• Năm 25 tuổi

    hoang-hai-thuy-25-tuoi.jpg

    Hoàng Hải Thủy, năm 25 tuổi, trong căn nhà 78/5 đường Mayer, mới đổi tên là đường Hiền Vương, Tân Định, Sàigòn, Năm 1957.
  • Thể Loại

  • Được yêu thích …

  • Bài Cũ

GIÓ ÐÔNG, GIÓ TÂY

Nữ diễn viên Luise Rainer và Kép Paul Muni trong phim The Good Earth. Phim Hollywood, làm theo tiểu thuyết The Good Earth của Nữ sĩ Pearl Buck.

Nữ diễn viên Luise Rainer và Kép Paul Muni trong phim The Good Earth. Phim Hollywood, làm theo tiểu thuyết The Good Earth của Nữ sĩ Pearl Buck.

Ngày xửa, ngày xưa ở tỉnh Hà Ðông, Xứ Bắc Kỳ…

Mùa hè ăn nhót, ổi, nhãn, vải, đá bóng, tắm sông, bắn chim, câu cá, thấy ngày thật dài nhưng thời gian qua thật nhanh. Ðặc biệt là không thấy đói mấy. Nói rõ hơn mùa hè cũng thấy đói nhưng không đói bằng những buổi trưa cuối thu, đầu đông.

Mười hai giờ trưa Ông Phán từ Dinh Tổng Ðốc về nhà bằng xe tay Omic, tức xe nhà. Xe tay Omic cũng do sức người kéo nhưng khác với xe tay công cộng ở những điểm thùng xe sơn then, gọng xe bằng đồng. Dinh Tổng Ðốc cách nhà ông Phán chưa đầy năm trăm thước nhưng ngày ngày ông vẫn đi làm, về làm bằng xe tay nhà. Anh con ông năm ấy tuổi đời Một Bó Lẻ Một Hai Que – năm 1941, 1942 – chú nhóc mười mấy mùa Thị Mịch nằm nghiêng sau tự nhận một cách khiêm tốn là Công Tử Hà Ðông — đón ông bố về để, hổng phải là để mừng ông về nhà ăn cơm trưa mà là vồ tờ nhật báo Việt Cường ông đem về mở đọc trước tiên, chú nhóc trải tờ báo trên sập, đọc lướt qua hai tiểu thuyết đăng trong tờ báo rồi mới ngồi vào ăn cơm.

Những năm 1941, 1942, Ðại Chiến Thế Giới Thứ Hai đã nổ được mấy niên, Quân Ðội Nhật Bản — thời ấy được gọi một cách huênh hoang và kính cẩn là Quân Ðội Thiên Hoàng, — đã chiếm một nửa đất nước của những Chú Con Trời, đã vào Ðông Dương nhưng cuộc sống của nhân dân Bắc Kỳ nói chung, nhân dân tỉnh lỵ Hà Ðông có dòng Nhuệ Giang hiền hòa, có Chùa Hương để ngày xuân những nàng trinh nữ theo bố mẹ đi chùa dâng hương cúng Phật và liếc mắt đưa tình, mơ chuyện vợ chồng yêu nhau ra rít với những chàng thư sinh cũng đi viếng cảnh chùa chiền để tìm những nàng trinh nữ đa tình, cuộc sống của nhân dân tỉnh lỵ Hà Ðông chưa bị tổn hại, bị thay đổi, bị nghèo đói thê thảm nhiều vì chiến tranh, nhật báo Việt Cường xuất bản ở Hà Nội đăng nơi trang trong hai tiểu thuyết làm chú nhóc theo dõi đọc say mê là:

  1. Tống Nhạc Phi. Truyện Tầu.
  2. Người Yêu Nước. The Patriot, Nữ tác giả Pearl Buck. Truyện dịch.

Nhạc Phi, ông Tướng Tầu đời Mạt Tống. Khứa Mít Năm, Sáu Bó trở lên từng đọc truyện Tầu đều biết ít nhiều về sự tích Tống Nhạc Phi. Ông Tướng này sống, cầm quân, đánh ngoại xâm và chết thảm ở đời Mạt Tống nhưng ông không phải là Mạt Tướng. Lịch sử Thượng Quốc Ba Tầu ghi rằng vào thời ấy, thời Mạt Tống — đã mạt thì còn khá làm sao được — nhà Tống suy vong. Nước Kim ở phía Bắc Trung Quốc mạnh lên, đem quân đánh xuống trung nguyên.

chinadoll

Ðến đây xin mở ngoặc viết ké nhận xét lịch sử vài giòng ngoài lề: Thượng Quốc kiêm Thiên Quốc Ba Tầu trong năm bẩy ngàn mùa táo tầu Ðát Kỷ vẫn trường kỳ tỏ ra hết sức hung hăng con bọ xít mưu đồ xâm lăng, thôn tính, đàn áp, đồng hóa và nếu có thể tiêu diệt nhẵn thín những dân tộc anh em miền nam như những nước Giao Chỉ, Thổ Phồn, Ðại Lý, Chiêm Thành, Lão Qua, nhưng lại tỏ ra nhũn hơn con chi chi với những dân tộc cũng anh em ở miền bắc. Bằng chứng là ngay từ đời nhà Hán cách nay hai ngàn mùa lệ chi Dương Quí Phi, Vua Hán đã phải cúng dường em Cung Phi Chiêu Quân cho Chúa Thuyền Vu Rợ Hồ để đổi lấy việc Chúa Thuyền Vu ở nhà vui với vợ mới trẻ đẹp, nghỉ không cho quân vượt biên sang cướp phá nước Trung Hoa. Ðến đời Nhạc Phi, nhà Tống đã mất một nửa giang sơn. Rồi Nhà Nguyên với Thành Cát Tư Hãn nổi lên ở Mông Cổ đánh xuống miền nam chiếm trọn Thiên Quốc Ba Tầu, đuổi Vua Tôi, Vợ Chồng Con Cháu Vua Tống ra chết ở ngoài biển.

Chưa hết. Ðến đời Mạt Minh, quân Mãn Thanh tái diễn cuộc xâm lăng nhà Nguyên đã làm mấy thế kỷ trước, chiếm trọn Thiên Quốc Ba Tầu, đặt nền đô hộ Thanh Cung Mười Ba Triều dài đến ba trăm mùa lá rụng. Năm 1940 quân đội Nhật Bổn đem cờ mặt trời vào cắm ở Bắc Kinh, chiếm Thượng Hải, Tô Châu, Hàng Châu, Ðộng Ðình Hồ, Hoàng Hạc Lâu hằm bà lằng síu oắt.

Bộ lịch sử tiều thuyết Tống Nhạc Phi kể chuyện ông Tướng Nhạc Phi cầm quân đánh giặc Kim xâm lăng vô cùng hào hùng, oanh liệt. Quân Ðội Tống dưới quyền chỉ huy của Ðại Nguyên Soái họ Nhạc đang đánh cho quân Kim những trận đại bại tả tơi hoa lá. Người đọc thấy chắc hơn cua gạch, chắc hơn gỗ lim là quân Kim bị quân Tống đánh cho rách tả tơi không còn manh giáp, chỉ còn có nước bỏ cung tên, giáo mác mà chạy lấy người. Nhưng căm hận thay đang lúc quân Tống đánh lớn thắng lớn, đánh nhỏ thắng nhỏ thì ở nơi triều đình Mạt Tống tên Thừa Tướng Tần Cối Tống Gian âm mưu bán nước cho nhà Kim, làm cuộc điều đình hòa bình cắt đất. Tần Cối lũng đoạn triều ca Mạt Tống, lấy lệnh của Vua Tống bắt Ðại Tướng Nhạc Phi phải ngừng chiến, rút quân vô điều kiện. Một ngày Tần Cối từ Phủ Tể Tướng phát đi những mười cái gọi là Kim Bài – bài vàng, lệnh thượng khẩn của Vua Tống — ra lệnh cho Nhạc Phi phải về ngay kinh đô trình diện.

Những năm 1960 bình yên, thơ mộng ở Sàigòn, Thủ đô Việt Nam Cộng Hòa con đường Duy Tân, cây dài bóng mát, Saigòn đẹp lắm Sàigòn ơi…, uống ly chanh đường, uống môi em ngọt, Việt Cộng còn núp kín trong rừng tràm Thạnh Phú, Giồng Trôm, Ba Tri, Mỏ Cày — Gái Mỏ Cày tóc dày hai tấc – khán giả xi-nê được thưởng thức bộ phim Shaw Brothers “Thập đạo Kim Bài” diễn lại chiến dịch Tần Cối cho người mang kim bài đi gọi Nhạc Phi về triều. Thời ấy nhà Tống chưa có vô tuyến điện nên lệnh Vua phải do người mang đi trên lưng ngựa. Nhóm võ sĩ yêu nước, gồm những anh chị võ công cùng mình không lên mặt trận đánh quân ngoại xâm mà phải ở nhà giữ nhà, chống lại lệnh đình chiến, chặn đánh đám võ sĩ triều đình mang kim bài lên mặt trận. Ðám võ sĩ triều đình tất nhiên cũng là những tay cao thủ võ lâm, thủ đoạn giết người không thua gì đám cao thủ thường dân. đôi bên đánh nhau chí chạt trên màn ảnh trong hơn một tiếng đồng hồ, coi thật đã con mắt.

Nhưng các chú Con Trời Ba Tầu sô-vanh bá quyền nước lớn yêu nước Tầu đến mấy thì yêu, Tống Tầu vẫn cứ mất nước như thường. Kim bài vẫn đến tay Nhạc Phi. Cuộc kháng Kim tan rã.

Nhạc Phi về triều để rồi bị Tần Cối hãm hại, vu tội phản loạn, đem ra chém đầu. Nghe nói người Tầu đời sau căm hận Tần Cối, làm tượng vợ chồng Tần Cối bưng ống nhổ, thau rửa mặt quì hầu hai bên mộ Tướng Nhạc Phi. Người đến viếng mộ Nhạc Phi cầm dùi gõ lên đầu vợ chồng Tần Cối với những lời chửi rủa. Chưa đã nư các chú Con Trời nhiều đời bị làm nô lệ cho ngoại nhân còn trừng phạt vợ chồng Tần Cối bằng cách chế ra loại bánh Chà Cháo Quẩy, bánh là hai khúc bột tượng trưng vợ chồng Tần Cối bị bỏ vào vạc dầu sôi.

Ðấy là truyện Tống Nhạc Phi, tiểu thuyết phơi-ơ-tông của nhật báo Việt Cường những năm 1941, 1942, bộ tiểu thuyết thứ hai của báo này là Người Yêu Nước, nguyên bản The Patriot của Nữ văn sĩ Pearl Buck.

Mới đây một Lão Bà Bẩy Bó Gập, cũng an cư lạc Ét Ét Ai – SSI — ở Rừng Phong, nói với Công Tử Hà đông:

– Ông có đọc Gió Ðông, Gió Tây truyện của bà Pơl Bách không? Tôi thấy truyện bà Pơl Bách viết hay qua. Tôi đọc Gió Ðông, Gió Tây từ năm tôi Hai Ba Bó đến bi giờ tôi vẫn thấy hay ơi là hay. Bả là người Mỹ mà sao bả viết về dân Tầu, xã hội Tầu đúng và hay như dzậy chứ! Ðâu có đàn bà Tầu làm dzăng sĩ nào viết về đời sống, phong tục dân Tầu hay bằng bà Pơl Bách. Ông có đọc Gió Ðông, Gió Tây hông? Tên tiếng Mỹ là East Wind, West Wind. Coi bản mặt ông ngẩn ngơ như dzầy tôi biết ông hổng có đọc Gió Ðông, Gió Tây dzồi, để tôi kể lại cho nghe. Chuyện xẩy ra trong một gia đình phú nông Tầu những năm đầu thế kỷ này. Ông Bà phú nông cưới dzợ cho cậu con trai năm cậu này mười lăm, mười sáu tuổi. Cô dâu con nhà lành và cũng là con nhà địa chủ phú nông mười hai, mười ba tuổi. Cưới vợ nhưng cậu con chưa làm ăn gì cả. Cậu lên Thượng Hải học rồi cậu đáp tầu Trung Hoa Thương Tín vượt biển hợp pháp sang du học ở bên Xứ Anh Cát Lợi.

Mười mùa Táo Tầu Giang Thanh theo nhau qua, Xí Muội, cô trinh nữ thôn nữ Tầu yên phận sống đời làm dâu, hầu hạ bà mẹ chồng, chờ đợi ngày chồng du học thành tài trở về. Thế rồi… Trời nào nỡ phụ người lương thiện, chồng nàng đậu bằng Ðoóc To, tức bằng Bác sĩ. Ông từ nước ngoài trở về đem bằng cấp và tài năng phục vụ dân tộc. Cả làng quê tưng bừng, chào đón Quan Đốc về làng. Người vợ còn nguyên trinh của ông mừng nhất. Lấy chồng năm tuổi đời mới Một Bó Lẻ Mấy Que, nay nàng Hai Bó Lẻ Bẩy Tám Que. Nhưng công lao làm dâu, làm vợ còn trinh bền lòng chờ đợi của nàng không uổng. Nàng được đền đáp cả vốn lẫn lời. Chồng nàng nay là quan Ðốc To được mọi người kính trọng, việc làm cứu nhân độ thế vừa có phúc lại có nhiều tiền. Má nàng ửng hồng, tim nàng đập mạnh như trống làng có cướp khi nàng tưởng tượng đến đêm vợ chồng đoàn tụ.

Bác sĩ về quê. Chàng trí thức nhưng khiêm tốn, không lai căn, mất gốc nhâng nháo như những anh Anh Con, Tây Con, Mẽo Con bị ô nhiễm vị bơ thừa, sữa cặn xứ người. Không một tí ti sư cụ lên mặt mình là bác sĩ khinh bỉ đám dân làng ngu si, ở dơ, không biết khoa học vệ sinh là gì, chàng ân cần kính cẩn chào hỏi, nói chuyện với bà con cô bác trong họ, ngoài làng, thân mật với những người đến thăm hỏi, những thân hữu đến thăm, mừng và đớp cầy tơ, uống rượu đế, hút thuốc phiện, đánh xóc đĩa ăn khao Quan Ðốc về làng vinh qui bái tổ. Chàng đặc biệt ân cần với người vợ thời thơ ấu, thời niên thiếu, chàng cảm ơn nàng trong từng ấy năm trời đã thay chàng hầu hạ, phụng dưỡng, chịu đựng ông già, bà già chàng. Ðêm thứ nhất trở về nhà chàng nằm ngủ riêng. Chuyện này đúng thôi. Hổng có gì để người đời nay và người muôn đời sau phải théc méc.

Nói đến đây Lão Bà dừng lại, đưa tay lên sửa lại cặp kính trắng:

– Ði xa về đêm đầu tiên không được nằm ngay với vợ là đúng — Lão Bà trang trọng nói tiếp — đề phòng cẩn thận như vậy là khôn ngoan. Ði đường xa, tầu xe, nắng gió, mệt mỏi, vừa về đến nhà không chịu nghỉ ngơi cho lại sức, a-la-xô ngay vào giường mần chuyện “tân thú bất như dziễn qui” mí vợ. Tham lam ngu muội như thế chỉ có nước từ chết sớm đến bị thương nặng. Người đời nay tuy biết những cấm đoán của ông cha là hay, là đúng nhưng nhắm mắt, bịt tai săng phú. Dzì dzậy cho nên đàn ông đời nay nhiều trự bị sì-tơ-rốc oong boong via-guyn chính vì cái tật tham ấy. Nhưng thôi.. để tôi kể tiếp cho nghe chuyện Gió Ðông, Gió Tây Pơl Bách.

Bác sĩ hồi hương, cử chỉ hành động rất hợp lễ giáo phương đông, nôm na là lễ giáo Tầu. Gần một trăm mùa lá rụng trước đây chuyện vợ chồng, được gọi là chuyện phòng the mặc dù nhiều vợ chồng ở nhà lá, vách phên tre nứa hổng có the lụa gì ráo trọi, chuyện vợ chồng được giữ kín chỉ có cặp vợ chồng đó biết. Việc bác sĩ mới đi xa từ nước ngoài về, ròng rã cả tháng trời biển nước mênh mông, bác sĩ cẩn thận ngủ riêng, đợi sức khỏe phục hồi, thân thể quen trở lại với giờ giấc quê hương, bác sĩ sẽ động phòng hoa chúc tưng bừng, đền đáp mối tình của người vợ hiền mấy năm trường đợi chờ, khao khát, là chuyện nếu có biết cũng chẳng ai lấy làm lạ.

Nhưng.. đêm đầu tiên, đêm thứ hai, đêm thứ ba lặng lẽ theo nhau qua,bác sĩ vẫn cứ ngủ riêng, năm bẩy đêm rồi chín mười đêm, bác sĩ vẫn cứ riêng ngủ. Bà vợ ông không hiểu sự tình ra sao nhưng nàng không dám hé môi. Thế rồi đến ngày bác sĩ nhà ta lên Shang Gai nhận việc. Cụ Bá Hộ đi theo ông con lên tỉnh, xem nơi ăn, chốn ở, sở làm của ông con ra sao. Vài ngày sau ông già về. Không biết hai cha con nói với nhau những chuyện gì mà coi bộ ông Bá Hộ buồn ra mặt. Bác sĩ phu nhân lấy chồng mười mấy mùa lá rụng vẫn còn nguyên trinh nhìn mặt ông bố chồng đoán biết ông già buồn phiền về chuyện gì đó có liên quan đến vợ chồng nàng. Tối hôm ấy nàng lén nghe ông bà già nói chuyện với nhau.

Ông bà già nói chuyện rỉ rả nho nhỏ thôi nhưng cũng đủ để người nghe lén nắm vững vấn đề.

– Rầu quá bà ơi — Ông già kể với bà già — Thằng Hai nó nói mí tôi là trong thời gian du học bên nước Ăng-gơ-lơ-te nó yêu thương một cô sinh viên đồng học. Nay nó muốn hủy chuyện vợ chồng với con vợ nó để trở lại tình trạng độc thân và kết hôn mí người nó yêu thương. Nó theo Tây học nên nó suy nghĩ, nó sống theo như người Tây, con mình nó không còn suy nghĩ, không còn sống như người Tầu mình nữa. Nó nói vợ chồng có yêu thương nhau mí là vợ chồng, không yêu thương nhau mà vợ chồng mí nhau là vô đạo đức. Nó nói nó chỉ có một cuộc đời để sống thôi, nó không thể sống cuộc đời duy nhất của nó với người đàn bà nó không yêu thương. Tội nghiệp con vợ nó. Lấy chồng từ thời mới lớn, làm dâu không một lỗi lầm. Tự dưng bị chồng bỏ. Tiền bạc bồi thường không thành vấn đề. Nhà nó cũng khá giả như nhà mình. Nó đâu cần tiền bồi thường. Mà làm sao có thể bồi thường cho thỏa đáng được. Cả một đời con gái của người ta. Nhưng con mình nó nhất quyết như dzậy rồi.

Ông bà già nhìn nhau than dài:

– Bi giờ ta phải làm sao đây??

….

Lão Bà Rừng Phong lại sửa gọng kính:

– Bà Pơl Bách hổng phải là đàn bà Tầu mà bà viết tiểu thuyết tả thân phận bi đát của đàn bà Tầu hết sức thương tâm. Ðông là Ðông, Tây là Tây. Gió Ðông, Gió Tây hổng bao giờ gặp nhau. Người đàn bà Tầu thua thiệt trăm đường. Khi còn con gái thì việc hôn nhân hoàn toàn do mẹ cha quyết định: cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy. Lấy chồng thì chỉ được cái quyền trông nhà, nấu ăn, nuôi heo, giặt ủi, làm cái máy đẻ con. Trong khi anh chồng chơi bời linh tinh , vợ bé, vợ bao chẳng ai nói gì, người vợ Tầu cả đời chỉ được biết một người đàn ông là chồng mình mà thôi. Chồng bỏ rơi lạnh lùng thì ráng chịu. Làm bất cứ việc gì là bị người đời chê bai.

Anh Con Trai Bà Cả Ðọi — tất nhiên anh này can tội chưa từng đọc qua một tiểu thuyết nào của bà Pơl Bách, Pơl Thiên, Pơl Vạn — chờ nghe đoạn kết sốt ruột quá phải lên tiếng:

– Biết rồi.. Khổ lắm.. Nói mãi.. Biết là đàn bà sống khổ rồi. Bi giờ đàn bà vùng lên đòi quyền sướng đấy, có ai phàn nàn gì đâu. Nhưng mà đêm có khuya, ngày có rạng, bà làm ơn kể nốt cho biết bà vợ Tầu vị bác sĩ du học Ăng-gơ-lơ-te dzìa đó hồi kết cục ra nàm thao?

Lão Bà kể chuyện một trăm năm trước thở dài:

– Nàng treo cổ tự tử chết chứ còn nàm thao nữa!

Bỗng dưng vài phút im lặng đến trên Rừng Phong. Kết cục bi thảm của người vợ Tầu trong Gió Ðông, Gió Tây làm cho người nghe, người kể đều bùi ngùi. Chuyện nào mà có chết chóc, có tang ma, sinh ly tử biệt, ngàn năm thương tiếc đều làm người ta buồn. Có lẽ vì người ta ai cũng phải chết nên người ta đa số không thích nghe nói đến cái Chết chăng? Sau một lúc trầm ngâm Anh Con Trai Bà Cả lên tiếng:

– Thảm kịch bà vừa kể đó sở dĩ có là do gió đông loạng quạng sang gặp gió tây. Tôi chủ trương đông là đông, tây là tây, đừng có bầy đặt pha trộn. Nếu ông bà phú hộ đừng cho cậu con sang nước Ăng-gơ-lơ-te bên trời Tây du học thì đâu có chuyện gì bê bối xẩy ra. Theo phong tục và pháp luật Tầu sáu ngàn năm văn hiến đàn ông Tầu có quyền năm thê, bẩy thiếp, cả sông đông chợ, lắm vợ nhiều con. Anh nào nhiều vợ, đông con được coi là có phúc. Cậu con nhà phú hộ lúc nhỏ tuổi lấy vợ, đó là vợ nhỏ của cậu. Khi cậu lớn tuổi, cậu lấy vợ, đó là vợ lớn của cậu. Không có đấu tranh mâu thuẫn xung đột sống còn chi ráo trọi trong việc cậu có hai, ba vợ. Người vợ Tầu gương mẫu là người vợ không ghen tuông — đàn bà ghen là một trong mấy mươi tội cho phép anh chồng có thể cho nàng đi chỗ khác chơi – Kinh điển Tầu ghi chép nhiều trang vàng son rực rỡ về những bà vợ hiền đoán trước được ý muốn của chồng, đi cưới vợ bé về cho chồng. Trước sau đàn bà Tầu chỉ có một chị ghen tuông thôi. Chị đó là Hoạn Thư. Và ta đã thấy ghi trong kinh điển Hoạn Thư bị trừng trị vì cái tội ghen của thị ghê rợn đến như thế nào. Theo tôi thấy thì ông bác sĩ Tầu trong tiểu thuyết của bà Pơl Bách phần nào đã đánh mất truyền thống cao đẹp của cha ông. Ở vào cái thời thảm kịch Gió Ðông, Gió Tây xã hội Tầu còn giữ được chế độ đa thê hài hòa. Nói rõ hơn vào những năm 1900 của Thế Kỷ Hai Mươi trần ai, củ khoai, đàn ông Tầu vẫn có quyền có năm thê, bẩy thiếp. Truyền thống này đã có tự ngàn xưa, hổng phải do người đời mới đây bầy đặt ra. Chẳng phải chỉ những vị công khanh, đại thần, vương tôn, trọc phú mới năm vợ, bẩy nàng hầu. Kể cả những đại văn gia thi phú cùng mình, hào hoa phong nhã vang danh văn học sử như những ông Bạch Cư Dị, Hàn Dũ, Tô đông Pha ông nào cũng từ năm thê đến bẩy thiếp. Ðừng nói gì ai xa xôi nói ngay ông cố, ông sơ tôi nè. Ông Cố tôi là con nhà quyền quí thuộc loại cậu cả con Bà Ba nhưng lớn lên gập thời Lê mạt, thơ hay, chữ tốt nhưng gặp thời loạn, nhà Lê mất ngôi, ông tôi không ra làm quan được, nhiều năm ông sống nhờ quê vợ, rồi về quê nhà ở Hồng Sơn ẩn mình, lấy tên hiệu Hồng Sơn Liệp Hộ tiêu dao ngày tháng. Ông làm nhiều bài thơ tả cảnh nghèo sác, nghèo sơ: Nhà mười miệng ăn, người nào cũng đói xanh như tầu lá. Ông Cố tôi hàn sĩ chính cống bà Lang Trọc. Vậy mà bà có biết ổng mấy dzợ không? Ba bà! Nhiều lần đọc gia phả ghi cuộc đời ông Cố, tôi théc méc muốn nói mí ông:

“Ông nghèo rớt mồng tơi, ông ôm chi những ba bà lắm dzậy? Phải chi ông là hiển nho, ông làm quan to, Thượng Thư, Ngự Sử, Tổng Ðốc.. ông nhiều dzợ thì đúng thôi. Hoặc vì ông không có con trai nối dõi tông đường, sợ tội đại bất hiếu, ông phải lấy thêm bà hai, bà ba với mục đích để có con trai, chẳng ai nói chi. Ðằng này ông tuy là con quan nhưng mà quan mất chức rồi, ông hết còn là Cậu Aám, ông lại chưa kiếm được một đồng xu teng. Dzậy mà ông lấy làm chi những ba bà? Ba bà, mười mấy cô cậu, sức mấy mà vợ con ông không đói xanh như tầu lá chuối!”

Một lần nữa xin trở lại với Gió Ðông, Gió Tây. Nếu ông bác sĩ Tầu trong truyện chỉ học cái thuật chữa bệnh của người Ăng-lê thôi, nếu ông vẫn giữ được bản chất đàn ông Tầu của ông, thảm kịch đã không xẩy ra. Ông cứ giữ, cứ làm tròn bổn phận với bà vợ nhà quê cha mẹ ông cưới cho ông từ ngày ông tuổi đời Một Bó Lẻ Năm Sáu Que. Ông để bà này ở dưới quê cho bà thay ông làm đạo hiếu phụng dưỡng song thân ông. Ông cưới Bà Hai và để bà này sống với ông ở thành phố Shang Gai. Bà Hai lịch sự, văn minh, biết nói tiếng Ăng-lê, có thể biết nói cả tiếng Phú Lang Sa, biết trang điểm, biết nhẩy Tăng Gô, quay Val-sơ Lơ Bô Ða Nuýp Bơ-lơ. Như vậy là mọi chuyện êm đẹp. Vấn đề giải quyết dễ ợt. Làm chi căng thẳng đến cái độ để cho bà vợ nhà quê thuở bác sĩ còn bé phải chết thảm thê..! Không phải tự khoe chớ tôi mà ở vào trường hợp ông bác sĩ Tầu tôi ăn ở trọn tình, vẹn ngãi.”

Nhật báo The Washington Post mới đăng một bài viết về Nữ văn sĩ Pearl Buck. Bài báo làm tôi nhớ lại năm mươi mấy mùa ổi chín ngày xưa tôi là chú nhóc con đọc tiểu thuyết của bà đăng trên báo Việt Cường ở tỉnh lỵ Hà đông. Những năm 41, 42 cuộc đời tôi xanh thắm. Những tháng có Vòng Ðua Xe đạp Ðông Dương buổi trưa tôi đón báo để biết cuộc đua hôm qua cua-rơ nào thắng. Bắc Kỳ có Vũ Văn Thân, Nguyễn Văn Phương. Như đa số những chú nhóc Bắc Kỳ tôi chờ mong thấy Cua-rơ Bắc Kỳ về nhất, thấy Vũ Văn Thân mặc áo vàng. Nhưng Nam Kỳ có Phượng Hoàng Lê Thành Các năm nào cũng đoạt Áo Vàng, đội Cua Rơ Nam Kỳ năm nào cũng đoạt Giải Vô địch toàn đội.

Khi ngồi vào bàn tôi định viết một bài Dzăng Nghệ-Dzăng Gừng về Nữ văn sĩ Pearl Buck. Theo đúng thói quen viết linh tinh lang tang chuyện nọ dọ sang chuyện kia tôi viết thành bài này. Ðến đây tôi phải tạm chấm dứt chương trình của Ban Tùm Lum. Xin hẹn sẽ viết về Nữ sĩ Pearl Buck trong một bài khác.

5 Responses

  1. cháu đã xem truyện dài ‘Gió đông gió Tây’ trước 75, có đoạn kết rất tốt đẹp chú ạ: ngày kết hôn chú rể hẹn với cô dâu là sẽ tìm hiều nhau trước, và trong quá trình sống chung đã xảy ra nhiều suy nghĩ đối nghịch nhưng anh ta đều giáo hóa cô vợ theo suy nghĩ của mình, rốt cuộc cô kia dần tháo tất (bó chân), thay đổi quan niệm sống, và họ sống hạnh phúc.Xem link: http://echithai.com/ebook/nobel/giodonggiotay.pdf
    Chắc cô bạn của chú muốn nói đến truyện ngắn nào khác của PB?
    xin chú đừng đăng comment của cháu. Chúc chú và cô Alice luôn sức khỏe, cháu vẫn hay vào xem bài viết của chú, nhưng bây giờ là đọc ‘cọp’ chứ không phải như ngày xưa, phải chạy ra sạp báo để mua rồi lật trang trong để xem bài đăng từng kỳ của chú. Cháu rất thông cảm nỗi đau buồn của chú qua những bài viết, khi thấy bọn CSản kia vẫn còn hoành hành trên đất nước mình. Cháu cũng vững tin ngày tàn của chúng không còn xa nữa đâu chú ạ. Cháu (Paula Le)

  2. Hoi truoc 75,toi o Ben BTL/HQ Thuong ghe an com trua Ba Ca Doi tren lau hem Nguyen Hue…bay gio moi biet mot it ties su cua anh.Anh o Nga Ba Ong Ta, toi o cho Hoa Hung, cung gan nhac day. Kinh chuc anh Khoi manh du da tam bo tuoi doi.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: