tình cứ đuổi theo người như chiếc bóng
    Người thì không bắt bóng được bao giờ
    Anh muốn khóc trong buổi đầu niên học
    Bởi yêu em nên sầu khổ dịu dàng.”
    (Nên Sầu Khổ Dịu Dàng – 1970)
    “…Cô Bắc Kỳ nho nhỏ
    tóc “demi-garc,on”
    chiều đạp xe vô chợ.
    mắt như trời bao dung
    anh vì mê mải ngó
    nên quên thù đám đông!
    *
    đời chia muôn nhánh khổ
    anh tận gốc gian nan
    cửa chùa tuy rộng mở
    tà đạo khó nương thân
    anh đành xưng quỉ sứ
    lãnh đủ ngọn dao trần!
    *
    qua giáo đường kiếm Chúa
    xin được làm chiên ngoan
    Chúa cười rung thánh giá
    bảo: đầu ngươi có sừng !
    đời chia muôn nhánh khổ
    anh tận gốc gian nan…”
    (Đám Đông – 1973).

     

    Hình chân dung ở giữa là tranh của Đinh-Cường.

    Nguyễn Tất Nhiên sinh ngày 30 tháng 5, năm 1952 tại quận Đức-Tu, tỉnh Biên-Hòa.  Gia-đình có bốn người con trai: Nguyễn-Hoàng-Hải  (tên thật của Nguyễn-Tất-Nhiên), Nguyễn-Hoàng-Đệ (đã mất thưở nhỏ),  Nguyễn-Hoàng-Nam và Nguyễn-Hoàng-Thi (hiện cùng Cha-Mẹ sống ở California.  Hoa-Kỳ).  Anh là học-sinh tại trường Ngô-Quyền từ năm 1963-1970.  Biên Hòa lúc xưa có hai trường trung-học lớn: tư-thục Khiết-Tâm (của cố linh mục An-Tôn Lê-Hoàng-Yến) và trường công-lập Ngô Quyền.

    Theo nguồn từ Link: http://www.tinmoi.vn/tiet-lo-moi-tinh-don-phuong-cua-nha-tho-nguyen-tat-nhien-07987004.html

    “… Qua kho tàng thơ Nguyễn Tất Nhiên, người ta biết đến mối tình của thi-sĩ với một cô gái tên Bùi-Thị-Duyên, dân miền Bắc vào định cư trong Nam.  Tình yêu này của Hải dành cho Duyên cả trường trung học Ngô-Quyền ai cũng biết.

    “…Em nhớ giữ tính tình con gái Bắc
    nhớ điêu ngoa nhưng giả bộ ngoan hiền
    nhớ dịu dàng nhưng thầm ý khoe khoang
    nhớ duyên dáng, ngây thơ…mà xảo quyệt !
    ta sẽ nhớ dặn lòng nên tha thiết
    nên vội vàng tin tưởng chuyện vu vơ
    nên yêu đương bằng khuôn mặt khờ khờ
    nên hùng hổ…để đợi giờ thua thiệt !…”

    Tình đơn phương hay tình dang dở khiến người ta nghĩ đến nhau nhiều. Những vần thơ đã sống cùng thời gian để rồi người con gái tên Duyên đã thành một biểu tượng và có một vị-trí rất đặc biệt trong thơ Nguyễn-Tất-Nhiên.

    Bài: “Khúc Buồn Tình – Thà Như Giọt Mưa” (do Hoàng-Thi phổ nhạc sau này) thi-sĩ đã thấy “người từ trăm năm về khơi tình động”.  Yêu nhưng không thể đến gần, bởi Duyên cứ cách xa… “trùng trùng gió lộng”.  

    Một người bạn của Nguyễn Tất Nhiên đã hỏi tại sao lại “Thà Như Giọt Mưa” thì anh trả lời hết sức cắc cớ: “Ai biểu Duyên không yêu tôi thì tôi xin làm giọt mưa… để được khô trên mặt nàng”.

    “…Thà như giọt mưa vỡ trên mặt Duyên
    thà như giọt mưa khô trên mặt Duyên
    để ta nghe thoáng tiếng mưa vội đến
    những giọt run run ướt ngọn lông măng
    ….
    khiến người trăm năm đau khổ ăn năn
    khiến người tên Duyên đau khổ muôn niên.”

