• Năm 25 tuổi

    hoang-hai-thuy-25-tuoi.jpg

    Hoàng Hải Thủy, năm 25 tuổi, trong căn nhà 78/5 đường Mayer, mới đổi tên là đường Hiền Vương, Tân Định, Sàigòn, Năm 1957.
  • Thể Loại

  • Được yêu thích …

  • Bài Cũ

Nhất Nghệ Tinh

Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh.

Quân Tử Tầu nói, Quân Tử Ta nói theo: Người làm nghề gì giỏi thì được người đời khen, ca tụng. Đúng thay. Không những chỉ đúng mà còn là đúng không chịu được. Đây là bằng chứng:

Hoa Ma Owner– Ông bà Chủ Tiệm Bánh Mì Hòa Mã, tiệm Bánh Mì-Cà Phe khiêm nhượng ở đường Cao Thắng, Sài Gòn, chỉ một đời bán Bánh Mì-Thịt Trứng-Cà Phe mà nay — những tháng đầu năm 2008 — sự tích Tiệm Hòa Mã, đời tư, hình ảnh ông bà được trang trọng đưa lên những Trang WEB, NET của người Việt ở hải ngoại. Sài Gòn trước 1975 có 4 triệu dân, đã mấy người được nói đến như ông bà Hòa Mã?

Bài Viết ở Rừng Phong hôm nay — July 10, 2008 – được viết gửi tặng những quí vị thân hữu từng góp ý với bài “Sài Gòn Ngon Lắm, Sài Gòn ơi” viết về chuyện Bánh Mì Sài Gòn trước năm 1975. Tiệm Bánh Mì Hòa Mã ở đường Cao Thắng, đường Cao Thắng ở trong khu người Sài Gòn gọi là Bàn Cờ, nên nhân chuyện Tiệm Hòa Mã, quí vị thân hữu nhắc đến một số những cơ sở nổi tiếng trong khu Bàn Cờ như Kỳ Viên Tự, Tam Tông Miếu, Nhà Cho Mướn Truyện Cảnh Hưng, Trường Aurore, Cư Xá Đô Thành, Nhà Bảo Sanh Đức Chính, Xe Bánh Mì Tám Lự, Quán Bánh Tôm, Miến Lươn, Bánh Cuốn Cổng Xe Lửa Phan Đình Phùng, Rạp xi-nê Đại Đồng, Rạp Việt Long; một số quí vị kêu gọi mở một cái Club tên là Bàn Cờ Club.

Quí vị thân hữu thân mến Bàn Cờ Bàn Quạt Sài Gòn ơi, không phải năm nay, 2008, chỉ có quí vị viết linh tinh về Hòa Mã, Bánh Mì Sài Gòn và Bàn Cờ. Có sự xẩy ra ngẫu nhiên là nhiều người Việt ở Mỹ, đã viết về Tiệm Bánh Mì Hòa Mã trước quí vị. Xin đơn cử một Trang WEB thôi: PHỐ XƯA.net. Tôi trích bài viết về ông bà Hòa Mã trong PHỐ XƯA.net gửi quí vị, những hình ảnh ông bà Hòa Mã, Tập Thơ Hoa Thề tôi cũng cóp của PHỐ XƯA. net.

Trước hết, mời quí vị đọc bài viết về Bánh Mì Hòa Mã đăng trên Tuần báo Pháp Luật của Việt Cộng Thành Hồ:

Tuần báo Pháp Luật. Trích: Bánh Mì Sài Gòn

Hoa Ma DeliSài Gòn có nhiều món ăn rất riêng, khởi thuỷ là các món “ngoại lai, nhập cư” sau được “Sài Gòn hóa”. Những món ăn đặc biệt Sài Gòn đó không chỉ Sài Gòn ở khẩu vị, ở cách chế biến mà ở cả cách ăn, cách kinh doanh. Bánh mì là một trong số thực phẩm đó. Ổ bánh mì thịt Sài Gòn đã từ Sài Gòn đi khắp nơi trong nước. nó theo người Việt sang nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Gần Ngã Tư Cao Thắng — Nguyễn Đình Chiểu có một tiệm bán bánh mì nhỏ với bảng hiệu Hòa Mã cũ kỹ, phai màu theo năm tháng, đã tồn tại 50 năm kể từ ngày thành lập. Nhiều người khẳng định chủ nhân Hòa Mã là người đầu tiên bán những ổ bánh mì thịt kiểu Sài Gòn.

Bà Nguyễn Thị Dậu, chủ nhân hiệu bánh mì Như Lan hiện nay, cho biết ngày xưa bà rất mê bánh mì Hoà Mã. Lúc nhỏ, bà Dậu thường đến mua bánh mì Hòa Mã và ước ao ngày nào đó mình cũng có một cửa hàng bán bánh mì như tiệm Hòa Mã.

Sài Gòn từ trước năm 1958 đã có những cửa hiệu bánh mì của người Pháp. Họ bán bánh ngọt, bánh mì theo “gu” Pháp để phục vụ chủ yếu dân Tây. Bánh mì Tây là loại đặc ruột, tuỳ hình dáng mà được gọi tên, bánh mì gối là do tròn lớn như cái gối. Và thịt nguội tiệm Tây được bán riêng cho người mua.

Năm 1954, vợ chồng ông Lê Minh Ngọc, bà Nguyễn Thị Tịnh, di cư vào Nam. Trước đó, bà Tịnh đã làm cho hãng thịt nguội chuyên cung cấp sản phẩm cho các nhà hàng Pháp ở Hà Nội. Khi vào Sài Gòn, hai ông bà đã có sẵn ý định mở cửa hàng bán bánh mì, thịt nguội để cung cấp cho người Việt trong khu vực. Thế là ra đời, năm 1958, cửa hàng bánh mì thịt nguội mang tên Hoà Mã, tên một làng ở ngoại ô Hà Nội, tại số 511 Phan Đình Phùng, nay là Nguyễn Đình Chiểu, Q.3. Sau đó hai năm, tiệm dời về số 53 Cao Thắng cho đến nay.

Ban đầu, tiệm cũng bán bánh mì riêng, thịt nguội riêng, ăn tại chỗ hoặc mang về. Nhưng người mua thường là công chức, thợ thuyền, sinh viên, học sinh không có nhiều thời gian vào buổi sáng để nhẩn nha ngồi ăn ở tiệm. Thế là Hoà Mã làm ổ bánh mì vừa đủ cho suất ăn sáng dài hơn gang tay, nhét thịt, chả lụa, pa-tê vào giữa để người mua tiện mang theo vào sở làm, lớp học.

Lúc đó, tiệm Hoà Mã gọi ổ bánh mì thịt của mình là cát-cút, có lẽ dùng theo từ Pháp cassecroute, tức bữa ăn lót dạ, bữa ăn qua loa, thật ra, tên gọi đúng của bánh mì kẹp thịt là sandwich. Những năm 1960 giá bán một ổ bánh mì Hòa Mã là 3 — 5 đồng, ổ lớn có bơ tươi thì 7 — 10 đồng.

Ngày xưa, các vị công chức ở vùng Bàn Cờ, Cư Xá Đô Thành rất thích ăn bánh mì Hoà Mã. Bà Tịnh vốn xuất thân làm thịt nguội cho hãng Tây ở Hà Nội trước năm 1954 nên vẫn giữ “gu” Pháp cho thịt bánh mì Hoà Mã suốt 50 năm. Nhiều người Việt ở nước ngoài về thăm quê hương thường ghé lại Hoà Mã để thưởng thức hương vị bánh mì thịt không thể nào quên.

Người miền Nam thường thích ăn món gì cũng có tí rau. Vì vậy ổ bánh mì được cho thêm vài lát dưa leo, củ cải trắng, cà rốt cắt sợi ngâm chua, thêm vài cọng hành, ngò để có hương thơm, vài khoanh ớt cay vừa ăn vừa hít hà mới khoái.

Ăn ổ bánh mì thịt có đủ mùi thơm giòn của vỏ bánh, vị ngọt của bột mì, béo của bơ, hương vị thịt, chả, pa-tê như một bản phối tròn trịa sắc màu nhưng không hề ngán bởi có rau dưa tươi mát. Và điều quan trọng của ổ bánh mì thịt Sài Gòn là ngon, rẻ, tiện lợi cho tất cả mọi tầng lớp.

Một thời gian sau, nhiều hiệu bánh mì thịt bắt đầu xuất hiện ở thành phố. Bánh mì không dừng lại ở món điểm tâm nữa, nó được dùng cả ở bữa trưa, chiều, tối.

Quang Tâm

Đến đây là những Điện Thư trong PHỐ XƯA.net:

Anh Vũ giới thiệu tiệm Bánh Mì Hòa Mã xưa nghe rất thích, làm Mai Anh tò mò nên sáng nay tìm đến tiệm Hòa Mã trước là quan sát, sau là mua luôn mấy ổ về cho cả nhà ăn thử. Ai cũng khen ngon, Mai Anh vừa ăn bánh vừa gõ bài. Ổ bánh mì Hòa Mã ăn ngon hơn ổ bánh mì Như Lan. Hỏi thăm người bán thì được biết ông bà Minh Ngọc vẫn sống ở căn nhà riêng trong xóm gần tiệm. Ông bà sống trong căn nhà này từ năm 1954.

Tiệm Hòa Mã có ở đường Cao Thắng từ năm 1960 đến nay là 2008 mà không có gì thay đổi, không sửa sang, không phát triển, bảng hiệu bạc phếch màu sơn, mọi thứ vẫn đặt đúng vị trí như tấm hình của anh Vũ. Muốn chụp ảnh Hòa Mã ngày nay gửi tặng quí vị ở xa, nhưng đông người quá, Mai Anh ngại không dám chụp.

Cảm ơn Bác Vũ đã cho biết một địa chỉ “ẩm thực” ngon. Còn tiệm nào nữa đăng nốt luôn đi, Bác Vũ. Mai Anh

Thư của một vị hiện sống ờ Sài Gòn, tôi không lấy được tên, trên PHỐ XƯA.net:

* Không biết các vị có ai thích bánh mì bì hay không?

Tôi biết có một chỗ rất tuyệt, hình như cũng mới xuất hiện khoảng vài năm nay thôi. Tiệm nằm ở góc đường Điện Biên Phủ-Mai thị Lựu, 25 Điện biên Phủ. Chỉ bán buổi sáng,không bán chủ nhật,với số bánh có hạn, khoảng mười giờ thì đã hết hàng. Ổ bánh mì bì mua đem về, giá khoảng 4000đ/1 ổ. Chủ nhân là một bà khoảng 60 tuổi. Cái đặc biệt là khách đến mua không phải chen lấn và tự giác đợi đến phiên mình, vì khi bạn dừng xe lại lại thì hình như chủ nhân đã ghi nhận được và hãy thong thả chờ đợi, không bao giờ sai thứ tự. Tôi thấy có người mua cả chục ổ, cũng có người mua một ổ nhưng không hề có tiếng phàn nàn nào ở đây.

Nếu có thích bánh mì bì thì hãy ghé thử xem! Chúc ngon miệng!

* Cám ơn anh Thành đã giới thiệu giùm một nơi có món ăn ngon. Úi cha, nghe bánh mì bì tôi cũng phát thèm rồi, không biết bây giờ người ta có chan nước mắm lên bánh mì bì không ha?

Hình trắng đen phía trên chụp tiệm Hòa Mã không thấy lề đường. Ngày xưa lề đường này rộng lắm, gấp rưỡi bây giờ, bởi vậy ông bà Hòa Mã kê thêm bàn ra lề đường và cả bên hẻm, vì trong tiệm chật quá. Tôi thích ngồi ăn ở lề đường hơn trong tiệm, hồi đó ít xe cộ ít bụi bặm, ngồi ở ngoài thoáng mát hơn.

Ông Hoàng Hải Thủy nhớ lầm một chi tiết, nhìn sang bên kia đường Phan Đình Phùng là Tam Tông Miếu, đúng ra Tam Tông Miếu nằm trên đường Cao Thắng, phía bên kia đường, xế khoảng 100m với tiệm Hòa Mã. Trước kia, ngay bờ tường Tam Tông Miếu còn thấy một ngôi mả hoang nằm chắn ngang lề đường, sau này (khoảng năm 62, 63) chính quyền mở rộng lòng đường, cắt lề đường thụt vào như ngày nay, ngôi mả đó bị dời đi mất.

Bây giờ đọc sách mới biết người nằm trong ngôi mả đó là Huỳnh Công Lý, phó tổng trấn Gia Định thành, có con gái được tuyển vào cung, vì ỷ thế là cha vợ của vua Minh Mạng nên lộng quyền nhũng nhiễu hại dân. Tả quân Lê Văn Duyệt dùng đặc quyền “tiền trảm hậu tấu” của vua Gia Long ban, chặt đầu Huỳnh Công Lý ướp muối gửi về Huế với cáo trạng. Còn cái xác không đầu thì chôn tại đó.

PHỐ XƯA. net. Người viết Hồ Đình Vũ.

Người Gái Quê. Trích bài Tựa HOA THỀ của Phạm Duy

Chẳng hạn trong bài thơ Tâm Sự Gửi Về Đâu của Lê Minh Ngọc trong thi phẩm Hoa Thề vào lúc Việt Nam bị chia đôi, một đôi uyên ương phải chia lìa, người ở lại miền Bắc, người di cư vào miền Nam, họ hẹn nhau: ” Hẹn mai về, hẹn mai về, xuân rồi xuân quạnh quẽ. Người gái quê, người gái quê, xuân buồng xuân vắng vẻ..” (trích bài viết của Phạm Duy.)

Không biết “người gái quê” ở lại miền Bắc của Thi sĩ Lê Minh Ngọc có thật không, hay chỉ là một nhân vật hư cấu trong bài thơ Tâm Sự Gửi Về Đâu, còn “bà vợ quê” bên cạnh ông là một người đàn bà hiền lành, phúc hậu, đảm đang. Ông bà Lê Minh Ngọc là chủ nhân tiệm bánh mì Hoà Mã ở Sài Gòn ngay từ sau 1954, đầu tiên tiệm ở trên đường Phan Đình Phùng, giờ là Nguyễn Đình Chiểu, khoảng đầu thập niên 60 dời về Cao Thắng.

Có lẽ trước kia ông bà ở phố Hoà Mã ngoài Hà Nội, khi vào Sài Gòn mở tiệm bánh mì lấy tên đó để hoài niệm làng quê. Bà Lê Minh Ngọc là người điều hành tiệm bánh mì, ông chỉ phụ giúp. Tiệm bánh mì Hoà Mã nhỏ xíu, phải kê thêm bàn ngoài vỉa hè, nhưng phục vụ rất thanh lịch. Những món để ăn với bánh mì như thịt nguội, xúc xích, jambon, pâté, bơ… được bày trong đĩa trắng phau, bánh mì trước khi đưa ra cho khách được nướng lại rồi đựng trong basket nhỏ, bên cạnh ổ bánh mì nóng có dao nĩa được gói trong khăn trắng. Bà vấn khăn kiểu Bắc xưa, răng nhuộm đen nhánh, lúc nào cũng bận rộn. Ông cao hơn bà cả cái đầu, phong cách ung dung thong thả, chỉ phụ bà trong việc đưa thức ăn ra bàn cho khách, và có khi ngồi lại ở bàn của khách quen để ôn lại chuyện xưa quê nhà, nói chuyện chính trị, thời tiết, văn chương…

Le Minh NgocBố tôi là một trong những khách quen của ông, đã được ông tặng tập thơ Tâm Sự Gửi Về Đâu in trên giấy lụa khi tập thơ này vừa phát hành. Tập thơ khá dày, do hoạ sĩ Tạ Tỵ trang trí, hình của tác giả được minh hoạ ở trang đầu.

Khi đó tôi còn bé lắm, chỉ mới học tiểu học chưa biết thưởng thức thơ, nhưng thỉnh thoảng cũng mượn bố tôi tập thơ Hoa Thề, nói là để đọc, nhưng thật ra là để sờ, để vuốt những tờ giấy lụa mịn màng cho sướng ngón tay. Còn nhớ ngắm hình ông Lê Minh Ngọc do hoạ sĩ Tạ Tỵ vẽ, tôi thấy hơi giống ông nhưng lạ lạ, cái cằm vẽ xương xẩu hơn cằm thật, cặp kính cận to quá không giống kính thật ông đeo… Những bài thơ trong đó thì tôi hoàn toàn không nhớ gì hết.

Sau này sống xa nhà, thỉnh thoảng nghe bài Tâm Sự Gửi Về Đâu, tôi mới cảm nhận được phần nào tâm sự của ông Lê Minh Ngọc năm xưa.

Tôi nhớ góc đường có tiệm bánh mì nhỏ ấm cúng, bên chiếc bàn kê ngoài vỉa hè đó có thằng bé được ngồi ăn với bố trên đường bố chở đi học trong sáng sớm Sài Gòn se lạnh, có bà chủ tiệm phúc hậu đôi khi xếp vài miếng thịt nguội vào cái đĩa nhỏ, nói ông đem ra cho thằng bé ăn thêm, có ông chủ tiệm cao lớn vui tính cười nói to tiếng, nhìn ông đâu ai biết ông là một thi sĩ, đã từng có tâm sự mà chẳng biết gửi về đâu.

Giờ nghe nhạc phổ thơ ông, tôi thấy lại những hình ảnh đẹp của thời thơ ấu…

Ngoài việc là Chủ Nhân Bánh Mì Hòa Mã, ông Lê Minh Ngọc còn là Thi sĩ. Mời quí vị đọc một bài thơ của ông:

Hoa TheTâm sự gửi về đâu?
Thơ Lê Minh Ngọc.

Thi phẩm HOA THỀ

Ngoài ấy tuổi xuân lạnh
Rét căm lòng cỏ hoa.
Em nhìn mây không cánh,
Bay về phương trời xa.
Nghẹn ngào Em thầm hỏi:
– Người đi có nhớ nhà.

Ra đi mùa xuân ấy
Mây hồng bay cuối thôn
Hoa vàng cài trên tóc
Em thơ ngây mắt buồn.

Trời sáng trong lòng Anh,
Vực sầu vương mắt Em.
Hai đứa hai tâm sự,
Xa nhau như ngày đêm.

Hẹn mai về, mai về !
Xuân rồi xuân quạnh quẽ.
Thương người em gái quê,
Xuân, buồng xuân vắng vẻ.

Hoa nắng đường anh đi,
Bước dài dài thương nhớ.
Em xa giờ nghĩ chi?
Mây trùng dương cách trở.

Ngày sau nước mắt rơi trên đá,
Ai kể chuyện mình, ai nhớ thương?

Mèn ơi.. Đọc Thơ Sài Gòn Xưa mà cảm khái cách gì. 40 năm trước khi tôi có dzịp được gặp Thi sĩ Lê Minh Ngọc, được ông — vài lần — chính tay làm đĩa Chả Trứng cho ăn, được theo ông — nhiều lần — đi hạ Cờ Tây, đi Hít Tô Phe, được cùng ông đi dzự cái gọi là Khóa Bồi Dzưỡng Chính Trị cho Văn Nghệ Sĩ Sài Gòn Gà Què Kẹt Giỏ Tháng Bẩy năm 1976, những năm ấy vì ngu dzại, vì vô cảm, vì cuộc đời tôi chưa có bao nhiêu đắng cay, đau thương, mất mát, tôi thấy Thơ Lê Minh Ngọc cũng thường thôi. Nay lưu lạc quê người, sống những ngày cuối đời biệt xứ, đọc Lời Thơ Xưa tôi thấy hay quá là hay. Tuyệt dziệu hảo từ. Tôi không biết làm Thơ nhưng đọc Thơ Hoa Thề, tim tôi thổn thức, tôi không thể không làm Thơ. Thơ tôi:

Biệt xứ đường anh đi,
Bước dài dài thương nhớ.
Chẳng hẹn nhau ngày về,
Mây trùng dương cách trở.
Năm Tư anh xa quê,
Sài Gòn còn đỡ đỡ.
Năm nay sang Hoa Kỳ.
Mèn ơi..! Xa quá cỡ!

Nhớ ơi, Tân Định, Bàn Cờ
Sài Gòn Em có bao giờ nhớ anh?
Anh đi, Em ở lại Thành.
Cái dzưa thì khú, cái hành thì thâm!

Mời quí vị đọc Thư của Tâm Bùi, June 24th, 2008, trên www.hoanghaithuy.com:

Cám ơn Ông HHT, tôi là “fan” của ông từ thời VNCH, tôi không bỏ một bài viết nào của ông trên Website này. Tôi là người ở đường Phan Đình Phùng, ngã tư Cao Thắng từ ngày tôi được bố mẹ tôi bồng đi di cư từ Bắc vào Nam, tôi sống ở đó cho đến ngày tôi phải bỏ nước ra đi. Bài Sài Gòn Vang Bóng gợi cho tôi thấy cả một trời kỷ niệm. Tôi nhớ nhà cô Thái Thanh ở cách nhà tôi một căn, cách nhà Dì tôi 3 căn. Nhà Dì tôi là tiệm may Bích Lộc, cách tiệm bánh mì Hòa Mã một con đường nhỏ. Gần như sáng nào tôi cũng được ăn bánh mì Hòa Mã, kể cả những năm tôi học Trường Gia Long. Nay đọc bài viết tôi mới biết là bánh mì Hòa Mã hãy còn, vẫn ở chỗ cũ, lần tới về Sài Gòn tôi sẽ trở lại thăm bánh mì Hòa Mã. Tôi yêu Sài Gòn lắm, Sài Gòn là quê hương của tôi dù tôi được sinh ra ở Hải Dương.

SauUt, June 25th, 2008:

Tôi nghe nói cách đây vài tháng tiệm Hòa Mã đã được sang bán cho chủ khác và bây giờ pa-te thịt nguội gì ở đấy cũng dở ẹc rồi.

Đến đây tạm chấm dzứt Chương Trình Văn Nghệ Bánh Mì Sài Gòn Pa-te Dzăm Bông.

Bốn Món Ăn Chơi

Viết Sài Gòn Vang Bóng..??

Da LanTôi có thể nhắm mắt mà viết Sài Gòn Vang Bóng, viết đâu ra đấy, viết đường hoàng như một truyện viết đường hoàng nhất của tôi. Hình ảnh, 1.000 ảnh. 2001 chuyện vui buồn Sài Gòn Xanh Biếc Ngày Xưa sống trong tim, trong óc, trong từng hơi thở, trong từng giọt máu hồng, giọt máu trắng của tôi. Tôi có thể viết xong 2500 trang Sài Gòn Vang Bóng trong 3 ngày, 3 đêm. Tôi viết dzễ ợt, tôi viết Sài Gòn Vang Bóng dzễ hơn — tôi nói dzối tôi làm con chó — dzễ hơn là giờ đây Em Maria Sharapova lái xe Lexus đến Rừng Phong, năn nỉ tôi:

– Công Tử Hà Đông anh yiu ui. Lên xe đi ví Em. Em đưa anh đến những chân trời xa vắng, những bờ biển xanh lam, những triền núi bạch kim, những bình minh hồng châu, những đêm huyền ngọc; em đưa anh đến những nơi anh vẫn viết là cuối bãi, đầu ghềnh, sơn cùng, thủy tận, những nơi anh từng mơ ước anh được đến sống ví em. Ở đấy chỉ có anh và em. Và trời xanh, mây trắng, nước trong, gió mát. Ở đấy không có loài người. Ở đấy chỉ có Tình Yêu, TÌNH YÊU viết Hoa 7 chữ, Hoa cả dấu Huyền, dấu Mũ. Ở đó anh có em. Em xin anh. Đi ví em mà!

Tôi không thể đi với Nàng — Maria Sharapova — bởi vì tôi phải ở Rừng Phong, tôi phải ngồi trước máy dùng cái gọi là Mê-tót La Xi-gô Đơ Đoa — Gõ Máy Chữ Phương pháp Mổ Cò bằng Hai Ngón Tay Trỏ — tôi viết Sài Gòn Vang Bóng. Bởi dzì tôi thấy, rõ hơn ai hết, tôi đi ví Nàng — Maria Sharapova – làm ký gì? Nói cách khác, tôi làm ký gì ví Nàng khi tôi đi ví Nàng — Maria Sharapova — đến những nơi cuối bãi, đầu ghềnh, sơn cùng, thủy tận?? Đi ví Nàng, tôi sẽ làm Nàng thất vọng não nề, não nùng, não nuột, não lòng, não đủ thứ. Thà tôi để Nàng tưởng tượng về tôi, hay hơn. Tưởng tượng về tôi nàng hạnh phúc hơn là tôi đi ví Nàng. Đã dzậy tôi lại còn trách vụ cao đẹp là viết tác phẩm Sài Gòn Vang Bóng để lại cho đời. Mà dzù có làm được những gì gì với Nàng — Maria Shara — tôi cũng chẳng đi ví nàng, tôi vẫn ở Rừng Phong tôi viết Sài Gòn Vang Bóng.

Không phải trên cõi đời nay chỉ có mình tôi là người có thể viết được Sài Gòn Vang Bóng. Không phải thế. Một triệu lần không phải thế. Cõi đời này có cả triệu người Việt Nam có thể viết được Sài Gòn Vang Bóng, không chỉ viết được mà còn viết hay hơn tôi, nhưng tôi đã hứa với tôi, với độc giả, với cuộc đời, với những người Việt đến cõi đời này sau tôi, có thể là sau 100 năm, sau 500 năm, sau 1.000 năm, là tôi viết Sài Gòn Vang Bóng, tôi phải viết Sài Gòn Vang Bóng; tôi không thể không viết Sài Gòn Vang Bóng, tôi không thể lửng lơ con cá vàng mà bỏ đi khỏi Rừng Phong, để đến những nơi chân trời, góc biển với Người Đẹp Thơm Như Múi Mít, dù Người Đẹp Thơm Như Múi Mít có là Nàng Maria Sharapova! Nay nhắc lại: tôi ở Rừng Phong, tôi lụm cụm, tôi gò lưng gõ máy viết Sài Gòn Vang Bóng dzễ hơn là tui lên Lexus đi ví Maria Sharapova Thơm Như Múi Mít.

Dzậy mà tính chuyện viết Sài Gòn Vang Bóng để, xa là gửi lại người đời sau, gần là tặng liệt vị độc giả thân mến ở chín phương trời, mười phương đất hải ngoại thương ca Thế Kỷ 21; tặng đủ ba loại độc giả Trẻ, Sồn Sồn, Lão. Tôi viết Sài Gòn Vang Bóng để quí vị Trẻ, tuổi đời Năm Bó, biết về Sài Gòn Xưa, Sài Gòn khi quí vị chưa ra đời hay hãy còn quá nhỏ, khi quí vị ở tuổi cơm cha, áo mẹ, thế giới chỉ là trường học, cuộc đời không có chuyện gì quan trọng, tôi viết Sài Gòn Vang Bóng để tặng quí vị Sồn Sồn, tuổi đời Sáu Bó, để quí vị đọc, quí vị nhớ ơi là nhớ tuổi hoa niên:

Đời chỉ có hoa và mật ngọt,
Da thịt thơm mùi phấn ái ân.

Và:

Em có nhớ những chiều thu xa lộ,
Tuổi hoa niên anh lót áo em nằm..?

.. những sáng chủ nhật Sài Gòn trời trong, hè phố Lê Lợi nắng vàng, gió mát.

Ngày xưa Thi sĩ Đinh Hùng mần Thơ:

Gió từ sông đến, mưa từ biển,
Không biết người yêu nay ở đâu!

Những buổi sáng nắng vàng vỉa hè Lê Lợi ngày xưa xanh thắm, khi sánh vai, sóng vai đi với Nàng, hay chỉ cần nhìn thấy Nàng ở đầu phố, ở giữa phố, ở cuối phố, tim tôi xúc động, tôi mần Thơ:

Gió từ sông đến, mưa từ biển
Anh biết người anh yêu đang ở đường Lê Lợi.

.. ở đường Lê Lợi là ở Sài Gòn Đẹp Lắm, Sài Gòn ơi, nhớ tà áo tiểu thư trinh nguyên phất phơ hứa hẹn, nhớ những nụ hôn đầu đời tình ái trong bóng tối đồng lõa của những Eden, Rex, Đại Nam, Kim Châu, Khải Hoàn. Ôi.. Những nụ hôn tình ái đầu đời, thường chỉ là hôn trên má. Hít nhiều hơn hôn. Hít bằng mũi, chưa hôn bằng môi. Để nhớ Kem Kim Điệp, Kem Cẩm Hường, Kem Mai Hương, Kem Hải Phòng. Viết Sài Gòn Vang Bóng tặng những vị Lão Liệt để quí vị Nhớ, quí vị Thương, quí vị ấm lòng, quí vị mang theo lên chuyến xe gọi là Chuyến Tầu Thiên Cổ.

Định viết Sài Gòn Vang Bóng đã năm, bẩy tháng nay, mà vẫn chưa viết được gì đáng kể. Nhiều quí vị Trẻ, Sồn Sồn, Lão đã tỏ ra sốt ruột. Đã có vị sẵng giọng: “Ông nói ông viết Sài Gòn Vang Bóng. Bao giờ có sách?” Mà quí vị sốt ruột là phải. Quí vị không ai đòi tôi phải viết Sài Gòn Vang Bóng thật hay, thật cảm động. Cứ Sài Gòn Vang Bóng là quí vị chịu liền một khi. Nhưng mà tôi cứ muốn viết Sài Gòn Vang Bóng thật cảm động, thật hay. Thành ra tôi cứ làng chàng. Cũng có thể vì nhiều chuyện quá, tôi loạng quạng không biết nên viết chuyện nào trước, chuyện nào sau.

Tôi hiện có một số ảnh Sài Gòn Xưa, những tấm ảnh này nói chuyện với quí vị, kể với quí vị những chuyện Sài Gòn Xưa rõ hơn, hay hơn, làm quí vị nhớ Sài Gòn Xưa và thời trẻ của quí vị hơn những lời tôi viết. Tôi chỉ cần đưa những hình ảnh ấy lên trang sách. Tôi tin chắc nếu quí vị đọc Sài Gòn Vang Bóng trong những đêm khuya, một, hai giờ sáng, 1 a.m, 2 a.m, nơi xứ người, trong phòng vắng, cửa đóng, then cài, yên lặng, không có nhạc tưng tửng, đèn vàng, an ninh 500/100, trên giường, cô đơn, không có ai nằm bên, tức nằm một mình, sẽ có những tấm ảnh Sài Gòn Xưa trong Sài Gòn Vang Bóng làm trái tim quí vị thổn thức, làm hồn phách quí vị nghẹn ngào, làm gan ruột quí vị co quắp, làm quí vị phải kêu lên:

– Ối giời ơi.. Nhớ Sài Gòn quá, thương Sài Gòn quá! Sài Gòn Xưa của tôi đẹp quá!

Rừng Phong 6 giờ Chiều 22 Tháng Sáu, 2008, tôi long trọng hứa chắc như đinh thép 15 phân đóng cột gỗ lim với quí vị là Maria Sharapova có khóc hết nước mắt, tôi cũng không bỏ đi ví Nàng, tôi ở Rừng Phong, tôi viết Sài Gòn Vang Bóng.

Mời quí vị đọc một số I-Meo, văn huê Hán Việt là Điện Thư, của độc giả viết về Sài Gòn Vang Bóng:

I-Meo trích từ Web Take2Tango.

* Jan. 30, 2008 – Cháu là một trong không biết bao nhiêu độc giả của ông từ trước 1975. Cháu sinh sau ông gần 20 năm, cháu được vinh hạnh là học trò của Nhà Thơ Vũ Hoàng Chương tại Lớp 11 Trường Tư Thục Văn Lang, niên khóa 1969-1970, và là học trò của Nhà Văn Doãn Quốc Sỹ, Khóa 10 Trường Sư Phạm Sài Gòn, niên khóa 1971-1972.

Với lòng ngưỡng mộ, cháu kính chúc ông được an khang để sáng tác những văn phẩm để đời. Uyên Chi, Sài Gòn

* Feb.3, 2008 – Quá hay, đại ca viết em đọc sướng cả người. Cám ơn đại ca. Cho em ghi tên mua một quyển Sài Gòn Vang Bóng. Phước Nguyễn.

* Jan.30, 2008 – Nghe nói Công Tử đang soạn quyển Sài Gòn Vang Bóng, đệ xin đặt mua trước 1 quyển, và xin Công Tử cho xuất bản càng sớm càng tốt, để thiên hạ khỏi mất công chờ đợi. Sài Gòn của ta quả là có vô số chuyện vui, chuyện buồn, chuyện động trời như vụ bà Tống Thị Lý giết chồng là ông chủ tiệm giầy Nam Việt..vv.. Đệ tin là Sài Gòn Vang Bóng sẽ rất đáng đồng tiền, bát gạo. Phạm Đức.

* Bài viết của CTHĐ khiến kẻ hậu sinh này rất thích thú bởi vì sở thích của mình giống đàn anh CTHĐ quá. Xem Đá Banh Nữ Mỹ rất hấp dẫn những khi các em chùi banh, trượt té, đá gió. Và xem Tennis Nữ những lúc mấy em rướn lên tung banh serve bóng, nhất là xem Maria Sharapova. Hấp dẫn làm sao. Phạm Thái

Trích Web www.hoanghaithuy.com

* Feb.20, 2008 – Năm 1975, cháu ở tuổi 23, gần đây cháu được đọc những bài viết của chú qua Internet, cháu như được sống lại quãng đời quí báu đã mất đi từ 33 năm nay.

Chân thành cảm tạ chú, kính chúc chú và gia đình luôn an khang. Một nữ độc giả ở Sài Gòn. Trúc Thanh.

Trích Web www.Take2Tango.com.

* Feb. 25, 2008 – Cám ơn Bố Già Công Tử Hà Đông. Bố là nhân chứng sống của Lịch Sử Văn Chương Cận Đại. Không có Bố làm sao bọn trẻ chúng tôi biết được đâu là sự thật trong cái hỏa mù văn chương hải ngoại loạn cào cào này. Cầu mong Bố luôn mạnh và tiếp tục viết cho con cháu được nhờ, được biết sự thật. Bố chẳng kém gì cụ Đồ Chiểu qua hai câu thơ miêu tả lương tâm và trách nhiệm của người cầm bút:

Chở bao nhiêu đạo, thuyền không khẳm,
Đâm mấy thằng gian, bút chẳng tà.

Phương Lê.

* Feb. 28, 2008 – Đọc bài nào của Công Tử Hà Đông tôi cũng sướng khoái không chịu được. Ông ở bên Đông Hoa Kỳ, tôi ở bên Tây Hoa Kỳ, xa nhau mấy ngàn dặm, nhưng tôi luôn chiếu cố ông rất kỹ, mỗi khi có bài của ông là tôi sướng như tôi được “bạt tai, đá đít” bọn Việt Gian Cộng Sản. Cách đây 2 năm, tôi có mua được quyển CTHĐ Viết ở Rừng Phong # 1. thấy quảng cáo đã ra quyển 2 nhưng tôi hỏi nhiều tiệm sách đều trả lời không có. Ông cho biết tôi có thể mua được sách của ông ở đâu? Đọc CTHĐ phải là sách vài ngàn trang mới đã. Dung Nguyễn

* Đọc xong bài này, lòng tôi cảm khái. Những nơi CTHĐ nhắc đến như đường Catinat, khách sạn Embassy, Thư Viện Quốc Gia..vv.. làm tôi nhớ đến một quyển sách mà tôi rất yêu thích, tôi đọc đi, đọc lại nhiều lần không chán. Đó là quyển “Sài Gòn năm xưa” của ông Vương Hồng Sển.

Không biết đến bao giờ tôi mới được đọc “Sài Gòn Vang Bóng” mà CTHĐ nói sẽ viết? Mong CT khi viết đừng quên những chuyện sau đây của Sài Gòn, những chuyện tôi vẫn nhớ canh cánh bên lòng, vì chúng gắn liền với tuổi mới lớn của tôi ở Sài Gòn Xưa. Tôi kể vài chuyện:

– Chị Ba Hàng Xanh trong Tết Mậu Thân,
– Truyện Dài Nhân Dân Tự Vệ,
– Nạn Người Việt bị “Cáp dzuồn” ở Cam-bốt, cảnh Sài Gòn tràn ngập người Việt từ Cam-bốt chạy nạn về.
– Dịch Nuôi Chim Cút, Mua Bán Chim Cút năm 1970.
– Hiện Tượng Vương Vũ, Khương Đại Vệ, Lý Tiểu Long,
– Dịch Đau Mắt Đỏ năm 1972,
– Dịch Cúm Toàn Quốc sau Mùa Hè Đỏ Lửa năm 1972.
– Hiện tượng Tiểu Thuyết Quỳnh Dao, Tiểu Thuyết Lệ Hằng, Nhã Ca, Túy Hồng, bà Tùng Long, Dung Sài Gòn.
– Tình trạng Sài Gòn Xưa có đủ thứ sách báo cho mọi lứa tuổi, mọi trình độ, muôn mầu, muôn vẻ.
– Hiện tượng Nhạc Pháp với những ca sĩ thời thượng như Sylvie Vartan: La plus belle pour allér danser, Francoise Hardy: Tous les garcons et les filles, Christopher: Alive, Enrico Marciano: J’ai quitté mon pays, Salvatore Aldamo: La Nuit
– Phong trào Nhạc Trẻ, Hippy do Nam Lộc, Trường Kỳ khởi xướng từ năm 1971 đến ngày mất nước.
– Những phim xi-nê Love Story, Doctor Zhivago, Romeo and Juliet.

Những hoài niệm ấy là cả một Thiên Đường Hoa Niên của tôi. Ai đã cướp mất Thiên Đường ấy của tôi? Chắc CT đã biết. Vì thế mà tôi mong chờ Sài Gòn Vang Bóng để có thể tìm lại được trong đó những hình ảnh đẹp thời hoa niên của tôi. Phương Lê.

Kính thưa quí vị,

Chúng ta có hơn 1001 Chuyện Sài Gòn Xưa để ghi lại trong Sài Gòn Vang Bóng. Xin quí vị đừng sốt ruột quá, mong quí vị sốt ruột vừa vừa thôi. Tôi đã từ chối không đi với Maria Sharapova đến những nơi Nàng muốn, những nơi tôi không thể viết được Sài Gòn Vang Bóng, hoặc nếu có viết được thì viết rất ì ạch. Vậy mong quí vị an tâm. Tôi xin kể ở đây vài chuyện Sài Gòn Xưa sẽ có trong Sài Gòn Vang Bóng để quí vị đỡ phần nào sốt ruột, xin coi đây như Bốn Món Ăn Chơi trong khi chờ đợi:

Sài Gòn Vang Bóng, ngoài những chuyện I-Meo trên đây sẽ có những chuyện — nhớ đâu kể đấy — không theo thứ tự thời gian:

  • Vụ ba ký giả Nam Quốc Cang, Lư Khê, Đinh Xuân Tiếu bị nhân viên Sureté Pháp bắn chết ở đường Frère Louis, sau 1956 là đường Võ Tánh, Sài Gòn năm 1949.
  • Vụ hai ký giả Từ Chung, Chu Tử bị bắn năm 1964.
  • Vụ Ký giả Vân Sơn Phan Mỹ Trúc, Chủ nhiệm Nhật báo Đông Phương, bị bắn chết, Sài Gòn 1972.
  • Tôn lợp mái nhà, vào Sài Gòn năm 1952. Bà Giỏi, bà vợ Thủ Tướng Nguyễn Văn Tâm, nhập cảng tôn. Những vụ cháy nhà lớn năm đó ở Sài Gòn.
  • Cuộc đời những Côn đồ Sài Gòn: Sơn Đảo, Đại Ca Thay, Tài Chém, Huỳnh Tỳ, Lâm Chín Ngón, Lâm Thợ Điện, Hùng Mặt Mụn, Điền Khắc Kim.
  • Cô Hồ Thị Qườn đốt chồng là Thầy Sĩ, Sài Gòn năm 1951.
  • Vụ Thầy Mò thám hiểm Ngọc Long Cung, Sài Gòn năm 1952.
  • Hai triệu đồng bào Bắc kỳ chê bỏ Việt Cộng, di cư vào miền Nam. Cuộc di cư vĩ đại nhất lịch sử dân Việt.
  • Nhà Văn Lê Minh Hoàng Thái Sơn tổ chức Cuộc Du Lịch Đi và Sống sang Nhật Bổn, tiền đi về tầu biển, ăn ở 30 ngày ở Xứ Hoa Anh Đào, chỉ phải đóng có 5.000 đồng bạc Việt Nam.
  • Nhà Đại Thế Giới, Nhà Kim Chung, Sòng bài Ru-lét, Me, Tài Sỉu và Số Đề, Xổ Đề, Ô tô điện.
  • Sự tích Nhà Bình Khang, Sài Gòn năm 1953.
  • Những Nữ ca sĩ Sài Gòn trước năm 1954: Minh Diệu, Minh Tần, Ngọc Hà, Minh Hoan, Linh Sơn, Mộc Lan.
  • Thiếu Tướng Lê Quang Vinh, tức ông Ba Cụt.
  • Ông Đạo Dừa, năm 1965, định ra Hà Nội nói chuyện hòa bình với Hồ chí Minh.
  • Nữ Minh Tinh Kiều Chinh Thi Hoa Hậu Đông Phương, bận áo dài, có mặc quần, không áo tắm, Sài Gòn 1956.
  • Ký giả Nguyễn Duy Hinh, Chủ nhiệm Nhật Báo Dân Đen, với Cuộc Tuyên Truyền Truất Phế Quốc Trưởng Bảo Đại, Sài Gòn 1955.
  • Hoàng Thái Tử Thái Lan, nay là Quốc Vương Thái Lan, và bà Vương Hậu Sarakit, đến Sài Gòn năm 1958.
  • Bà Nam Phương với Khăn Vành Dây, bà Trần Lệ Xuân với Áo Dài hở cổ.
  • Khám Lớn Sài Gòn và việc phá Khám năm 1953.
  • Vụ Đi Nhà Bè Ăn Chè.
  • Danh thủ Mai Văn Hòa, Vô Địch Bóng Bàn Á Châu năm 1956.
  • Bà Tống Thị Lý giết chồng là ông Chủ Tiệm Giày Nam Việt, đường Lê Thánh Tôn, Sài Gòn.
  • Trinh Shoes và Giày Gia.
  • Vũ nữ Cẩm Nhung bị tạt át-xít, Sài Gòn năm 1960.
  • Bà Trần Lệ Xuân và vụ đánh bom Dinh Độc Lập của hai phi công Nguyễn Văn Cử, Phạm Phú Quốc.
  • Hula-hoop đến Sài Gòn năm 1960.
  • Nữ Hoàng Sầu Muộn Soraya xứ Ba Tư.
  • Thượng Tọa Thích Quảng Đức tự thiêu, Sài Gòn 1963.
  • Nữ sinh Quách Thị Trang bị bắn chết trong cuộc biểu tình chống chính phủ Ngô Đình Diệm, Sài Gòn 1963.
  • Đảo chính Sài Gòn 1963, phe Tướng Phản giết Tổng Thống Ngô Đinh Diệm, Cố Vấn Ngô Đình Nhu.
  • Tòa soạn Nhật Báo Sàigònmới bị phá sau ngày Chính phủ Ngô Đình Diệm bị lật đổ.
  • Vụ Maitre Khánh Sơn và cái gọi là Tiền Thế Chân,
  • Vụ Em Khuy Nút Thị Gần mất tích.
  • Vụ Khỉ Cà Mâu lấy Người Có Con, Phóng sự của Nhật báo Sàigònmới năm 1960.
  • Lịch sử Phở Bắc ở Sài Gòn: Phở Minh Casino, Phở Thịnh Gia Long, Phở Turc, Phở Hòa Pasteur, Phở Gà Hiền Vương, Phở 79, Phở Mụ Béo Chợ Tân Định, Phở Chua Lạng Sơn, Phở Bình, Hiền Vương, Ổ chứa Việt Cộng Tết Mậu Thân.
  • Bain Turc, Mát-xa đến Sài Gòn năm 1950.
  • Tình trạng Xổ Số Quốc Gia bị ế trước năm 1956.
  • Nhà Hát Cô Đầu ở Hẻm Đội Có, Phú Nhuận, hẻm Monceaux: Huỳnh Tịnh Của, Tân Định.
  • Sài Gòn với Chè Bột Khoai Bún Tàu Đường Cát mê ly những năm 1950.
  • Sài Gòn Bán Son: R..r..rẻ r..r..r..ồi. M..ạ..i d..z..ô!
  • Tết Mậu Thân, VC ngơ ngáo vào Sài Gòn.
  • Tướng Nguyễn Ngọc Loan bắn tên Cướp trong Tết Mậu Thân ở đường Sư Vạn Hạnh.
  • Đại Tướng Đỗ Cao Trí chết trên trực thăng nổ trên trời Tây Ninh, năm 1970.
  • Lịch sử Áo Ký Giả Ba Túi, do Ký giả Pháp Francois Sully “lăng xê” ở Sài Gòn năm 1960. Ký giả Francois Sully chết trên trực thăng cùng Đại Tướng Đỗ Cao Trí.
  • Bà Trần Lệ Xuân đi Âu Mỹ để “giải độc dư luận” và câu nói cuối cùng của bà ở phi trường Tân Sơn Nhất “Đời tôi như con chuồn chuồn..”
  • Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Robet MacNamara nắm tay Tướng Nguyễn Khánh, hô “Việt Nam Muôn Năm” ở phi trường Tân Sơn Nhất năm 1965.
  • Phó Tổng Thống Mỹ Richard Nixon đến Sài Gòn, Hà Nội năm 1953.
  • Phó Tổng Thống Lyndon B. Johnson đến Sài Gòn năm 1961.
  • Thiếu Tá Nguyễn Viết Cần và một số Sĩ quan Nhẩy Dù bắn chết 2 MP Mỹ — Quân Cảnh — ở Vũ Trường Tour d’Ivoire, năm 1970.
  • Vụ Em Lai Hynos ra đời ở Gò Vấp trở thành Công Chúa Martine Bokassa, Quốc Gia Trung Phi.
  • Nhật báo Trắng Đen với tiểu thuyết võ hiệp Lệnh Xé Xác, tác giả Lã Phi Khanh, Phóng sự Martine Bokassa.
  • Lê Xuyên Chú Tư Cầu.
  • Đại Sứ Mỹ Martin Graham trồng Cây Tự Đo — Freedom Tree — trong Vườn Tòa Đại Sứ năm 1974.
  • Trần Văn Trạch và Bài ca Xổ Số Kiến Thiết Quốc Gia.
  • Tiểu sử các Tiệm Ăn Bà Cả Đọi, Bà Ba Bổng, Phở Hòa Pasteur, Chả Cá Sơn Hải, Bún Ốc Chợ Bàn Cờ, đường Trương Tấn Bửu, Thịt Bò Bẩy Món Ánh Hồng, Cầy Tơ Sống Trên Đời, Cháo Cá Chợ Cũ, Sài Gòn trước 1975.
  • Nước Mía Viễn Đông.
  • Chuyện Nguyễn Cao Kỳ, được cho làm Thủ Tướng, hung hăng con bọ xít, họp báo tuyên bố đóng cửa tất cả các nhật báo Sài Gòn, bị ký giả Sài Gòn phản đối, năm 1965.
  • Tiểu thuyết Kim Dung.
  • Đô Vật — Wrestling, xem nhờ trên TV Quân Đội Mỹ. Những phim Combat, Mission Impossible, Star Trek, Hawai Five-0, Mod Squad.
  • Và 2001 chuyện Sài Gòn Vang Bóng nữa..

Sài Gòn Vang Bóng là những chuyện xẩy ra ở Sài Gòn từ năm 1950 đến năm 1975. Còn nhiều nữa, nhiều lắm nữa, không thể nhớ hết, không thể kể hết ngay trong một lúc. Toàn những chuyện tôi thấy, tôi nghe. Sài Gòn Vang Bóng sẽ có những trang kể về những nguời Sài Gòn Xưa nay bị lãng quên, như Dạ Lan, Chương Trình Dạ Lan Em Gái Hậu Phương Đài Phát Thanh Quân Đội. Tiếng nói Dạ Lan một thời đêm đêm làm rung động trái tim những chiến sĩ hỏa tuyến, tiền đồn. Mới đây hai Nhà Sản Xuất Video Asia, Thúy Nga, Cali, Hoa Kỳ, làm phim Video về Quân Đội Quốc Gia Việt Nam CH, chuyên viên về Sài Gòn tìm gặp nhiều người cũ. Tại sao lại thiếu Dạ Lan? Dạ Lan vẫn sống ở Sài Gòn. Nhớ những ai ai mà quên Dạ Lan ư? Tôi không quên Dạ Lan, tôi sẽ viết về Nàng trong Sài Gòn Vang Bóng.

Sài Gòn Vang Bóng sẽ viết về những Người Sài Gòn Độc Đáo như Nữ Ca Sĩ Tâm Vấn. Ca hát ở Hà Nội từ năm 1950, Nữ Ca Sĩ Tâm Vấn nổi tiếng khắp nước từ năm 1952 với bài “Em đến thăm anh một chiều mưa.” Với tôi Tâm Vấn hát “Em đến thăm anh một chiều mưa” hay nhất, tuyệt nhất đời tôi. Luân hồi trở lại trần gian năm, bẩy chục kiếp, mỗi kiếp nào lại nghe tiếng hát Tam Vấn “Em đến thăm anh một chiều mưa“, tim tôi sẽ bồi hồi, tôi sẽ nhớ, tôi sẽ tự bảo tôi:

– Mình đã nghe Tâm Vấn hát bài này trong những năm 1952, ở Sài Gòn, Việt Nam, 45 kiếp trước của mình.

Khoảng năm 1958, Nữ Ca sĩ Tâm Vấn kết hôn với Người làm Tự Điển Thanh Nghị Hoàng trọng Quỳ, hay Hoàng trọng Quỵ. Tết Mậu Thân, Thanh Nghị ra khu theo bọn Bắc Cộng. Nữ Ca sĩ Tâm Vấn không tha thứ cho Thanh Nghị cái tội đi theo Bắc Cộng. Bà ly dị Thanh Nghị, bà kết hôn với Bác sĩ Nguyễn Đan Quế khoảng năm 1970, 1971. Bà sống với ông Nguyễn Đan Quế từ năm 1970 đến nay, trong số có 20 năm ông chồng bà bị bọn VC ác ôn giam tù, bà sống cô đơn, chung thủy, đường hoàng, không than vãn, không điều tiếng, bà chống Cộng kịch liệt, bà chống Cộng không khoan nhượng bằng cả cuộc đời bà, bà khinh bỉ bọn Cộng hơn bất cứ ai, bà sống can đảm qua cả 20 năm ông Bác sĩ Chồng Bà bị bọn Bắc Cộng giam tù. Mới đây có bài báo viết đại ý : “..Trong số những người Sài Gòn ra khu theo Mặt Trận Giải Phóng có Nhà làm Tự Điển Thanh Nghị Hoàng Trọng Quỳ và bà vợ là Nữ Ca Sĩ Tâm Vấn.” Viết thế là không đúng, là xúc phạm đến thanh giá của Người Vợ Tù Nhân Tâm Vấn.

Sau khi cái chính phủ Tầm Gửi Cà Chớn bị hai tên Lê Duẩn, Lê đức Thọ bóp mũi chết không kèn, không trống, không quan tài cũng không bó chiếu, không người xót thương, năm 1976, Phó Bộ Trưởng Bộ Văn Hóa Chính phủ Lâm Thời Miền Nam Việt Nam Thanh Nghị Hoàng trọng Quỳ trở thành nhân viên Thư Viện Quốc Gia.

Nghe nói Thanh Nghị than:

– Bây giờ tôi là thằng tù giữ sách!

Nghe nói Thanh Nghị, chết, khoảng năm 1988, không nhắm được mắt. Con gái Thanh Nghị, con bà vợ trước của Thanh Nghị, phải năn nỉ bà Tâm Vấn đến vuốt mắt cho.

Tôi sẽ viết nhiều hơn về Nữ Ca sĩ Tâm Vấn trong Sài Gòn Vang Bóng.

*****

Maria Shara em ơi. Tội quá. Em đừng khóc. Em có khóc hết nước mắt cũng vậy thôi. Anh không thể đi với em được. Em hỏi anh ở lại Rừng Phong để làm gì ư? Anh ở lại Rừng Phong để viết Sài Gòn Vang Bóng!

Đến đây tạm chấm dzứt Chương Trình Văn Nghệ Tạp Lục của Ban Tùm Lum!