    Cô gái xứ Bắc mang tên Bùi-Thị-Duyên ngày nào, nay sống tại Michigan, Hoa Kỳ.  Sau này, qua lời kể của những người quen; Duyên đã nhớ lại những kỷ niệm thật đẹp của tuổi học trò áo trắng và tâm-sự rằng: “Tụi này học chung với nhau từ năm đệ tứ. Nhưng lúc đó, tôi ngây thơ  chưa nghĩ gì hết, còn Hải nghĩ gì thì tôi không biết. Gặp nhau, biết nhau từ lúc 14, 15 tuổi. Tôi được tặng một quyển thơ nghe nói là có ba bản chính. Một bản của Hải, một bản cho tôi và một bản cho ai tôi quên mất rồi. In ra khoảng chừng 100 quyển thôi. Tôi biết sự hình thành quyển thơ này, tất cả bạn bè trong lớp ai cũng biết, nhưng đó là chuyện hồi nhỏ… Dĩ nhiên là phải xúc động bởi nguyên một quyển thơ viết cho tôi.  Nhưng tôi đã nói với anh ấy ngay từ đầu là mình làm bạn thôi!  Nếu có ý gì đó thì tôi không gặp nữa. Về sau Hải phải công nhận là muốn làm bạn, để còn được tiếp tục gặp nhau. Chắc anh ấy cũng quý tôi lắm!”… (ngưng trích).

    Âu cũng là một cơ-duyên khi tôi gặp và quen với thân-mẫu cùng bào-đệ của cố thi-sĩ vào năm 1998, trong một buổi thâu hình đại nhạc hội tại Vancouver (Canada) cho “Mây Productions”.  Một năm sau đó, tôi về Việt-Nam làm từ-thiện với các Soeur dòng “Nữ-Tử-Bác-Ái” (Daughter of Charity) đã được dịp đến thăm mộ, đốt nhang cầu-nguyện cho Nguyễn-Hoàng-Đệ (em kế Nguyễn-Tất-Nhiên) cùng ghé xem ngôi nhà xưa của cố thi-sĩ tại Biên-Hòa.

    Sau hôm ấy, tôi tìm đến Nghĩa-Trang Quân-Đội để đọc kinh cầu cho linh-hồn các tử-sĩ Quân-Lực Việt-Nam-Cộng-Hòa; đi giữa những hàng mộ hoang-tàn không nhan, không khói của các chiến-sĩ vô-danh.Chợt nhớ đến bài thơ “Chiều Mệnh Danh Tổ-Quốc” của Nguyễn-Tất-Nhiên mà rơi lệ:

    “Người yêu tôi khóc ngất
    Chiều quân đội nghĩa trang
    Rạt rào hơi gió nóng
    Cho đau tà áo tang
     *
    Người yêu tôi khóc ngất
    Chiều quân đội nghĩa trang
    Ngập ngừng hơi xác ướp
    Bay pha mùi áo nhang
     *
    Người yêu tôi khóc ngất
    Trước quan tài sĩ quan
    Trước hai chàng lính đứng
    Thao diễn nghỉ lạnh lùng
     *
    Người yêu tôi khóc ngất
    Trung úy thản nhiên cười
    Lồng trong khung ảnh đẹp
    Dựng sau bình bông tươi
     *
    Sự vinh thăng bất ngờ
    Là đem theo nước mắt
    Là danh dự xót xa
    Là một lần đắp mặt
    Một lá cờ quốc gia

    Chiều quân đội nghĩa trang
    Chiều mệnh danh tổ quốc
    Có muôn ngàn câu kinh
    Có muôn ngàn tiếng khóc
    *
    Có chuyến xe nhà binh
    Đưa “Thiên Thần” xuống đất
    Còn ai, còn ai chăng ?
    Mua cờ bằng tính mệnh
     *
    Cho tôi đừng biết tên
    Cho tôi đừng nhận diện
    Cho tôi đừng chứng kiến
    Xác “thiên thần” rã manh
    *
    Người yêu tôi khóc ngất
    Chiều quân đội nghĩa trang
    Vài dặm bụi lang thang …
    (1971)

     

    Hình Nguyễn-Tất-Nhiên và các bạn học tại VN.

    Rồi đến đầu tháng 8 năm 2000, ca-nhạc-sĩ Nguyễn-Hoàng-Thi, Mẹ anh và tôi tổ chức một buổi đi tảo mộ Nguyễn-Tất-Nhiên tại nghĩa-trang Westminster Memorial Park, khu Little Saigon – California.  Tôi còn nhớ tự tay mình đã đi mua một ly café đen đá không đường (là thức uống thi-sĩ rất thích lúc sinh thời), một bao thuốc lá và bó hoa huệ trắng đến thăm nơi an nghỉ ngàn thu của anh lần đầu.  Tôi đã không cầm được nước mắt khi nghe kể về những năm cuối đời vô cùng nghiệt-ngã, giống y hệt những lời thơ Nguyễn-Tất-Nhiên đã viết trong bài “Hai Hàng Me Đường Gia-Long” – 1973:

    “Đời, vốn không nương người thất thế,
    Thì thôi, ô nhục cũng là danh!”

    Trong “Link”:  http://chutluulai.net/forums/showthread.php?p=14516  Tác-giả Nguyễn-Mạnh-Trinh ghi nhận rằng:

    “… Cái bi thiết của một người nuôi nhiều mơ mộng nhưng thực tế lại mênh mông những bóng tối thẳm sâu.  Cuộc sống như trải dài từ những nợ này đến nợ khác, để thi sĩ phải tự than thân “Ta mấy kiếp vẫn là ta mắc nợ”. Nợ tình, nợ đời, thành những câu thơ bi thiết, thành những tâm tình đầy dằn vặt thảm thê.  Thơ, là nỗi niềm tràn ra từ những lời ân hận, những cấu xé của thâm tâm…  Lạ lùng, thơ như trải ra trước những phận số, nói trước những bi đát trong đời Nguyễn-Tất-Nhiên.  Làm thơ trong ngày sinh-nhật của người yêu sắp cưới thành vợ, sao lại có những câu như lời sám hối:

    “Khổ đau oằn nặng sinh thời
    yêu ai tôi chỉ có lời thở than
    có môi hôn trộm vội vàng
    khiến em hoảng hốt trong cơn tình đầu
    nụ cười giữ được bao lâu
    nhân sinh là một dòng sầu miên man
    sông dài rồi cũng chia phân
    tình bao nhiêu lớn cũng tàn phai thôi
    tôi đam mê siết thân người
    hay đâu đá tảng đeo đời trăm năm
    em gầy guộc, em mong manh
    em chưa đủ sức long đong cùng chàng
    em ngây thơ đến rỡ ràng
    em chưa đủ lượng khoan hồng thứ dung
    em tội nghiệp, em tủi thân
    Em chưa tự chủ kịp ngăn lệ tràn
    lôi người té sấp. Gian nan
    lỗi tôi, ừ đó, muôn phần lỗi tôi!”

    Khi thành vợ thành chồng rồi hai người ly thân, Nguyễn-Tất-Nhiên buồn bã (vì xa vợ và hai người con trai còn thơ bé) mang đời sống tình cảm của một phận số không may… Những bài thơ của chia ly, nhớ thương và của những nỗi niềm ăn năn thống hối.  Như trong bài “Minh Khúc, 90.” Nói lên những não lòng, nỗi niềm bời bời trong tim trong óc. Tôi đọc và vì nghĩ tim mình không phải là gỗ đá nên cũng thấy một phút se lòng:

    “Đường không gian – đã phân ly
    đường thời gian – đã một đi không về
    những con đường mịt sương che
    tôi vô định lái chuyến xe mù đời
    cu tí ngủ gục đâu rồi?
    Băng sau, ngoái lại, bời bời nhớ con !
    Đường trăm năm – nát tan lòng
    Đường ngàn năm – hận, xin đừng trả nhau!
    Những con đường cuối năm nào
    Cho tôi tìm lại cành đào ba sinh
    Khi em lễ mễ với tình
    Thắp nhang tạ tội sinh thành con đi
    Đường chung đôi – đã chia đời
    Đường chia đôi – vẫn hơi người quẩn quanh
    Chim đêm hót tiếng đau tình
    Đau tim tôi chở lòng thành kiếm em.”(Westminster, CA, 2.1.1990)

    Chiếc xe, có phải là nơi chốn mà chàng thi sĩ thở hơi thở cuối cùng rồi đi vào miên-viễn.  Nơi đó, trong một phút thảng thốt, nhìn lại băng sau để thấy “bời bời nhớ con”.  Cũng chiếc xe ấy, đã có lúc chung đường chung đôi mà bây giờ thì chia đời … vạn dặm…

    Nguyễn Tất Nhiên, muôn thuở vẫn là một người xa lạ với cuộc sống dưới đất và gần gũi với trăng sao trên trời. Và, cũng phải có một lúc, để trở về với nơi chốn thân quen, mà bất hạnh cũng nở hoa kết trái giống như hạnh phúc.  Cái kinh nghiệm khổ đau của kiếp người có phải là một ấn chứng để tâm hồn vượt lên trên bão dông, để ngôn ngữ yêu nhau vẫn còn dù đã nhiều nghịch cảnh.Theo tôi, Nguyễn Tất Nhiên là một thi sĩ thực sự mang đời sống mình làm ví dụ cho một trường hợp của khoan dung và từ ái?…” (Ngưng trích).

    Ngày 7 tháng 8, năm 1992.  Bốn ngày sau khi Nguyễn-Tất-Nhiên lìa đời nơi sân chùa Việt-Nam (đường Magnolia, thành-phố Garden Grove.  California).  Ký-giả Lily Dizon của nhật báo Los Angeles đã đăng bài tường-trình trong trang tin địa-phương với nhan đề:  “Popular Local Poet Nhien Tat Nguyen Dead : Obituary: His melancholic Vietnamese verse intertwined religion and romantic love. An apparent suicide ends a poor and painful life.”  Link:  http://articles.latimes.com/1992-08-07/local/me-4915_1_romantic-love

    Nguyễn-Tất-Nhiên sau những năm tháng dài lang thang như kẻ Homeless không cửa, không nhà; (trên xe anh lúc nào cũng có những bịch khoai tây sống để khi đói thì dùng).  Ngày 3 tháng 8, 2012 Nguyễn-Tất-Nhiên đã tự chọn cho mình một phương cách rời bỏ loài người cùng cuộc đời ô-trọc:

    “ Mỗi một người một lý lẽ bất an,
    Mỗi cái chết có một hình thức khác…

    20 năm rồi, chàng đã về cùng bụi cát trùng khơi, mà sao những lời thơ còn vương vấn mãi cõi dương-trần, để người đời như tôi mỗi lần nhớ tới thơ anh phải bàng-hoàng, phải thống-khổ, cảm-nhận đến tận cùng nỗi cam-chịu của một kiếp người:

    “Sớt Cho Ai Một Chút Buồn.
    Sao Ta Không Nỡ Nên Thầm Cạn Ly”.

    “…Sao thiên thu không là thiên thu?
    nên những người yêu là những ngôi mồ
    tôi đứng một mình trong nghĩa địa
    và chắc không đành quên khổ đau!…”
    (Thiên-Thu – 1970)

     

    Nghĩa-Trang Quân-Đội Biên-Hòa. (photo by: Diamond Bích-Ngọc)

    Chiều nay, lang thang trên hè phố xứ người.  Tôi thấy tim mình bỗng nhớ quắt-quay; nhớ thơ tình Nguyễn-Tất-Nhiên, nhớ anh Nguyễn-Hoàng-Hải; dù chưa bao giờ được diện-kiến thi-sĩ trong đời:

     “…Cây xanh nói với lòng đường,
    Mỗi khi vắng bóng ta thường nhớ nhau. . .”

    Xin mượn bài thơ  “Minh Khúc 9” của chính anh để tặng cho tất-cả những ai đã, đang hoặc chưa từng biết về cố thi-sĩ Nguyễn-Tất-Nhiên:

    “Đong tình đong nghĩa cho nhau
    Trái tim nhân loại dù sao cũng còn
    Đâu đây, đâu đó bên đường
    Có thêm một tấm lòng thương tấm lòng
    Nợ đời trả kiếp chưa xong
    Ai đem đổ biển đổ sông nợ tình
    Cho nhau nhiều ít chân thành
    Cũng như hương hỏa ba sinh vẫn còn
    Sẻ chia khúc ruột đoạn trường
    Kẻo vua Lê trách chàng Trương phũ phàng
    Nợ đời trả chút văn chương
    Nợ tình, ừ, trả con đường em đi
    Sống không trách móc không về
    Qua sao trách bậu lỗi nghì trúc mai
    Chỉ xin sợi vắn sợi dài
    tóc mai nhắn gió thương hoài ngàn năm
    bữa qua qua bỗng đau lòng
    nhớ hôm bậu hát bài đừng xa nhau..”

    (Westminster, CA 27 tháng 4, năm 1990).
    Diamond Bích-Ngọc.
    (Viết cho ngày giỗ năm thứ 20 cố thi-sĩ Nguyễn-Tất-Nhiên 3 tháng 8, 2012)

  3. Mời bác Tam đọc xem các trang này nói về nhà thơ Nguyễn Tất nhiên nhé:

    https://123hoang.wordpress.com/2012/01/05/h%e1%bb%8dc-tro-gia/#more-7719

  4. Bác Hoàng Hải Thuỷ kính,
    Thưa bác, cháu nhớ có lần cháu đã mạn phép hỏi bác:
    – Trước năm 1975, bác đã có từng biết và đọc tác phẩm CÕI ĐÁ VÀNG của Nữ văn sĩ NGUYỄN THỊ THANH SÂM chưa?
    Và được bác ưu ái hồi âm cho cháu biết là…bác chưa đọc.
    ( trong phần comment ở entry “Những tên biệt kích cầm bút – phần 27)

    https://hoanghaithuy.wordpress.com/2007/11/16/nh%e1%bb%afng-ten-bi%e1%bb%87t-kich-c%e1%ba%a7m-but-ph%e1%ba%a7n-27/

    Hôm nay ở trang này có trọn bộ tác phẩm CÕI ĐÁ VÀNG.
    Con kính mời bác lúc nào ranh rảnh thì vào đọc bác nhé.

  5. CÕI ĐÁ VÀNG .
    – Nguyễn thị Thanh Sâm.

    http://123hoang.files.wordpress.com/2012/01/cc3b5i-272_c3a1-vc3a0ng-1.pdf

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: